«Με την οικονομική κρίση τα ελληνικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στον τομέα της στέγασης. Η άνοδος του κόστους απόκτησης και διατήρησης μίας ιδιόκτητης κατοικίας, σε συνδυασμό με τα καθυστερούμενα δάνεια και τους πλειστηριασμούς έχουν δημιουργήσει μία εκρηκτική κατάσταση. Εάν οι πλειστηριασμοί δεν είχαν «παγώσει» τα τελευταία δύο χρόνια με σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις οι άνθρωποι που ζουν σήμερα υπό την απειλή κατάσχεσης της κατοικίας τους διατρέχουν στο μέλλον τον κίνδυνο να βρεθούν κυριολεκτικά στο δρόμο», αναφέρεται σε μελέτη με θέμα «Το κοινωνικό πρόβλημα της έλλειψης στέγης στην Ελλάδα» που αναρτήθηκε στη σελίδα του ΙΣΤΑΜΕ στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής έκδοσης της σειράς «Κείμενα Δημόσιας Πολιτικής».

Στην έρευνά της η συγγραφέας, επιστημονική συνεργάτης του ΙΣΤΑΜΕ κ. Κατερίνα Γιαννέτου, επικαλείται μεταξύ άλλων στοιχεία που δημοσιεύονται στον Ελληνικό Τύπο που αναφέρουν ότι περισσότερα από 50.000 ακίνητα βρίσκονται υπό την απειλή πλειστηριασμού, από τα οποία τα 20.000 αφορούν την πρώτη κατοικία. Για τα ακίνητα αυτά έχουν εκδοθεί ήδη διαταγές πληρωμής και έχουν συνταχθεί οι κατασχετήριες καταθέσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρώτο επτάμηνο 2011 του εκδόθηκαν από το Πρωτοδικείο της Αθήνας περισσότερες από 16.000 διαταγές πληρωμής, όταν το 2010 το ίδιο δικαστήριο είχε εκδώσει περίπου 23.000 διαταγές πληρωμής και το 2008 είχε εκδώσει 8.000 διαταγές πληρωμής.

 Όπως αναφέρεται στην μελέτη η κατάσταση στον τομέα της ενοικιαζόμενης κατοικίας δεν είναι λιγότερο επισφαλής. Ιδιαίτερα για τους μετανάστες που ζουν στη χώρα μας υπάρχουν αναφορές ότι οι ιδιοκτήτες δεν συνάπτουν συμβόλαια ενοικίασης και συχνά προχωρούν σε παράνομη αύξηση μισθώματος, σε αναγκαστική συγκατοίκηση ή σε έξωση. 

Άστεγος πληθυσμός

Τα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία για τον άστεγο πληθυσμό είναι σπάνια στη χώρα μας, γεγονός που εμποδίζει την εκτίμηση των πραγματικών διαστάσεων του προβλήματος, ενώ αναστέλλει κάθε προσπάθεια για το σχεδιασμό μίας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την αντιμετώπισή του, αναφέρεται στην μελέτη 

Σε μία σχετικά πρόσφατη καταγραφή του υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Απρίλιος 2009) οι άστεγοι στην Ελλάδα υπολογίστηκαν σε 7.720 άτομα, ένας αριθμός που έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση γιατί δεν περιλαμβάνει σημαντικές κατηγορίες της Ευρωπαϊκής Τυπολογία (ETHOS) για την έλλειψη στέγης και τον αποκλεισμό από την κατοικία.

Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις υπολογίζουν τον αριθμό των άστεγων στη χώρα μας, στα 20.000 άτομα. Σύμφωνα με τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση «Praksis», σήμερα (μόνο στην Αθήνα) οι άστεγοι υπολογίζονται πάνω από 11.000 (Έλληνες και μετανάστες). Τα αιτήματα για στέγαση στην οργάνωση έχουν αυξηθεί σημαντικά και αναμένεται να πάρουν ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις στο προσεχές μέλλον. 

Στην έρευνα της «Κλίμακα 55» για το ψυχοκοινωνικό προφίλ και το επίπεδο διαβίωσης των άστεγων που ζουν στους δρόμους της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Λάρισας (2005-2006, δείγμα 200 άτομα) έχουν καταγραφεί σημαντικά ευρήματα από σους ερωτηθέντες όπως το ότι το 90,7% είναι εγγράμματοι, το 50,3% είναι άγαμοι, το 46,5% ζουν χωρίς μόνιμη κατοικία τουλάχιστον 3 χρόνια και το 50,3% έχασαν το σπίτι τους λόγω οικονομικών προβλημάτων και χαμηλού εισοδήματος

Στη χώρα μας, οι άστεγοι άνθρωποι, λόγω της απουσίας άτυπου δικτύου υποστήριξης και ξενώνων επείγουσας ανάγκης, αναγκάζονται να καταφύγουν στα φθηνά ξενοδοχεία, τα οποία πληρώνουν, είτε ζητιανεύοντας, είτε από τα χρήματα επιδομάτων που λαμβάνουν. Σύμφωνα με τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, το κόστος ενός φθηνού ξενοδοχείου στην Αθήνα ποικίλλει από τα 8 Ευρώ για ένα τρίκλινο δωμάτιο, η πιο φθηνή επιλογή που αναφέρθηκε, έως τα 20 Ευρώ για ένα μονόκλινο δωμάτιο με μπάνιο, σε μία υποβαθμισμένη περιοχή της πρωτεύουσας.