ΒΙΒΛΙΟ

Συνέντευξη: H συγγραφέας του συγκλονιστικού «Αχανής μοναξιά», Kristin Hannah, μιλάει στο newpost.gr

της Λήδας Πιμπλή - Δημοσίευση 21 Μαΐου 2019, 18:00 / Ανανεώθηκε 22 Μαΐου 2019, 12:46
Συνέντευξη: H συγγραφέας του συγκλονιστικού «Αχανής μοναξιά», Kristin Hannah, μιλάει στο newpost.gr
Facebook Twitter Whatsapp

 

Η πολυγραφότατη αμερικανίδα βρέθηκε στην Αθήνα προσκεκλημένη των εκδόσεων Κλειδάριθμος και του Public

Η εμφάνισή της διαψεύδει ό,τι θα μπορούσε να φαντάζεται κανείς για μια συγγραφέα που δεν διακρίνεται για την ελαφρότητα της θεματολογίας της. Ξανθιά, με ανοιχτόχρωμα εκφραστικά μάτια, πρόθυμη να σε βάλει στον κόσμο της.

Την συναντώ στον 5ο όροφο του Public στο Σύνταγμα, στην αίθουσα πίσω από το πολύβουο καφέ. Έχει μόλις βγει από την «δοκιμασία» της υπογραφής βιβλίων την οποία έχει φέρει εις πέρας με θαυμαστή άνεση. Κοιτώντας από το παράθυρο την Αθήνα ζητάει οδηγίες για την παραμονή της στην πρωτεύουσα.

Ο χρόνος πιέζει –εμένα- και μπαίνουμε αμέσως στο θέμα μας.

Τα βιβλία της –τα τρία που κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος- αναφέρονται σε πολέμους. Σε πολέμους που δρουν σαν καταλύτες για την εξέλιξη της ιστορίας και τη διαμόρφωση των χαρακτήρων της. Καθόλου περίεργα η πρώτη ερώτηση που μου έρχεται στο μυαλό είναι τι την «ερεθίζει» στο θέμα του πολέμου.

Αφού μου ξεκαθαρίζει με ευγένεια ότι, από τα 20 και βάλε βιβλία που έχει γράψει, τα περισσότερα δεν αναφέρονται σε κάποιον πόλεμο, η συγγραφέας μου εξηγεί ότι τα δραματικά γεγονότα που συνδέονται με έναν πόλεμο φέρνουν στην επιφάνεια άγνωστες πτυχές του χαρακτήρα των ηρώων και, κυρίως, των ηρωίδων της, που καλούνται να πάρουν αποφάσεις ζωής και θανάτου, να επωμιστούν τις ευθύνες της επιβίωσης της οικογένειας σε συνθήκες τρομακτικής πίεσης. Είναι οι γυναίκες κυρίως που την γοητεύουν και την απασχολούν αφού γι αυτές οι συνθήκες επιβάλλουν μια ριζική αλλαγή ρόλου, απαιτούν θυσίες αλλά και αποφασιστικότητα που ήταν αταίριαστες με την έως τότε θέση τους. Θέλει να αφηγηθεί την ιστορία των γυναικών – ηρωίδων της, αλλά, ακόμα πιο σημαντικό, να αφηγηθεί την ιστορία μέσα από τη ματιά των γυναικών, την «παραγνωρισμένη» ιστορία. Και επίσης, θέλει να επισημάνει στους αναγνώστες το γεγονός ότι ο πόλεμος δεν είναι μια τόσο μακρινή πραγματικότητα όσο θέλουμε να φανταζόμαστε.

Η απάντησή της μου γεννά μια σειρά ερωτημάτων: Πρώτη απ’ όλες, αν η οικογένειά της έζησε στο παρελθόν μια παρόμοια εμπειρία. Μου απαντάει αρνητικά.

Και δεύτερη, τι την παρακίνησε σε αυτή την «σταυροφορία» για μια γυναικεία ματιά στην ιστορία. Η απάντησή της συμπυκνώνει την ιστορία της νεαρής Kristin Hannah. Φανατική αναγνώστρια από πολύ νεαρή ηλικία, η Kristin δεν είχε ποτέ σκεφτεί το ενδεχόμενο να γίνει συγγραφέας. Ακολούθησε σπουδές νομικής και εργάστηκε ως δικηγόρος. Η κρίσιμη καμπή στην προσωπική της πορεία και στην επαγγελματική σταδιοδρομία της ήταν όταν, καθισμένη δίπλα στην καρκινοπαθή μητέρα της στο νοσοκομείο, εκείνη της είπε: «Μην ανησυχείς (για τις σπουδές σου). Ούτως ή άλλως θα γίνεις συγγραφέας». Το βάρβαρο τέλος της σχέσης της με την μητέρα της ήταν αυτό που την κινητοποίησε, που την έκανε να συνειδητοποιήσει την ακατάλυτη σχέση ανάμεσα στις διαφορετικές γενιές γυναικών μέσα σε μια οικογένεια και την εσωτερική ανάγκη της να κρατήσει αυτή τη σχέση ζωντανή.

Αυτή η «εκλεκτική σχέση» με τις γυναίκες-ηρωίδες των βιβλίων της μεταφράζεται και σε επίπεδο αναγνωσιμότητας, την ρωτάω.

Προβληματίζεται κάπως. «Να σου πω, μέχρι «Το αηδόνι» (εκδόσεις Κλειδάριθμος) το κοινό μου ήταν γυναικείο σε συντριπτικό ποσοστό. Μετά από αυτό –το επόμενο μυθιστόρημά της που κυκλοφόρησε διεθνώς είναι η «Αχανής μοναξιά» (εκδόσεις Κλειδάριθμος)- οι άνδρες αναγνώστες αυξήθηκαν σημαντικά. Όμως οι γυναίκες παραμένουν η πλειοψηφία», απαντάει. Και συνεχίζει με αρκετό χιούμορ: «Οι πόλεμοι –κοινό θέμα των δύο τελευταίων βιβλίων της- ενδιαφέρουν περισσότερο τους άντρες».

Μικρή παρεμβολή. «Το αηδόνι» είναι η ιστορία δύο αδελφών στην διάρκεια της γερμανικής κατοχής της Γαλλίας. Οι δύο νεαρές γυναίκες ακολουθούν διαφορετικά μονοπάτια μέχρι την τελική συμφιλίωση, λίγο πριν η πιο μικρή και επαναστάτρια αδελφή πεθάνει από τις κακουχίες κατά την παραμονή της σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Η «Αχανής μοναξιά» πάλι είναι η ιστορία της «καλόβολης» Κόρα και της έφηβης κόρης της, Λένι, όταν αναγκάζονται να μεταναστεύσουν στην Αλάσκα για να ικανοποιηθεί το ένστικτο φυγής του Ερντ, συζύγου και πατέρα μετά από την τραυματική στρατιωτική θητεία του στο Βιετνάμ. Κυκλοθυμικός, βίαιος, ανίκανος να στεριώσει σε μια δουλειά και ταυτόχρονα αξιολύπητος, κυνηγημένος από εφιάλτες, ο Ερντ είναι ταυτόχρονα ο πατέρας – αφέντης και το παιδί στη σχέση των τριών.

Όσο για τον «Κήπο του χειμώνα», το παλιότερο από τα έργα της συγγραφέως που κυκλοφορούν στα ελληνικά (εκδόσεις Κλειδάριθμος), η ιστορία διαδραματίζεται μεταξύ Σιάτλ –σήμερα- και Λένινγκραντ στη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης από τους Γερμανούς.

Το ερώτημα που γεννάται αυτόματα στο μυαλό κάθε αναγνώστη είναι πως η συγγραφέας προετοιμάζεται για τα βιβλία της. Χαμογελάει θερμά και καταλαβαίνω ότι η ερώτηση της άρεσε. Μου περιγράφει με ενθουσιασμό πως οργανώνει τη μελάτη της για καθένα από τα βιβλία της. Πρώτα ξεκινάει με έργα ιστορίας και γεωγραφίας. Συνεχίζει με την οικονομία και την κοινωνική οργάνωση - οτιδήποτε σχετίζεται με την συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Όμως, το κομμάτι της μελέτης που την συγκινεί περισσότερο είναι οι βιογραφίες. Το πλήθος των λεπτομερειών που περιέχουν, το προσωπικό στοιχείο, οι περιγραφές, η γλώσσα, όλα αυτά αποτελούν πολύτιμα στοιχεία για να ζωντανέψει στη συνέχεια η συγκεκριμένη περίοδος στην οθόνη του κομπιούτερ της. «Η περιγραφή ενός δρόμου, τα δέντρα, τα λουλούδια κάθε εποχή είναι πολύ σημαντικά για να αποκτήσει κανείς μια κάπως ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής σε ένα συγκεκριμένο μέρος μια συγκεκριμένη εποχή» εξηγεί. Και, φυσικά, η προτίμησή της στρέφεται προς τα απομνημονεύματα γυναικών.

Η προετοιμασία της παίρνει περίπου οκτώ μήνες κατά τους οποίους βυθίζεται στη μελέτη του τόπου, των ανθρώπων και των γεγονότων. «Το δύσκολο με αυτό είναι ξέρεις πότε να σταματήσεις» λέει, αφήνοντας να εννοηθεί με τον τρόπο της ότι η μελέτη είναι ένα μέρος της δουλειάς που την ευχαριστεί. Το ξανασκέφτεται και συμπληρώνει: «Άλλωστε και ως δικηγόρος αυτό έκανα. Μελετούσα εξονυχιστικά τα πάντα και μετά άρχιζα να γράφω».

Η αναγωγή στην δουλειά της ως δικηγόρου οδηγεί αβίαστα στην επόμενη ερώτηση: Στα βιβλία της –αυτά που έχουμε στην διάθεσή μας στα ελληνικά- η αδικία είναι σαν χαστούκι στο πρόσωπο. Οι ήρωές της βιώνουν συνθήκες πρωτοφανούς καταπάτησης των δικαιωμάτων τους. Πώς αυτό συμβαδίζει με την κοσμοθεωρία της;

Με κοιτάζει προβληματισμένη. «Νομίζω ότι ένα από τα πράγματα που τράβηξαν στη συγγραφή είναι ότι νιώθω πως, λέγοντας τις ιστορίες αυτών των ανθρώπων, αποδίδω μιας μορφής δικαιοσύνη».

Και μια τελευταία ερώτηση καθώς μαζεύω τα χαρτά μου. Αν έπρεπε να διαλέξετε ένα μόνο βιβλίο για να πάρετε μαζί σας σε ένα έρημο νησί, ποιο θα ήταν αυτό; Με κοιτάει με το βλέμμα «τι μου λες τώρα;», το σκέφτεται για λίγα δευτερόλεπτα και μου απαντάει: «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών. Δεν το περίμενες αυτό;»

Η ώρα έχει περάσει. Η Αθήνα έξω από τα παράθυρα του 5ου ορόφου «βράζει». Εύχομαι στην  Kristin Hannah ο καιρός να συνεχίσει με τον ίδιο τρόπο και με κοιτάζει με ευγνωμοσύνη. Ελπίζει σε μερικές ημέρες κάτω από τον ήλιο, δίπλα στη θάλασσα. «Είμαι από το Σιάτλ» μου λέει με νόημα καθώς την αποχαιρετώ.