ΒΙΒΛΙΟ

«Τζάκομο Τζόις», το κρυφό alter ego του James Joyce

Δημοσίευση 11 Μαΐου 2018, 13:54 / Ανανεώθηκε 11 Μαΐου 2018, 13:54
«Τζάκομο Τζόις», το κρυφό alter ego του James Joyce
Facebook Twitter Whatsapp

Η απόκρυφη ιστορία του Τζέιμς Τζόις στην Τεργέστη, αρχές του εικοστού αιώνα κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος σε μετάφραση του Άρη Μαραγκόπουλου

Πριν από ακριβώς πενήντα χρόνια, τον Ιανουάριο του 1968, εκδόθηκε ένα άγνωστο ως τότε έργο του Τζέιμς Τζόις (1882-1941), το «Giacomo Joyce». Θέμα του έργου, ο κρυφός έρωτας ενός καθηγητή αγγλικών, περσόνα του ίδιου του Τζόις, προς μια (ίσως και περισσότερες) μαθήτριά του στην Τεργέστη λίγο πριν τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

To ολιγοσέλιδο αυτό αριστούργημα θεωρείται εδώ και μερικά χρόνια κείμενο-κλειδί για την κατανόηση του βίου και του έργου του Ιρλανδού. Ο λόγος είναι απλός. Η γραφή του συμπίπτει με την πλέον δημιουργική εποχή του Tζόις: όταν έχει προχωρήσει στη γραφή τού «Δουβλινέζοι» και βρίσκεται στη διαδικασία αναμόρφωσης του πρωτόλειου Στίβεν ο Ήρωας στη γνωστή μορφή τού «Πορτρέτο του Καλλιτέχνη». Το απόγειο της επεξεργασίας του Giacomo συμπίπτει με τη συγγραφική ωριμότητα του συγγραφέα, όταν, δηλαδή, έχοντας ολοκληρώσει το Πορτρέτο, προχωρά στη συγγραφή του επικού Ulysses.

Το μεταιχμιακό αυτό έργο, μέσα στις λίγες γριφώδεις, πλην πυκνές σε αισθητικό, κοινωνικό και ηθικό νόημα σελίδες του, επιτρέπει στον αμύητο στην τζοϊσική τέχνη όχι μόνο να απολαύσει αλλά και να εξοικειωθεί με τη «γραμματική και το συντακτικό» του πιο επιδραστικού και απαιτητικού συγγραφέα στον 20ό αιώνα. Αυτό συμβαίνει επειδή το Giacomo χαρακτηρίζει η αισθαντική γοητεία των ποιημάτων της «Μουσικής Δωματίου», η κοινωνική οξυδέρκεια των «Δουβλινέζων», το υπαρξιακό δράμα του «Πορτρέτου,» η ηθική τόλμη των «Εξορίστων», η ρηξικέλευθη λογοτεχνικότητα του «Ulysses» και η προκλητική αυθάδεια του «Finnegans Wake».

Ειδικά στον παρόντα τόμο αυτή η διάσταση του έργου γίνεται κατανοητή με τον καλύτερο τρόπο: όχι μόνο με τη νέα σύγχρονη μετάφραση του έργου, αλλά και χάρη στην αναλυτική Εισαγωγή και τα διευκρινιστικά Ερμηνευτικά Σχόλια που ο Άρης Μαραγκόπουλος, οπλισμένος με εξαντλητική βιβλιογραφική σκευή, το τεκμηριώνει και παρουσιάζει στον έλληνα αναγνώστη.

Ο ιρλανδός συγγραφέας Τζέιμς Αυγουστίνος Αλοΐσιους Τζόις (James Augustine Aloysius Joyce, 02.02.1882-13.01.1941) θεωρείται ο πιο επιδραστικός συγγραφέας στην παγκόσμια λογοτεχνία του 20ού αιώνα. Η βιβλιογραφία για το έργο του είναι δεύτερη σε έκταση μετά από εκείνη για τον Σέξπιρ. Μεγάλωσε στο Δουβλίνο όπου έτυχε ικανοποιητικής παιδείας σε επιφανή σχολεία Ιησουιτών (Clongowes και Belvedere) και στο Παν/μιο του Δουβλίνου (University College), αλλά έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του αυτοεξόριστος στη Ζυρίχη, στο Παρίσι, στην Τεργέστη. Στην τελευταία πόλη έγραψε και την απόκρυφη, αινιγματική σύνθεσή του Giacomo Joyce (1911-1914, μεταθανάτια έκδοση 1968) όπου, σε πρώιμο στάδιο, ανιχνεύονται μερικές από τις πιο ρηξικέλευθες τεχνικές και ιδέες που στη συνέχεια ανέπτυξε στο μείζον λογοτεχνικό έργο του.

Τα πιο σημαντικά έργα του: «Μουσική Δωματίου» (1907), «Δουβλινέζοι» (1914), «Πορτρέτο του Καλλιτέχνη ως Νέου» (1916), «Εξόριστοι» (1918), «Ulysses» (1922), «Finnegans Wake» (1939).

«Τζάκομο Τζόις», James Joyce, εκδόσεις Τόπος