Ο Σόιμπλε αποκαλύπτει το σχέδιο του

Ο Σόιμπλε αποκαλύπτει το σχέδιο του

Καθώς η σκόνη από την εξάμηνη «μάχη» της κυβέρνησης με τους πιστωτές κατακάθεται, τα δύο μέρη μετρούν κέρδη και απώλειες σε πολιτικό επίπεδο.

Στο άρθρο μου προ δύο εβδομάδων έγραφα πως ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, κατά την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της 12ης Ιουλίου κατάφερε να αναδείξει τις αντιθέσεις που επικρατούν μέσα στην ευρωζώνη, και ίσως αυτό ήταν το μεγαλύτερο κέρδος του σε αυτή την επίπονη διαδικασία.

Ακόμα παραπέρα, έδειξε τον διαφορετικό τρόπο σκέψης που επικρατούσε ανάμεσα στους τρεις θεσμούς (ΕΚΤ, ΔΝΤ και Κομισιόν), όπως επίσης και τις αντιφάσεις τους, διαφορές που ακόμα και έπειτα από συναντήσεις κορυφής ανάμεσα στους επικεφαλής τους δεν γεφυρώθηκαν. 

Όλο το περασμένο εξάμηνο, βασικό ρόλο στο να παραμείνουν οι δύο πλευρές στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έπαιξε η Κομισιόν. Ο πρόεδρός της Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, παρά τα μπρος – πίσω, έχρισε τον εαυτό του ως τον «έντιμο διαμεσολαβητή» που θα προσπαθούσε να φέρει πιο κοντά την ελληνική κυβέρνηση και τους πιστωτές. Παρότι σε ορισμένες φορές τα κατάφερε, τελικά ορισμένοι κύκλοι (σε συνδυασμό με τα διαπραγματευτικά λάθη της κυβέρνησης βεβαίως - βεβαίως) υπέσκαπταν κάθε προοπτική αυτού που λέμε «έντιμος συμβιβασμός».

Είναι γεγονός ότι τα χρόνια της κρίσης σε Ελλάδα και ευρωζώνη, η Κομισιόν ανέλαβε αυξημένες αρμοδιότητες ως προς τις διαπραγματεύσεις, ενώ τους τελευταίους μήνες η στάση της απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση από αρκετούς παρατηρητές και πολιτικούς, της δεξιάς κυρίως πτέρυγας στη Γερμανία χαρακτηρίστηκε επιεικής.

Περαιτέρω, πολλοί δεν είδαν με καλό μάτι τον ρόλο της Επιτροπής στη διαπραγμάτευση, με πρώτο και καλύτερο υπουργό Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και τους δορυφόρους του.  Και αυτό γιατί ο Γιουνκέρ στο τέλος παρέκαμψε το Eurogroup – που ο γερόλυκος πολιτικός ελέγχει πλήρως- και διαπραγματεύτηκε απευθείας με τον Τσίπρα, ερχόμενος σε αντίθεση με την άποψη του γερμανού πολιτικού ότι το συμβούλιο των ΥΠΟΙΚ της ευρωζώνης θα πρέπει να διαπραγματεύεται για λογαριασμό των Ευρωπαίων ηγετών.

Έχοντας υπόψη τα όσα συνέβησαν τους τελευταίους μήνες, δεν πρέπει να προκαλούν έκπληξη οι σκέψεις του Βερολίνου, όπως αυτές δημοσιεύονται στην εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung για «κούρεμα» των αρμοδιοτήτων της Κομισιόν. Τι θέλει πρακτικά ο Σοιμπλε; Τον θεσμικό διαχωρισμό της αρχικής «αποστολής» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που ήταν να λειτουργεί ως θεματοφύλακας των ευρωπαϊκών συνθηκών, από άλλες αρμοδιότητες που έχουν έκτοτε συγκεντρώσει οι Βρυξέλλες.

Με άλλα λόγια ζητεί να αποσπαστεί ο έλεγχος χαρτοφυλακίων όπως αυτά της εσωτερικής αγοράς και ανταγωνισμού και η μεταφορά τους σε πολιτικά ανεξάρτητους φορείς, να απομακρύνει δηλαδή και τα τελευταία ψήγματα δημοκρατικού ελέγχου  σε κρίσιμους τομείς της ΕΕ. Ας μη γελιόμαστε, η Κομισιόν δεν είναι και ο δημοκρατικότερος θεσμός που υπάρχει, ωστόσο το κολέγιο των Επιτρόπων ελέγχεται από το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο. Οι φορείς που «οραματίζεται» ο Σόιμπλε, που θα λογοδοτούν και ποιος θα τους ελέγχει;

Όπως είναι φυσικό, το εν λόγω σχέδιο θα φροντίσει να προωθήσει ο νούμερο 1 συνοδοιπόρος του Σόιμπλε, ο ολλανδός Γερούν Ντάισελμπλουμ κατά το εξάμηνο όπου θα ασκεί την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ολλανδία (αρχές 2016).

Οι σκέψεις αυτές έρχονται ως συνέχεια του γαλλογερμανικού σχεδίου που αποκαλύφθηκε στις αρχές Ιουνίου για μία ευρωζώνη δύο ταχυτήτων με την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του Eurogroup, την αναγωγή του δηλαδή σε ένα οικονομικό διευθυντήριο της ευρωζώνης.

Θα μετατραπεί δηλαδή στον θεσμό - «πολιορκητικό κριό» που αναζητούν, αυτοί που έχουν τα λεφτά, οι ισχυροί της ευρωζώνης δηλαδή με κυρίαρχο το Βερολίνο, ώστε να επιβάλουν την πολιτική αντίληψή τους (εν προκειμένω αυτή της σκληρής λιτότητας), σε όλες της χώρες που συμμετέχουν στη νομισματική ένωση. 

Όλα αυτά είναι ιδέες και σκέψεις που μένουν προς ώρας στα χαρτιά. Ωστόσο καθώς το ελληνικό ζήτημα άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για τη λειτουργία της Ευρώπης και το πως λειτουργούν οι θεσμοί της, είναι πιθανόν να μετατραπούν σε πράξη πολύ πιο σύντομα απ όσο θα περιμέναμε... Το θέμα όμως είναι, ποια τροπή θα πάρει αυτή η συζήτηση και ο λόγος που θα έχουν σε αυτή τη διαδικασία οι λαοί της Ευρώπης.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο