ΑΜΥΝΑ

Στα «άδυτα» του Πενταγώνου: Τι συζητάνε Τούρκοι και Έλληνες για την ένταση στο Αιγαίο – Χωρίς… ΜΟΕ μόνο προκλήσεις από την Άγκυρα

του Κώστα Σαρικά - Δημοσίευση 19 Φεβρουαρίου 2020, 10:00 / Ανανεώθηκε 19 Φεβρουαρίου 2020, 10:34
Στα «άδυτα» του Πενταγώνου: Τι συζητάνε Τούρκοι και Έλληνες για την ένταση στο Αιγαίο – Χωρίς… ΜΟΕ μόνο προκλήσεις από την Άγκυρα
Facebook Twitter Whatsapp

Ερωτήματα για τη στάση της Τουρκίας και το τι πραγματικά επιδιώκει με τον διάλογο για τα ΜΟΕ 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

48 ώρες μετά την έναρξη του διαλόγου για τα περιβόητα πλέον Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μόνο ειλικρινή διάθεση για οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης δεν αποπνέουν οι ενέργειες της Τουρκίας εκεί που αποδεικνύονται όλα δηλαδή στο Αιγαίο. Αλλά και οι δηλώσεις των αξιωματούχων της χώρας εκεί που ξεκινούν όλα δηλαδή στα κέντρα λήψης αποφάσεων των γειτόνων.

Η τελευταία απόδειξη η οποία δικαιώνει τους δύσπιστους ότι αυτή η συζήτηση συγκεντρώνει ελάχιστες πιθανότητας να φέρει χειροπιαστά αποτελέσματα ήταν η εμπρηστική δήλωση Τσαβούσογλου περί δήθεν τουρκικής μειονότητας στη Θράκη. Ζήτημα χωρίς την παραμικρή νομική υπόσταση αφού η συνθήκη της Λωζάννης ξεκαθαρίζει ότι η μειονότητα περιγράφεται μόνο με θρησκευτικό κριτήριο δηλαδή χαρακτηρίζεται ως μουσουλμανική και μόνο.

Σχεδόν την ίδια ώρα που ο Τούρκος υπουργός εξωτερικών φρόντιζε να ρίξει λάδι στη φωτιά η τουρκική ακτοφυλακή προχώρησε σε μια εξαιρετικά προκλητική ενέργεια στο ακριτικό Καστελόριζο. Με τρία σκάφη ουσιαστικά συνόδευσε αν όχι οδήγησε μια βάρκα με μετανάστες στη Στρογγύλη, νησί πάνω στο οποίο βρίσκεται ελληνική φρουρά. Και μάλιστα τα τουρκικά σκάφη όχι απλά παραβίασαν Εθνικά Χωρικά Ύδατα αλλά χρειάστηκε η κινητοποίηση πλωτών τόσο του ελληνικού Λιμενικού όσο και των Ενόπλων Δυνάμεων για να αποχωρίσουν ενώ οι μετανάστες ήδη είχαν προσεγγίσει τη βραχώδη ακτή του μικρού νησιού.

Τις δύο πρώτες ημέρες των συζητήσεων για τα ΜΟΕ η τουρκική αεροπορία έκανε κάτι παραπάνω από αισθητή και προκλητική την παρουσία της στο Αιγαίο. 18 αεροσκάφη προχώρησαν συνολικά σε 44 παραβιάσεις. Και μάλιστα σε 6 περιπτώσεις οι Τούρκοι πιλότοι όχι μόνο δεν αποχώρησαν όταν τους προσέγγισαν τα Ελληνικά ‘’γεράκια’’ αλλά ενεπλάκησαν μαζί τους.

Την ίδια ώρα, στο ισόγειο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας η τουρκική αντιπροσωπεία συζητούσε με Έλληνες στρατιωτικούς και διπλωμάτες πως μπορεί να μειωθεί η ένταση στο Αιγαίο. Και ακριβώς κάτω από τα πόδια τους στα υπόγεια του υπουργείου και στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων οι Έλληνες Επιτελείς έβλεπαν τις θέσεις των μαχητικών και άκουγαν σε πραγματικό χρόνο τους διαλόγους των Ελλήνων αεροπόρων πάνω από το Αιγαίο την ώρα της αναχαίτισης.

Η αναδρομή στους τελευταίους μήνες και πως φτάσαμε στις συζητήσεις για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης βοηθά να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για το "παιχνίδι" της Άγκυρας με τα ΜΟΕ και η εργαλειοποίησή τους ως μέσο άσκησης πολιτικής.

Η τελευταία φορά που είχαν συζητηθεί Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης ήταν λίγες μόλις ημέρες πριν από τις Εθνικές εκλογές στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 2019. Τότε η ελληνική αντιπροσωπεία παρά τις ενστάσεις ώστε να αναβληθούν οι συζητήσεις λόγω ακριβώς των εκλογών μετέβη στην Άγκυρα. Ο διάλογος δεν είχε τότε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Τον Αύγουστο του 2019 η Αθήνα ζητά ενημέρωση από την Άγκυρα εάν υπάρχει διάθεση για νέο γύρο διαλόγου στην Ελλάδα. Οι τουρκικές αρχές για τουλάχιστον δύο μήνες αγνοούν το Ελληνικό αίτημα μέχρι τις 24 Οκτωβρίου όταν ο Τούρκος υπουργός άμυνας Χουλουσί Ακάρ κατά συνάντησή του με το Νίκο Παναγιωτόπουλο στις Βρυξέλλες κάνει λόγο για επανεκκίνηση του διαλόγου για τα ΜΟΕ.

Ένα μήνα μετά φτάνει στην Αθήνα το έγγραφο με το τουρκικό ενδιαφέρον για έναρξη συζητήσεων για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και μάλιστα η Άγκυρα φαίνεται ότι επιζητά να προχωρήσουν άμεσα οι ενέργειες. Ενώ επί δύο και πλέον μήνες αγνοούσε προκλητικά το Ελληνικό αίτημα.

Μεσολαβεί στις αρχές του 2020 η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στο Λονδίνο και ενώ η τουρκική προκλητικότητα είχε ήδη κορυφωθεί με την υπογραφή του Τουρκο-Λιβυκού μνημονίου για τις θαλάσσιες ζώνες. Και μόνο οι διαρροές για "πάγωμα" των ΜΟΕ είχαν ως αποτέλεσμα η Άγκυρα να απειλήσει με ακύρωση της συνάντησης.

Έτσι φτάνουμε στις συζητήσεις οι οποίες ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη με τη στάση της Τουρκίας να προκαλεί τεράστια ερωτήματα αν πραγματικά επιδιώκει με τον διάλογο για τα ΜΟΕ μείωση της έντασης ή τον χρησιμοποιεί τόσο για την έξωθεν καλή μαρτυρία όσο και για να θέσει νέες παράλογες απαιτήσεις εκτός της γνωστής ατζέντας των μέτρων τα οποία συζητούνται από το 1988.