Η μεγάλη κυρία του παραδοσιακού μας τραγουδιού, η Δόμνα Σαμίου, έφυγε το βράδυ του Σαββάτου για το μεγάλο ταξίδι σε ηλίκια 84 ετών. Η φωτεινή της τεχνη θα συνεχίσει να μιλά στις ψυχές όλων όσων αγάπησαν την πολύτιμη προσφορά της. Την είχε σημαδέψει η λευχαιμία και τον τελευταίο καιρό νοσηλευόταν στο νοσοκομείο Αμαλία Φλέμινγκ. Η κηδεία της θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη στις 3 το μεσημέρι στο νεκροταφείο της Νέας Σμύρνης. Παράκληση σε αυτούς που θέλουν να τιμήσουν τη μνήμη της, αντί για στεφάνι, τα χρήματα να δοθούν στο Σύλλογο Βοήθειας Παιδιών Αιθιοπίας - Lalibela και στο Κοσμέτειο Ίδρυμα για τις ανάγκες των απόρων Κωνσταντινοπολιτών. Η σπουδαία ερμηνεύτρια και ερευνήτρια της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής συνέβαλε τα μέγιστα στη διάσωση καλλιτεχνικών θησαυρών της χώρας μας και είδε το έργο της να αναγνωρίζεται και εκτός ελληνικών συνόρων.

Η Δόμνα Σαμίου γεννήθηκε στην Καισαριανή και αφιέρωσε τη ζωή της στο δημοτικό τραγούδι. Οι γονείς της ήταν μικρασιάτες πρόσφυγες από το Μπαϊντίρι, χωριό της περιοχής της Σμύρνης. Σε ηλικία 13 ετών έχει την πρώτη διδακτική επαφή με τη βυζαντινή και τη δημοτική μουσική αλλά και με τη λογική της επιτόπιας έρευνας, μαθητεύοντας κοντά στον Σίμωνα Καρά, στο «Σύλλογο προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής», ενώ παράλληλα φοιτά στο νυχτερινό Γυμνάσιο. Ως μέλος της χορωδίας του Σίμωνα Καρά αρχίζει η σχέση της και με το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας/Ε.Ι.Ρ όπου αργότερα, το 1954, προσλαμβάνεται στο Τμήμα Εθνικής Μουσικής. 

Από τη θέση αυτή γνωρίζει τους σημαντικότερους λαϊκούς μουσικούς, οι οποίοι την εποχή εκείνη της εσωτερικής μετανάστευσης συρρέουν στην Αθήνα απ’ όλες τις περιοχές της Ελλάδας, και τους οποίους το ΤΕΜ ηχογραφεί για τις εκπομπές του. Έτσι η Δόμνα εξοικειώνεται με όλα τα τοπικά μουσικά ιδιώματα. Παράλληλα κάνει μουσική επιμέλεια σε εκδόσεις δίσκων, θεατρικές εκπομπές, κινηματογραφικές ταινίες. 

Το 1963 αρχίζει τα ταξίδια της στην επαρχία για επιτόπιες καταγραφές και συγκέντρωση μουσικού υλικού για το προσωπικό της αρχείο με δικά της μηχανήματα. 

Το 1971 παραιτείται από την Ραδιοφωνία. Την ίδια χρονιά-σταθμό αποδέχεται την πρόσκληση του Διονύση Σαββόπουλου και πρωτοεμφανίζεται στο νεανικό και αντιχουντικό Ροντέο, δίνοντας μια μεγάλη έκτοτε στροφή στη σχέση των νέων με την παραδοσιακή μουσική. Τις σημαντικές αυτές εμφανίσεις ακολουθεί η συμμετοχή στο Φεστιβάλ Μπαχ στο Λονδίνο, οργανωμένο από τη Λίλα Λαλάντη. Η λαμπρή καλλιτεχνική καριέρα της Δόμνας Σαμίου έχει ξεκινήσει θριαμβευτικά. «Πέρασε η ντροπή που είχαν για το δημοτικό τραγούδι», όπως δηλώνει σε συνέντευξή της η ίδια.

Από το 1981 είχε δημιουργήσει τον Καλλιτεχνικό Σύλλογο Δημοτικής Μουσικής Δόμνα Σαμίου, έναν σύλλογο καταγραφής της δημοτικής παράδοσης της χώρας  με κύριο στόχο τη διάσωση και διάδοση της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής.

Το έργο της ξεπερνά πια τα ελληνικά σύνορα. Εκδίδονται δίσκοι της στη Γαλλία και τη Σουηδία. Επί σαράντα περίπου χρόνια πραγματοποιεί σειρά συναυλιών από την Αυστραλία μέχρι τη Νότια Αμερική που όχι μόνο συγκινούν τους Έλληνες της Διασποράς αλλά και αποκαλύπτουν στους ξένους μια ποιοτική «ελληνική μουσική δίχως μπουζούκι», όπως γράφτηκε σε κάποια κριτική συναυλίας της στη Σουηδία.

Στο εσωτερικό της Ελλάδας οι εμφανίσεις της σε συναυλίες κάθε είδους και με κάθε αφορμή είναι αναρίθμητες καθώς και οι τιμητικές προσκλήσεις και τα αφιερώματα, όπως π.χ. η επετειακή παράσταση για τα 70 της χρόνια: «Η Δόμνα Σαμίου στο Μέγαρο Μουσικής: η γνωστή και άγνωστη Δόμνα», τον Οκτώβριο του 1998.

Για τις ποικίλες δραστηριότητες της συνεργάζεται με τους πιο καταξιωμένους Έλληνες και ξένους μουσικούς, μουσικολόγους, λαογράφους, εθνομουσικολόγους αλλά και διδάσκει, μυεί και αναδεικνύει πρωτόβγαλτους νέους καλλιτέχνες. Aπό το 1994 δίνει μαθήματα δημοτικού τραγουδιού για ενήλικες στο Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων της Αθήνας. Πάμπολλες είναι επίσης οι πρωτοβουλίες της και έμπρακτη και ανιδιοτελής η προσφορά της σχετικά με την βελτίωση της μουσικής εκπαίδευσης των παιδιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, αίτημα παιδαγωγικά πρωταρχικό και επιτακτικό κατά την ίδια.
 
Κ. Παπούλιας: Μεγάλη απώλεια για τον ελληνικό πολιτισμό

«Η Δόμνα Σαμίου προστάτεψε και διέδωσε τον πλούτο της παραδοσιακής μουσικής και του δημοτικού μας τραγουδιού. Μέσα από τη φωνή της και την πολύτιμη τέχνη της, που αγαπήθηκε από νέους και μεγάλους, γνωρίσαμε τις ρίζες της παράδοσής μας. Ο θάνατός της είναι μια μεγάλη απώλεια για τον ελληνικό πολιτισμό», δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας και πρόσθεσε:

«Θα τη θυμόμαστε με σεβασμό για την σπουδαία της προσφορά τη σημασία της οποίας οφείλουμε να διατηρήσουμε επίκαιρη και ζωντανή. Στους δικούς της ανθρώπους εκφράζω τα πιο θερμά μου συλλυπητήρια».

Π. Γερουλάνος: Έφυγε μια σπάνια γυναίκα

Ο υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος αναφερόμενος στο χαμό της Δόμνας Σαμίου, τόνισε ότι «χάθηκε μια σπάνια γυναίκα, η οποία προσωποποίησε τη βαθιά αγάπη για τη λαϊκή παράδοση της χώρας μας, την ακούραστη και ενθουσιώδη έρευνα, το πάθος για τη διάσωση και προβολή ενός σπουδαίου - όσο και παραμελημένου- κεφαλαίου της πολιτιστικής μας κληρονομιάς».

Γ. Παπανδρέου: Ανεκτίμητο κεφάλαιο της λαογραφίας

Η Δόμνα Σαμίου «θα αποτελεί πάντα ανεκτίμητο κεφάλαιο της λαογραφίας μας», αναφέρει σε δήλωσή του ο πρόεδρος τουΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου, εκφράζοντας τα συλληπητήριά τους στους οικείους της Ελληνίδας ερμηνεύτριας. «Η Δόμνα Σαμίου ερεύνησε, ερμήνευσε και συνέβαλε τα μέγιστα, ώστε να νιώσουμε όλοι μας την αξία και τη σημασία της λαϊκής μας παράδοσης, της παραδοσιακής μουσικής», σημειώνει ο κ. Παπανδρέου, τονίζοντας πως η Δόμνα Σαμίου «εξέφρασε με τρόπο γνήσιο και μοναδικό ό,τι η ίδια βίωσε μέσα από την παράδοση και το κυριότερο, θέλησε και πέτυχε να μεταδώσει αυτή την εμπειρία και στις νεότερες γενιές».

«Με τη στάση της επιβεβαίωσε ότι, κάθε τι αυθεντικό είναι και σύγχρονο», προσθέτει ο κ. Παπανδρέου στην ανακοίνωσή του.