Αντισυνταγματική κρίθηκε από το Δ' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας η διάταξη του άρθρου 5 του Ν. 3147/2003 που ρυθμίζει θέματα αγροτικής γης και προβλέπει την παραχώρηση της κυριότητας των δημοσιών εποικιστικών εκτάσεων που έχουν καταληφθεί αυθαίρετα επί μια δεκαετία με τη γνωστή μέθοδο της καλλιέργειας.   Όμως, λόγω της αντισυνταγματικότητας αυτής, το Δ' Τμήμα, με την υπ' αριθμ. 142/2012, απόφασή του παρέπεμψε το όλο ζήτημα για οριστική κρίση στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου.  

Υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 5 του Ν. 3147/2003 προβλέπει ότι αυθαίρετοι κάτοχοι δημόσιας κοινόχρηστης εποικιστικής έκτασης, η οποία δεν έχει την μορφή δάσους ή δασικής έκτασης ή δεν έχει κηρυχτεί αναδασωτέα, μπορούν να υποβάλλουν στο υπουργείο Γεωργίας αίτηση για την εξαγορά της έκτασης εφόσον την καλλιεργούν συστηματικά με αμπέλια, ελιές ή οπωροφόρα δένδρα, τα οποία πρέπει να έχουν ηλικία δέκα ετών μέχρι την έναρξη του επίμαχου νόμου ή να έχουν οικοδομήσει κτίσματα τουλάχιστον μια δεκαετία. Η εξαγορά γίνεται σύμφωνα με την αντικειμενική αξία της έκτασης ή σύμφωνα με την αγοραία αξία της.  

Ειδικότερα, οι σύμβουλοι Επικρατείας έκριναν ότι η επίμαχη διάταξη του άρθρου 5 του Ν. 3147/2003 είναι σε αντίθεση τόσο με τις διατάξεις του άρθρου 24 του Συντάγματος για την προστασία του περιβάλλοντος, όσο και με τις συνταγματικές αρχές του κράτους δικαίου και της ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου.  

Παράλληλα, η επίμαχη νομοθετική ρύθμιση, σύμφωνα με τους δικαστές, "πάσχει" κατά το σκέλος εκείνο που αφορά την παραχώρηση εκτάσεων που έχουν καλλιεργηθεί συστηματικώς επί δεκαετία. Και αυτό γιατί, προκειμένου να θεωρηθεί συνταγματικώς ανεκτή η πρόβλεψη περί παραχωρήσεως των καλλιεργούμενων εκτάσεων στα πρόσωπα που κατέλαβαν αυτές αυθαιρέτως, θα έπρεπε η σχετική ρύθμιση "να συνοδεύεται με την επιβολή στους αυθαιρέτως κατέχοντες της υποχρεώσεως να συνεχίσουν να καλλιεργούν τις εκποιούμενες εκτάσεις ή να διασφαλίζεται με οποιοδήποτε τρόπο ότι οι εκτάσεις αυτές θα παραμείνουν καλλιεργούμενες στο διηνεκές ή, τουλάχιστο, επί χρονικό διάστημα επαρκές για την εξυπηρέτηση του δημοσίου ενδιαφέροντος σκοπού, κατ' επίκληση του οποίου εκποιούνται".  

Με την επίμαχη νομοθετική ρύθμιση, υπογραμμίζεται στη δικαστική απόφαση, επιδιώκεται η εξυπηρέτηση σκοπών δημοσίου συμφέροντος, "οι οποίοι συνίστανται αφ' ενός μεν στην αντιμετώπιση του προβλήματος της αυθαίρετης κατοχής και δόμησης των δημοσίων εποικιστικών εκτάσεων, αφετέρου δε, προκειμένου περί εκτάσεων που έχουν καλλιεργηθεί συστηματικώς, στη διατήρηση των εν λόγω καλλιεργειών προς το συμφέρον της εθνικής οικονομίας".  

Προς εξυπηρέτηση, όμως, των σκοπών αυτών, συνεχίζει η δικαστική απόφαση, "ο νομοθέτης επέλεξε μέσο, ήτοι την εκποίηση χωρίς δημοπρασία των δημοσίων εποικιστικών εκτάσεων σε πρόσωπα που κατέλαβαν τις εκτάσεις αυτές αυθαιρέτως, το οποίο συνιστά απόκλιση από τις συνταγματικές αρχές του κράτους δικαίου και της ισότητας των πολιτών έναντι του νόμου αλλά και από τις αρχές προστασίας του περιβάλλοντος".  

Όμως, "η επιλογή του μέσου αυτού δεν δικαιολογείται χάριν της λυσιτελούς εξυπηρετήσεως των επιδιωκόμενων σκοπών", προσθέτουν οι σύμβουλοι Επικρατείας.  

Μάλιστα, κατά το μέρος που οι σχετικές διατάξεις του επίμαχου νόμου αφορούν εκτάσεις, επί των οποίων "έχει ανεγερθεί κτίσμα σε περιοχές εντός σχεδίου πόλεως, η παραχώρηση των σχετικών εκτάσεων στους αυθαιρέτως κατέχοντες αυτές, χωρίς την πρόβλεψη κριτηρίων και προϋποθέσεων συναπτόμενων προς την ορθολογική πολεοδομική διαχείριση των περιοχών, στις οποίες κείνται οι εν λόγω εκτάσεις και την εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών όρων διαβίωσης σε αυτές, δεν συνιστά συνταγματικώς ανεκτή ρύθμιση, δεδομένου ότι περιορίζεται στην αποδοχή πραγματικών καταστάσεων που δημιουργήθηκαν παρανόμως από ιδιώτες και αποβλέπει, προεχόντως, στην εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων". 


πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ