Εκλογές: Η τελευταία ευκαιρία των δημοσκόπων να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους

Εκλογές: Η τελευταία ευκαιρία των δημοσκόπων να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους

Οι επερχόμενες εκλογές που όπως όλα δείχνουν θα διεξαχθούν στις 20 Σεπτεμβρίου θα είναι οι πιο περίεργες και ενδιαφέρουσες των τελευταίων ταραγμένων ετών.

Για πρώτη φορά στη μνημονιακή περίοδο το κεντρικό διακύβευμα δεν θα είναι «μνημόνιο ή αντιμνημόνιο». Τα δύο μεγάλα κόμματα, ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ, θα διεκδικήσουν τον ρόλο του καλύτερου διαχειριστή μίας συμφωνίας, ενός πολιτικού πλαισίου δηλαδή σαφώς οριοθετημένου, τόσο στα δημοσιονομικά, όσο και στο ύφος των διαρθρωτικών αλλαγών που περιλαμβάνει.

Πρακτικά αυτές οι εκλογές θα είναι ένα δεύτερο «δημοψήφισμα» για τον Αλέξη Τσίπρα και τους χειρισμούς του όλο το προηγούμενο επτάμηνο, μέσα όμως σε κλίμα ακόμη μεγαλύτερης πόλωσης, γιατί πλέον δέχεται πυρά τόσο από τα δεξιά του όσο και από τα αριστερά του.

Κυρίως θα φανεί με τον καλύτερο τρόπο εάν το εκλογικό σώμα που ψήφισε τον ΣΥΡΙΖΑ το Ιανουάριο ή μετατοπίστηκε κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης, πείστηκε από τη στροφή του απερχόμενου πρωθυπουργού, ότι η συμφωνία ήταν η μόνη λύση και η άλλη εναλλακτική ήταν άτακτη χρεοκοπία.

Αυτό το ακριβώς θα ακριβώς θα φανεί και από την εκλογική καταγραφή της νεοσύστατης Λαϊκής Ενότητας, του κόμματος που δημιουργήθηκε από τους αποχωρήσαντες από τον ΣΥΡΙΖΑ βουλευτές υπό τον Παναγιώτη Λαφαζάνη, η οποία και αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον. Θα γίνει ο νέος πόλος της ριζοσπαστικής Αριστεράς; Πόσο θα «κόψει» από τον ΣΥΡΙΖΑ και πόσο θα αποσυσπειρώσει το μέχρι πρότινος κυβερνών κόμμα; Σε τι ποσοστά θα κυμανθεί η αποχή;

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, οι εταιρείες δημοσκοπήσεων καλούνται να δώσουν απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα και τις εκτιμήσεις τους για την αναμέτρηση. Θα εκμεταλλευτούν τη νέα ευκαιρία που παρουσιάστηκε ή θα πέσουν για ακόμη μία φορά τελείως έξω στις προβλέψεις τους;

Ας θυμηθούμε τα πεπραγμένα των δημοσκόπων στις τρεις τελευταίες αναμετρήσεις: Τις ευρωεκλογές, τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 και το δημοψήφισμα του Ιουλίου.

Στις ευρωεκλογές του Μαΐου του 2014 ήρθε το πρώτο πατατράκ. Στην αρχή εκείνης της προεκλογικής περιόδου οι εταιρείες έδιναν τη Νέα Δημοκρατία να προηγείται από μισή έως μία ποσοστιαία μονάδα έναντι του ΣΥΡΙΖΑ και μόνο προς το τέλος, όταν δηλαδή πλησίαζαν οι κάλπες και μαζί τους η ώρα της κρίσης οι προβλέψεις τους ήταν κοντά στο τελικό αποτέλεσμα. Για την ιστορία να θυμίσουμε πως ο ΣΥΡΙΖΑ τότε επικράτησε με 26,6% έναντι 22,71% της ΝΔ.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκαν και οι μετρήσεις στις βουλευτικές του Γενάρη του 2015. Η ψαλίδα άνοιγε όσο πλησίαζε η ημερομηνία των εκλογών, με τα τεράστια ποσοστά αναποφάσιστων σταδιακά να εξαφανίζονται. Μπροστά όμως στο διαφαινόμενο αποτέλεσμα, το «τροπάρι» άλλαξε και οι εταιρείες άρχισαν να δίνουν εκτιμήσεις οι οποίες κινήθηκαν σχετικά κοντά με τα ποσοστά των κομμάτων που έβγαλαν οι κάλπες.

Το μεγάλο… πάρτι όμως έγινε στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου. Όλοι όσοι προετοιμαζόταν εκείνες τις ημέρες για ντέρμπι πάνω από την κάλπη διαψεύστηκαν παταγωδώς και με τον πιο ηχηρό τρόπο.

Οι δημοσκοπήσεις την εβδομάδα πριν από το δημοψήφισμα έδιναν στο ΟΧΙ και το ΝΑΙ απειροελάχιστη διαφορά, και σε κάθε περίπτωση όχι πάνω από δύο ποσοστιαίες μονάδες, στα όρια δηλαδή του στατιστικού λάθους.

Οι εταιρείες μάλιστα επέλεξαν την εν λόγω μέθοδο αντί των exit polls και την ημέρα της αναμέτρησης. Και όταν ο εκπρόσωπος της Singular Logic ανακοίνωσε – νωρίτερα από το αναμενόμενο – την πρώτη εκτίμηση του αποτελέσματος, ότι δηλαδή το ΟΧΙ ξεπέρασε το 61%, και η διαφορά από το ΝΑΙ τις 20 μονάδες οι δημοσκόποι λούστηκαν με κρύο ιδρώτα.

Για ακόμη μία φορά οι εταιρείες μετρήσεων δεν μπόρεσαν να προβλέψουν επιτυχώς τις διαθέσεις του εκλογικού σώματος. Τι να συνέβη άραγε; Έχασαν οι δημοσκόποι την επαφή τους με την κοινωνία; Έκαναν μεθοδολογικά λάθη, παρασύρθηκαν από «κρυφές» επιθυμίες;

Βέβαια ειδικά για την τελευταία αναμέτρηση υπάρχουν και ορισμένα ελαφρυντικά, όπως η ιδιαιτερότητες του δημοψηφίσματος καθώς και το γεγονός ότι δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα ιστορικά στοιχεία, δεδομένου του ότι η τελευταία παρόμοια διαδικασία διεξήχθη πάνω από 40 χρόνια πριν.

Σε κάθε περίπτωση, υπάρχει και η κατηγορία των ερωτώμενων που αποφασίζουν να «τρολάρουν» αυτούς που κάνουν την έρευνα: Η έλλειψη εμπιστοσύνης δηλαδή οδηγεί τον ερωτώμενο να μην απαντάει ή να δίνει άλλη απάντηση από αυτή που έχει στο μυαλό του ώστε να κρύψει τις ακριβείς προθέσεις του.

Η νέα εκλογική αναμέτρηση του Σεπτεμβρίου ενδεχομένως να είναι η τελευταία ευκαιρία των εταιρειών δημοσκοπήσεων να ανακτήσουν την αξιοπιστία τους λοιπόν και μένει να αποδειχθεί εάν θα την εκμεταλλευτούν. 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο