Γιατί η Άγκυρα «βρυχάται» εκ νέου για τη Συρία

Γιατί η Άγκυρα «βρυχάται» εκ νέου για τη Συρία

Τις τελευταίες ημέρες βιώνουμε μία νέα κλιμάκωση στην αντιπαράθεση των βασικών «παιχτών» που εμπλέκονται στον συριακό εμφύλιο. Η τουρκική κυβέρνηση άρχισε ξανά τις πολεμικές ιαχές, εξαπολύει «μύδρους» κατά της ρωσικής εμπλοκής, εξακοντίζει απειλές για χερσαία επιχείρηση στη γειτονική της χώρα και απειλεί να βάλει «μπουρλότο» στην ευρύτερη περιοχή.

Μήλον της νέας έριδας που ξέσπασε με τους ρώσους είναι η πόλη Αζάζ στη βόρεια Συρία η οποία βρίσκεται μερικές δεκάδες χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα: Από το περασμένο Σάββατο ξεκίνησε ένα γαϊτανάκι αλληλοκατηγοριών, με αφορμή τις επιχειρήσεις που διεξάγουν εκεί κούρδοι αντάρτες της οργάνωσης PYD – το παρακλάδι του PKK στη Συρία- οι οποίες διεξάγονται υπό την αεροπορική υποστήριξη των ρώσων.

Η Άγκυρα βεβαίως έσπευσε για ακόμη μία φορά βάλει μπροστά το προσφυγικό δράμα για να «μασκαρέψει» τις πραγματικές προθέσεις της και να δικαιολογήσει τους λόγους που την ώθησαν στο να βομβαρδίσει μέσα στο Σαββατοκύριακο θέσεις των κούρδων που μάχονται για την κατάληψη της πόλης. Τόσο ο πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου, όσο και υπόλοιποι αξιωματούχοι κατηγορούν τους ρώσους και τους σύρους ότι με την τακτική των βομβαρδισμών σε πόλεις όπως η Αζάζ ή το Χαλέπι προξενούν νέες τεράστιες προσφυγικές ροές προς τα τουρκικά σύνορα. Ισχυρίζονται δε πως οι Ρώσοι δρουν «ως τρομοκρατική οργάνωση» και κάνουν λόγο ευθύτατα για εγκλήματα πολέμου.

Θα αναρωτηθεί κάποιος εύλογα: Μα τώρα τους έπιασε ο πόνος για τους πρόσφυγες; Φυσικά και όχι, είναι η απάντηση… Αν πραγματικά ήθελαν οι τούρκοι να μειώσουν τις προσφυγικές ροές θα επικέντρωναν τις ενέργειες τους στη γειτονική χώρα στην καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους. Και όμως, αυτό που πραγματικά ανησυχεί την Άγκυρα είναι ο αναβαθμισμένος ρόλος που φαίνεται πως αποκτούν οι κούρδοι της Συρίας, οι οποίοι σημειωτέων είναι σκληροτράχηλοι μαχητές, δοκιμασμένοι στις μάχες κατά των τζιχαντιστών. Πέραν της γενναίας βοήθειας που λαμβάνει το Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (PYD) από την Ουάσινγκτον, η συνεργασία της οργάνωσης με τη Μόσχα έχει ενταθεί, γεγονός που αποδεικνύεται από την αεροπορική στήριξη που έχουν οι αντάρτες στη μάχη για την Αζάζ

Όπως επανειλημμένα έχω γράψει, οι κούρδοι είναι ο πραγματικός εχθρός της Άγκυρας και αυτό φαίνεται έμμεσα, ενίοτε ωστόσο δεν τηρούνται ούτε τα προσχήματα. Αυτό συνέβη το περασμένο Σάββατο με τον έξω από κάθε λογική του διεθνούς Δικαίου βομβαρδισμό της πόλης Αζάζ, που καταδικάστηκε ακόμα και από τις… ΗΠΑ, οι οποίες μάλιστα ασκούν εμφανείς πιέσεις στους Τούρκους.

Η Άγκυρα φοβάται το ενδεχόμενο οι κούρδοι της Συρίας καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τη μετεμφυλιακή νομή της εξουσίας στη χώρα ως ισότιμος εταίρος. Σε επόμενη φάση θα μπορούσαν να κερδίσουν ακόμα και την αυτονομία των βορείων περιοχών της Συρίας, που συνορεύουν με την Τουρκία. Ένα σενάριο δηλαδή που προκαλεί ανατριχίλα στους τούρκους επιτελείς, καθώς το νέο κράτος θα μπορούσε άνετα να μετατραπεί σε ασφαλές ορμητήριο του PKK οι αντάρτες του οποίου σταθμεύουν σε γειτονικές περιοχές.

Ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο, είναι το γεγονός ότι η Άγκυρα όξυνε τη ρητορική της και πέρασε στην αντεπίθεση, έπειτα και από την επισημοποίηση της εμπλοκής του ΝΑΤΟ, στη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος. Παρότι ορισμένοι υπουργοί εντός των συνόρων παρουσιάζουν την εξέλιξη αυτή ως νίκη της Ελλάδας, η μεγάλη εικόνα μας λέει… άλλα…  Με το ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, η Τουρκία στην ουσία επιχειρεί να σπάει την περικύκλωση της Ρωσίας (πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και στην Κασπία, αεροσκάφη στη βάση της Λαττάκειας στη βόρεια Συρία). Σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης στη Συρία, δηλαδή εάν απαιτηθεί η Ρωσία να στείλει ενισχύσεις επί του πεδίου, ακόμα και στρατιωτικές δυνάμεις, το γεγονός ότι στο Αιγαίο θα περιπολεί μία σταθερή ναυτική δύναμη του βορειοατλαντικού συμφώνου είναι από μόνο του ένας ανασταλτικός παράγοντας.

Με πρόσχημα το προσφυγικό, η Άγκυρα ενέπλεξε το ΝΑΤΟ στο συριακό από την πίσω πόρτα [γεγονός που παραδέχθηκε προχτές και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Πάνος Καμμένος]· κυρίως όμως περιέπλεξε ακόμα περαιτέρω τα πράγματα στην περιοχή όπου άρχισαν να συγκεντρώνονται μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις.

Ερντογάν και Νταβούτογλου, φαίνεται να έχουν σύμμαχο σε αυτή την προσπάθεια και την καγκελάριο της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, η οποία πανικόβλητη και σαστισμένη από την έκταση που πήρε το προσφυγικό, φαίνεται έτοιμη να ενδώσει σε κάθε εφικτή και ανέφικτη επιθυμία της Άγκυρας, ώστε αυτή συνεργαστεί για τον περιορισμό των ροών. Δεν είναι τυχαίο που το αίτημα για εμπλοκή του ΝΑΤΟ ανακοινώθηκε κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου Μέρκελ – Νταβούτογλου πριν από 10 ημέρες, πριν καν ενημερωθεί ανεπίσημα έστω ο γενικός γραμματέας του Συμφώνου Γενς Στόλτενμπεργκ. Καθόλου τυχαίο επίσης δεν είναι και το ότι η Μέρκελ, προχτές προχώρησε σε μία μεγαλοπρεπέστατη κυβίστηση, τασσόμενη υπέρ της διαχρονικής απαίτησης των Τούρκων για τη δημιουργία ζώνης απαγόρευσης πτήσεων πάνω στη βόρεια Συρία, μία πρόταση που έχει απορριφθεί επανειλημμένως σε προηγούμενες Συνόδους Κορυφής όταν έχει τεθεί από τον Νταβούτογλου.

Μέσα σε όλα αυτά, η Άγκυρα θεωρώντας πώς έχει φέρει με τα μέτρα της ΝΑΤΟ και αρκετές χώρες, ακονίζει εκ νέου τα μαχαίρια, καλοβλέποντας [για πολλοστή φορά] μία χερσαία επιχείρηση στο Συρία. Αυτή τη φορά βρήκε τον πρόθυμο σύμμαχο στη… Σαουδική Αραβία, η οποία όπως και η Άγκυρα, έχει συμφέρον να ανατραπεί ο Μπασάρ αλ Άσαντ για διάφορους λόγους, κυρίως όμως για να χάσει ο στρατηγικός αντίπαλός της το Ιράν, έναν βασικό σύμμαχο στην περιοχή. Οι δηλώσεις των τελευταίων ημερών μπορούν να χαρακτηριστούν περισσότερο ως… διερευνητικές επαφές και λιγότερο ως δήλωση προθέσεων… Και αυτό γιατί μπορεί να υπάρχουν αρκετές χώρες εντός του συνασπισμού κατά του Ισλαμικού Κράτους που θα έβλεπαν με θετικό μάτι αυτή την εξέλιξη, ωστόσο οι ΗΠΑ δεν φαίνεται να είναι διατεθειμένες να διαθέσουν πόρους και προσωπικό για μία τέτοια επιχείρηση. Πόσο μάλλον όταν ο Ομπάμα διανύει τους τελευταίους του μήνες στον Λευκό Οίκο και δεν θα ήθελε να συνδέσει το όνομά του με ακόμη έναν αμερικανικό πόλεμο, αλλά και στο ότι η στρατηγική απέναντι στη Συρία βρίσκεται αρκετές φορές σε εκ διαμέτρου αντίθετη κατεύθυνση με αυτή των τούρκων συμμάχων του…

Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις επιταχύνθηκαν ακόμη περισσότερο το τελευταίο δεκαήμερο και τα μαύρα «σύννεφα» πάνω από τη Συρία άρχισαν να πυκνώνουν επικίνδυνα. Ας ελπίσουμε ότι θα αποφευχθεί ένα «ατύχημα» ή ακόμα χειρότερα μία προβοκάτσια που θα οδηγήσει σε ανάφλεξη, και θα φέρει αντιμέτωπους πρόσωπο με πρόσωπο τους μεγάλους «παίχτες» στην περιοχή. Οι οποίοι ως γνωστόν για να φέρουν σε πέρα τους σχεδιασμούς τους έχουν αποδείξει πως δεν υπολογίζουν τις ανθρώπινες ζωές… 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο