Οι Βρετανοί μίλησαν και η ΕΕ πρέπει να απαντήσει

Οι Βρετανοί μίλησαν και η ΕΕ πρέπει να απαντήσει

Και τώρα τι; Το εύλογο αυτό ερώτημα βρίσκεται στο μυαλό όλων μας από το χτες πρωί όταν και ανακοινώθηκαν τα πρώτα αποτελέσματα που έδειχναν προς την κατεύθυνση της αποχώρησης της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η βραδυφλεγής βόμβα που είχε τοποθετήσει στις αρχές του 2013 στα θεμέλια της ΕΕ ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον – όταν και ανακοίνωνε το δημοψήφισμα- σήμερα τελικά έσκασε και ακόμα είναι πολύ νωρίς για να εκτιμήσουμε τις πραγματικές συνέπειες τόσο για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, όσο και για το ίδιο το νησί.

Το πρώτο άμεσο θύμα της απόφασης του βρετανικού λαού ήταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Ο Κάμερον που έπαιξε τα ρέστα του με το δημοψήφισμα παραιτήθηκε υπό το βάρος της ήττας του, καθώς ας μην ξεχνάμε ήταν και ο επικεφαλής της καμπάνιας υπέρ της παραμονής.

Αλλά έτσι είναι η δημοκρατία! Οι ηγέτες οφείλουν να σέβονται τη βούληση των λαών τους, πόσο μάλλον όταν το ερώτημα του εκάστοτε δημοψηφίσματος είναι απλό και κατανοητό. Και οι Βρετανοί ψήφισαν πως δεν θέλουν την Ευρώπη.

Η ζαριά που έριξε ο Κάμερον στην προσπάθειά του να αποσπάσει περαιτέρω παραχωρήσεις από την ΕΕ εκ του αποτελέσματος δεν απέδωσε και τώρα όλοι τρέχουν! Και σε αντίθεση με το δικό μας δημοψήφισμα και τον Αλέξη Τσίπρα, το «όχι» σημαίνει «όχι» και δεν μπορεί να μετατραπεί σε «ναι». Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα από την οργισμένη – έξαλλη θα έλεγαν κάποιοι- αντίδραση της ΕΕ στο αποτέλεσμα.

Τι μπορεί να σημαίνει μία αποχώρηση της Βρετανίας;  Κατ αρχάς η διαδικασία για την απόσχιση από την ΕΕ, σε καμία περίπτωση δεν είναι απλό πράγμα. Είναι σύνθετη νομικά και τεχνικά, απαιτεί λεπτομερείς και χρονοβόρες διαπραγματεύσεις και δεδομένου πως δεν υπάρχει προηγούμενο, ο τρόπος που θα ακολουθηθεί αναμένεται να είναι και ο οδικός χάρτης σε περίπτωση  που άλλες χώρες επιλέξουν την αποχώρησή τους από την Ένωση.

Ανεξαρτήτως των οικονομικών επιπτώσεων που θα φανούν τα επόμενα χρόνια βγαίνει στην επιφάνεια το έντονο ευρωσκεπτικστικό αίσθημα των Βρετανών, ενώ γεννώνται και ορισμένα ερωτήματα για το που βαδίζει η Ένωση.

Ποιος να κατηγορήσει άλλωστε τους Βρετανούς; Τι μέλλον μπορεί να βλέπει κάποιος σε μία κοινότητα που από τη μία αποσπά από τις χώρες – μέλη την εθνική κυριαρχία και επιστρέφει τόσα λίγα πίσω;

Η οικονομικίστικη λογική που βλέπει τους ανθρώπους ως αριθμούς, ή για την ακρίβεια βάζει τους αριθμούς πάνω από τους ανθρώπους κατέστησε την Ευρωπαϊκή Ένωση αποκρουστική. Το παραδέχονται εξάλλου βασικοί παράγοντες αυτό: Ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί μόλις πριν δύο εβδομάδες παραδεχόταν πως οι Ευρωπαίοι ακούν τη λέξη «μεταρρύθμιση» και αντιλαμβάνονται πως του περιμένει τιμωρία. Με άλλα λόγια, η πρόοδος, οι μεταρρυθμίσεις και άλλες εύηχες λεξούλες έχουν ταυτιστεί με την τοξική λιτότητα, με τα μειωμένα ελλείμματα που κάποιοι τα τάζουν με περίσσια ευκολία, ξεχνούν ωστόσο να μας πουν πως προϋποθέτουν τσεκούρι στις δαπάνες, συνήθως αυτές που αφορούν το κράτος πρόνοιας, αφήνοντας στη φτώχεια όλο και περισσότερους ανθρώπους.

Τι μέλλον μπορεί να έχει μία Ευρώπη που άφησε τις τύχες τις στους γραβατοφόρους γραφειοκράτες από τα περισπούδαστα κολλέγια και πανεπιστήμια, που η πολιτική πλέον δεν έχει κανένα νόημα γιατί στο τέλος τις αποφάσεις λαμβάνει το κλαμπ των ισχυρών; Που η φωνή των πολιτών χάνεται στους διαδρόμους των ουρανοξυστών στις Βρυξέλλες και ποτέ δεν φτάνει στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. Ποια εμπιστοσύνη να εμπνεύσει μία ένωση που το 2008 όταν έσκασε η οικονομική κρίση, έτρεχε να προστατέψει τις τράπεζες, αγνοώντας το ενδεχόμενο να ισοπεδωθούν ολόκληροι λαοί –όπως και έγινε- για τιμωρία;

Πώς μπορεί να προχωρήσει μπροστά μία Ένωση που ποτέ δεν βρίσκει λύσεις στα προβλήματα, παρά με ημίμετρα μεταθέτει τις αποφάσεις για όλο και ποιο μετά;

Όλα αυτά τα ερωτήματα θα πρέπει κάποια στιγμή να απαντηθούν για τη η ΕΕ βρίσκεται πράγματι σε σταυροδρόμι. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εάν οι Βρετανοί όταν ψήφιζαν είχαν στην άκρη του μυαλού τους αυτά τα ερωτήματα. Ενδεχομένως και όχι, καθώς η εκστρατεία μονοπωλήθηκε από την αντιμεταναστευτική ρητορική τα τοξικά επιχειρήματα και η επίκληση στο φόβο. Αλλά το αποτέλεσμα που ελάχιστοι περίμεναν αν και φαινόταν καθαρά στον ορίζοντα δημιουργεί υπαρξιακό δίλημμα στην Ευρώπη. Ή θα αλλάξει κατεύθυνση προς όφελος των πολιτών – δηλαδή θα ανακτήσει την επαφή της με τους πολίτες, ή τα δημοψηφίσματα και οι αποσχιστικές τάσεις (που ήδη άρχισαν να εκδηλώνονται) θα είναι στην ημερήσια διάταξη.

Και οι ορέξεις ορισμένων για ΕΕ πολλών ταχυτήτων (κέντρο – περιφέρεια) το μόνο που θα κάνει είναι να επιτείνει τις διαλυτικές τάσεις…

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο