Η Ευρώπη άρχισε να συζητάει, το θέμα είναι και το εάν θα αλλάξει

Η Ευρώπη άρχισε να συζητάει, το θέμα είναι και το εάν θα αλλάξει

Οι τελευταίοι μήνες για την Ευρώπη, αν μη τι άλλο δεν μπορούν να θεωρηθούν business as usual. Από τις 25 Ιανουαρίου και έπειτα, ορισμένα γεγονότα δείχνουν πως σε κοινωνικό επίπεδο κάτι κινείται έστω και αμυδρά, μία συζήτηση ξεκίνησε στο εσωτερικό της Ελλάδας, εξαπλώνεται σε άλλες χώρες και σίγουρα θα συνεχιστεί με ακόμα μεγαλύτερη ένταση.

Ας αφήσουμε λίγο τα δημοσιεύματα των διεθνών μέσων ενημέρωσης, τις αναλύσεις των τραπεζών και τα στατιστικά στοιχεία. Η αλήθεια των αριθμών, η επιτυχία ή η αποτυχία των πολιτικών που εφαρμόστηκαν την τελευταία πενταετία και επιβλήθηκαν από μία αναγκαιότητα που «γέννησαν» το Βερολίνο και οι Βρυξέλλες κρίνονται σε αυτό το πλαίσιο αυστηρά τεχνοκρατικά και όχι εκεί που θα έπρεπε πραγματικά να κριθούν. Σε επίπεδο κοινωνίας δηλαδή, από τους άμεσα θιγόμενους τους πολίτες.

Επί του πεδίου, όλο και περισσότεροι εμφανίζονται αντίθετοι με τις πολιτικές αυτές και με τον ίδιο αριθμό αυξάνονται και εκείνοι που τις βιώνουν κυριολεκτικά στο πετσί τους. Δεν έχει το μονοπώλιο η Ελλάδα στις τραγικές εικόνες της κρίσης: Στην Ισπανία πάνοπλοι αστυνομικοί επιστρατεύονται για να ξεσπιτώσουν όσους δεν διαθέτουν τα χρήματα να αποπληρώσουν τα στεγαστικά τους δάνεια, άμεση απόρροια της «φούσκας» των ακινήτων που έσκασε λόγω της κρίσης, αλλά και της αναλγησίας με την οποία αντιμετωπίζονται αυτοί οι άνθρωποι από την κυβέρνηση της χώρας τους. Γενικότερα, αυτού του είδους οι πολιτικές για να εφαρμοστούν χρειάζονται και τον ανάλογο αυταρχισμό.

Έστω και έτσι, στις χώρες της Ιβηρικής  οι αριθμοί να άρχισαν να ευημερούν -ενδεικτικά, η Ισπανία καταγράφει μία σχετική ανάπτυξη- ωστόσο η κοινωνία βίωσε και βιώνει μία μεγάλη λαίλαπα. Τα 1,4 εκατ. νοικοκυριά που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, η ανεργία που βρίσκεται στο 23,7% και η μετανάστευση προς το εξωτερικό που αυξάνεται συνεχώς είναι τα στοιχεία του success story του Ραχόι και των Βρυξελλών που κρύβονται κάτω από το «χαλάκι» των στατιστικών στοιχείων.

Η κατάσταση όμως μπορεί να θεωρείται καλύτερη στον λεγόμενο σκληρό πυρήνα της ευρωζώνης, αλλά απέχει πολύ από το να θεωρείται ιδανική. Η Γερμανία, ατμομηχανή της ευρωζώνης, βιώνει τα υψηλότερα ποσοστά φτώχειας την τελευταία 25ετία από τότε που έπεσε το τοίχος του Βερολίνου, σύμφωνα με έκθεση της ομοσπονδίας Paritätische Gesamtverband. Ναι, 12,5 εκατομμύρια πολίτες επί συνόλου 80 και πλέον εκατομμυρίων βρίσκονται στο περιθώριο, αποκλεισμένοι από την «ευημερία» της προτεσταντικής λογικής λιτότητα που επέβαλε (και εξήγαγε στην υπόλοιπη Ευρώπη) η Μέρκελ.

Στην Ευρώπη του 21ου αιώνα το χάσμα πλουσίων και φτωχών ολοένα αυξάνεται και το φάρμακο της λιτότητας, οι περίφημες συνταγές της νεοφιλελεύθερης σχολής του Σικάγο,  που χορηγήθηκε ή και χορηγείται ακόμα για να γιατρευτούν οι «άρρωστες» οικονομίες της ευρωζώνης αποδεικνύεται τοξικό.

Αυτή ακριβώς η συζήτηση άνοιξε την επαύριο των ελληνικών εκλογών. Όχι τόσο ανάμεσα στους ηγέτες της Ευρώπης, ούτε σε διμερές επίπεδο, αλλά μέσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες... Στην Ισπανία, τους τελευταίους μήνες δύο τουλάχιστον μαζικές διαδηλώσεις δείχνουν τις τάσεις που διαμορφώνονται τη νέα εποχή που ακολουθεί την κρίση που χτύπησε τη χώρα. Τόσο στις 31 Ιανουαρίου, όσο και το περασμένο Σάββατο 22 Μαρτίου χιλιάδες διαδηλωτές κατέστησαν σαφές πως ήρθε η ώρα να τελειώσει η πολιτική της λιτότητας. Μία ημέρα αργότερα, στην Ανδαλουσία οι ψηφοφόροι τιμώρησαν τον Μαριάνο Ραχόι: Το κόμμα του, το PP, έχασε μισό εκατομμύριο ψήφους και 22 έδρες στο τοπικό κοινοβούλιο.

Ανεπηρέαστη από όλα αυτά δεν μένει ούτε η ίδια η Γερμανία. Οι κάτοικοι της Φρανκφούρτης έπαθαν σοκ από τα επεισόδια της περασμένης εβδομάδας στα εγκαίνια του νέου, φαραωνικού, ουρανοξύστη που θα είναι εφ' εξής η έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και που... κόστισε μόλις 1,3 δισ. ευρώ. Όμως όσο το Βερολίνο, οι υπόλοιπες κυβερνήσεις της ΕΕ και θεσμοί συνεχίσουν να αγνοούν τους λαούς της Ευρώπης, τέτοιες εικόνες θα είναι όλο και πιο συχνές. 

Παρότι ακόμα στην αρχή της, η συζήτηση που ανοίγει αφορά όλη την Ευρώπη: Η δημοκρατική νομιμοποίηση των θεσμών της, ζητήματα εθνικής κυριαρχίας, εφαρμογής πολιτικών -πολλές εκ των οποίων μπορεί να παρουσιάζονται ως κοινή λογική αλλά είναι ιδεολογικά φορτισμένες- και αντιμετώπισης της κοινωνικής κρίσης που πλέον μαστίζει όλο και περισσότερες χώρες της Ένωσης.

Τα πρώτα συμπεράσματα για το εάν πραγματικά αλλάζει κάτι στην ευρωζώνη θα τα δούμε φέτος. Η Φινλανδία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία και η Ισπανία έχουν εκλογές. Ειδικά στις τρεις τελευταίες, θα έχουμε το πρώτο πραγματικό crash test των πολιτικών που εφαρμόστηκαν την τελευταία πενταετία. 

Άραγε η Ευρώπη αλλάζει; Και εάν ναι, προς τα που; 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο