Η χρησιμότητα της εξεταστικής επιτροπής για το μνημόνιο

Η χρησιμότητα της εξεταστικής επιτροπής για το μνημόνιο

Από την ώρα που κατατέθηκε η πρόταση για σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τα μνημόνια, μία μεγάλη συζήτηση άρχισε ως προς τη χρησιμότητά της. Και όμως, δεν είναι μονάχα χρήσιμη, είναι και αναγκαία για πολλούς λόγους τόσο σε σημειολογικό όσο και πρακτικό επίπεδο.

Αντιπαρέρχομαι τα όσα ειπώθηκαν από διάφορους πολιτικούς, όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος που μίλησε για τη σκοπιμότητα της στιγμής να κατατεθεί η πρόταση εν μέσω κορύφωσης της διαπραγμάτευσης με τους ευρωπαίους (που ο ίδιος επιμένει να αρνείται την ύπαρξή της) ή του Σταύρου Θεοδωράκη που ισχυρίζεται πως «μιλάμε για το παρελθόν, ώστε να μη μιλάμε για το σήμερα» (περασμένα, ξεχασμένα δηλαδή σαν να μην έγινε τίποτα) και σκοπεύω να επικεντρώσω στην ουσία.

Πέραν των όποιων πολιτικών σκοπιμοτήτων, που βεβαίως υπάρχουν, η σημειολογική διάσταση του εγχειρήματος μοιάζει απλή. Η κυβέρνηση σε επικοινωνιακό επίπεδο εντάσσεται στις κινήσεις του τύπου «καταργούμε την τρόικα», δηλαδή σε μία προσπάθεια να δείξει πως η χώρα αλλάζει εποχή. Η συζήτηση αυτή, όπως τουλάχιστον δήλωσε ο γραμματέας της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ Τάσος Μαντάς προχτές, θα διεξαχθεί δίχως διάθεση ρεβανσισμών. Αυτό μένει όμως να φανεί στην πράξη. Στις συνεδριάσεις δηλαδή.

Πρακτικά όμως η επιτροπή αυτή έχει λόγο ύπαρξης και θα έχει ακόμη μεγαλύτερο φόρτο εργασίας. Όπως αναφέρεται στην πρόταση που κατατέθηκε στη Βουλή, σκοπός είναι  να διερευνηθούν τα πάντα. Τι έγινε με τα στοιχεία του ελλείμματος –ακόμη δεν είναι σαφές το εάν παραποιήθηκαν ή όχι και ποιος είναι ο ρόλος της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat-, πως «τζόγαραν» οι αγορές με τα ασφάλιστρα κινδύνου των ελληνικών ομολόγων και όχι μόνο.

Θα εξεταστεί όλο το μνημονιακό πλαίσιο, οι νόμοι δηλαδή που εφαρμόστηκαν την τελευταία πενταετία, οι θεσμοί που δημιουργήθηκαν ως αποτέλεσμα των συμφωνιών με την τρόικα (ΤΑΙΠΕΔ, η δήθεν ανεξάρτητη γενική γραμματεία Εσόδων, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κλπ), αλλά και το πώς υλοποιήθηκε το περίφημο PSI το 2012 όταν και ήταν υπουργός Οικονομικών ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Παρότι θα διερευνηθούν ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες, είναι δύσκολο (αν και όχι απίθανο) να προκύψουν. Δεν πρέπει να επικεντρώσει μονάχα σε αυτό η επιτροπή όμως. Η χρησιμότητα της έγκειται αλλού: Ότι επιτέλους θα αρχίσει μία συζήτηση σε ανώτατο δυνατό επίπεδο για το πώς φτάσαμε ως εδώ και ευελπιστώ πως θα διευρυνθεί και σε επίπεδο κοινωνίας.

Θα είναι μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για το πολιτικό σύστημα που τα τελευταία χρόνια έχασε κάθε ικμάδα της αξιοπιστίας του να κάνει μία αυτοκριτική για τα λάθη, τις παραλείψεις και τις αστοχίες που οδήγησαν σε αυτή την πρωτόγνωρη για ανεπτυγμένη χώρα καταστροφή, αλλά και να κατανεμηθούν οι ευθύνες για τα χρόνια της λαίλαπας αλλά και το πώς φτάσαμε ως εδώ.

Δεν μπορεί ορισμένοι πολιτικοί να χτίζουν τον λόγο του πάνω στο δόγμα του «μαζί τα φάγαμε», αλλά να μην έχει διαπιστωθεί κατά πόσο ευθύνονται οι ίδιες οι κυβερνήσεις για αυτά που έκαναν πριν και κατά τη διάρκεια της κρίσης.  

Η μόνη μου ένσταση είναι ότι η περίοδος που θα καταπιαστεί η επιτροπή είναι πολύ σύντομη –μόλις έξι χρόνια- και δεν περιλαμβάνει την περίοδο που ξεκίνησαν οι συζητήσεις της τότε κυβέρνησης του Κώστα Σημίτη για είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ και κυρίως κάτω υπό ποιες συνθήκες επετεύχθη αυτός ο στόχος, αλλά αυτό θα κριθεί από την πορεία των συνεδριάσεων, όπως είπε η πρόεδρος της Βουλής χθες στον Alpha.

Δεν καταλαβαίνω όσους βλέπουν πολιτικές σκοπιμότητες ή επιλέγουν τη λήθη. Οι πολίτες  που τόσα χρόνια τώρα ήταν τα μόνα θύματα των μνημονιακών πολιτικών που εφαρμόστηκαν έχουν κάθε δικαίωμα να μάθουν γιατί υποβλήθηκαν σε αυτή τη δοκιμασία.

Έχουν κάθε δικαίωμα να γνωρίζουν τι διεμείφθη πίσω από τις κλειστές πόρτες υπουργείων και μεγάρων, πώς οι κυβερνήσεις αποφάσιζαν για τους πολίτες δίχως αυτούς, πως εν τέλει φτάσαμε στο σημείο το Νοέμβριο του 2011 να αντικατασταθεί από έναν δοτό πρωθυπουργό (σ.σ. Λουκάς Παπαδήμος)  ο Γιώργος Παπανδρέου που παρά τις ολέθριες ολιγωρίες  του, εξελέγη δημοκρατικά.

Αυτά και άλλα πολλά αναπάντητα ή μισοαπαντημένα ερωτήματα θα κληθεί εξετάσει η εξεταστική επιτροπή για το μνημόνιο. Σίγουρα θα  υπάρξουν στιγμές έντασης και πολλές φορές θα αναλωθούμε στην εικόνα και όχι στην ουσία των λεχθέντων – όπως σε πολλές άλλες αντίστοιχες κοινοβουλευτικές επιτροπές.

Ωστόσο τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν από αυτή τη συζήτηση θα είναι εξαιρετικά χρήσιμα τόσο για τους πολίτες που θα μπορέσουν και οι ίδιοι να κρίνουν την περίοδο αυτή όσο πιο αντικειμενικά γίνεται,  και αφού κλείσει η συζήτηση για τη σκοτεινότερη ενδεχομένως περίοδο της μεταπολιτευτικής ιστορίας της Ελλάδας ίσως και να μπορέσουμε όλοι να αρχίσουμε απρόσκοπτα τη συζήτηση για τι χώρα θέλουμε.

Σε τελική ανάλυση είναι σύνηθες φαινόμενο για σύγχρονες χώρες μετά από μία εθνική συμφορά να συστήνουν  κοινοβουλευτικές επιτροπές για να διερευνούν τα αίτια της καταστροφής…

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο