Τώρα λοιπόν που τελείωσε η δεύτερη Αξιολόγηση, να δούμε λίγο τι κάνουμε ως χώρα; Η μια λύση είναι να το κλείσουμε το μαγαζί λόγω διακοπών και να επιστρέψουμε το φθινόπωρο μαυρισμένοι και ξεκούραστοι για να πιάνουμε την τρίτη Αξιολόγηση.

Υπάρχει βέβαια και η άλλη εναλλακτική: να χρησιμοποιήσουμε την ανάσα που μας έδωσε η ολοκλήρωση της Αξιολόγησης και η καταβολή της δόσης για να κάνουμε μερικά βήματα μπροστά. Προφανώς κανείς δεν περιμένει θαύματα –όλοι καταλαβαίνουν ότι έχει παρέλθει η εποχή των θαυμάτων– είναι όμως απολύτως εφικτό να προχωρήσουν ορισμένες αλλαγές στις οποίες συμφωνεί πλειονότητα της κοινωνίας και του πολιτικού κόσμου.

Πρώτα απ’ όλα, η έμφαση στην ανάπτυξη δεν μπορεί να μείνει κυβερνητικό σύνθημα. Δεν γίνεται να ταλαιπωρείσαι από τη δημόσια διοίκηση επειδή θες να κάνεις μιας επένδυση ή ακόμα, στο χαμηλό επίπεδο, να ανοίξεις μια δουλειά.

Δεύτερον, η χώρα δεν μπορεί να πάει πουθενά αν συνεχίσουν τα υπουργεία να λειτουργούν με τους σημερινούς ρυθμούς. Θα το ξαναπούμε: για την αβελτηρία της διοίκησης δεν ευθύνονται οι δανειστές, αλλά η νοοτροπία των εκάστοτε κυβερνώντων καθώς και του κρατικού μηχανισμού.

Τρίτον, πρέπει να ανοίξει ένας σοβαρός δημόσιος διάλογος για τις προοπτικές της Ελλάδας τα επόμενα χρόνια. Η υψηλή τοξικότητα της πολιτικής ζωής δεν επιτρέπει αυτή τη στιγμή τη νηφάλια και τεκμηριωμένη συζήτηση. Αυτή ακριβώς τη συζήτηση έχουμε όμως ανάγκη. Γιατί αν δεν την κάνουμε, απλώς θα εκχωρήσουμε στους δανειστές την ευθύνη για τη χάραξη του εθνικού σχεδίου των επόμενων ετών.