Διανύουμε ήδη την δεύτερη εβδομάδα του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος, το οποίο κατά γενική ομολογία είναι μία από τις πιο συναρπαστικές διοργανώσεις στη μακρά ιστορία του θεσμού.

Ένας θεσμός που μέχρι πρότινος, ήταν ευρέως γνωστό ότι διεξήχθη για πρώτη φορά το 1960 στη Γαλλία. Ωστόσο, μόλις… πρόσφατα τα δεδομένα ανατράπηκαν αφού σύμφωνα με δημοσίευμα της ρωσικής εφημερίδας «Novaia Gazeta», το πρώτο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα της ιστορίας, διοργανώθηκε πέντε χρόνια πριν, το 1955 σε ένα από τα… διαβόητα για τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησης γκουλάγκ (σοβιετικό στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας), στο Ιρκούτσκ της απέραντης Σιβηρίας!

 

Το στρατόπεδό 7 όπως ονομαζόταν, συγκέντρωνε περισσότερους από 2.000 φυλακισμένους, οι οποίοι ήταν στην πλειοψηφία τους ήταν αιχμάλωτοι του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου, παλιοί στρατιώτες του Γερμανικού και του Ουγγρικού στρατού, οι οποίοι είχαν πολεμήσει στο Ανατολικό μέτωπο και είχαν αιχμαλωτιστεί από τον σοβιετικό «κόκκινο» στρατό.

 

Επίσης εκεί βρισκόταν και κρατούμενοι, καταγόμενοι από τη Σοβιετική Ένωση, κατηγορούμενοι για εγκλήματα κατά του κράτους και του έθνους, οι οποίοι είχαν μεταφερθεί στη Σιβηρία από την Κίνα, αλλά και πολωνοί φυλακισμένοι, που βρέθηκαν στο εν λόγω στρατόπεδο, ως αιχμάλωτοι πολέμου από την εισβολή της Σοβιετικής Ένωσης στο ανατολικό κομμάτι της Πολωνίας το 1939.

 

Στα περιβόητα γκουλάγκ, οι συνθήκες κράτησης ήταν κάτι περισσότερο από σκληρές. Ήταν απάνθρωπες… Ωστόσο, οι κρατούμενοι έβρισκαν το κουράγιο και στον λίγο ελεύθερο χρόνο που είχαν,  προσπαθούσαν να ξεχαστούν από τις αφάνταστες κακουχίες που πέρναγαν, ασκούταν σε διάφορα αθλήματα , κυρίως στο ποδόσφαιρο.

 

Κάπως έτσι, γεννήθηκε η ιδέα για την διοργάνωση ενός τουρνουά μεταξύ των φυλακισμένων. Οι διοικητές του στρατοπέδου ενέκριναν την πρόταση και οι κρατούμενοι αποφάσισαν να χωρίσουν τις ομάδες ανάλογα με τις εθνικότητες τους.

 

Στο «ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου», όπως το ονόμασαν οι εμπνευστές της ιδέας, συμμετείχαν τέσσερις ομάδες. Τα τέρματα, αλλά και τις μπάλες για τις προπονήσεις τα έφτιαξαν οι ίδιοι οι παίκτες, ενώ ο Ερυθρός Σταυρός προσέφερε τον εξοπλισμό για τις «επίσημες» αναμετρήσεις.

Στους αγώνες του τουρνουά, η ομάδα των γερμανών κρατουμένων κυριάρχησε και ως αποτέλεσμα κατέκτησε και το πρώτο ανεπίσημο Euro.

 

Οι γερμανοί κράτησαν από αυτό το τουρνουά μόνο την ηθική ικανοποίηση από τη νίκη τους, αφού όπως ήταν φυσικό, ο νικητής των αγώνων δεν έλαβε κάποιο τρόπαιο ως ανταμοιβή.

 

Το… μεγάλο έπαθλο όμως απονεμήθηκε μετά από ένα χρόνο, αφού στα πλαίσια της αποσταλινοποίησης του Σοβιετικού κράτους, το 20 Συνέδριο του ΚΚΣΕ αποφάσισε την μαζική απελευθέρωση όλων των κρατουμένων στα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας.

 

Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης