Ολοένα και πιο δραματική είναι η κατάσταση στην Ελλάδα του Μνημονίου σε κοινωνικό επίπεδο με δύο νέες εκθέσεις, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ να αποτυπώνουν με γλαφυρό τρόπο τα ζητήματα της μεταναστευτικής ροής Ελλήνων προς το εξωτερικό και της ανεργίας των νέων, αντίστοιχα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απασχόληση και την κοινωνική κατάσταση στην Ευρώπη, που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, το 4,1% των Ελλήνων πολιτών σκέφτεται να ξενιτευτεί μέσα στους επόμενους 12 μήνες, εξαιτίας της μείωσης της απασχόλησης και της εκτίναξης της ανεργίας.

Συγκεκριμένα, το ποσοστό των Ευρωπαίων πολιτών «με σοβαρές προθέσεις να μεταναστεύσουν εντός των επόμενων 12 μηνών» υπερδιπλασιάστηκε από το 0,5% το 2010 στο 1,2% το 2012. Το υψηλότερο ποσοστό Ευρωπαίων που σκοπεύουν σοβαρά να μεταναστεύσουν τον επόμενο χρόνο καταγράφεται από τους Έλληνες (4,1%). Ακολουθούν οι Λιθουανοί (3,9%), οι Λετονοί (3,8%), οι Βούλγαροι (3,4%) και οι Ρουμάνοι (2,8%).

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το 2012 ένας στους τέσσερις Έλληνες (24%) επιθυμεί να μεταναστεύσει μόνιμα και το 63% εξ' αυτών εντός της ΕΕ. Στην ΕΕ, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 20% και 44%. Το μεγαλύτερο ποσοστό Ευρωπαίων που επιθυμούν να μεταναστεύσουν μόνιμα καταγράφεται από τους Βρετανούς (29%), ενώ επιθυμούν να μεταναστεύσουν μόνιμα περίπου ένας στους τέσσερεις Βέλγους, Βούλγαρους, Έλληνες, Κύπριους, Ούγγρους, Ιταλούς, Λετονούς, Λιθουανούς και Πορτογάλους.

Επιπλέον, η έκθεση επισημαίνει ότι η κινητικότητα εντός της ΕΕ, αυξήθηκε κατά την περίοδο της κρίσης (2008-2012), κυρίως από πολίτες των χωρών οι οποίες επλήγησαν σοβαρά. Για παράδειγμα, η κινητικότητα των Ελλήνων πολιτών εντός της ΕΕ αυξήθηκε κατά 170%, των Ισπανών κατά 107%, των Ιρλανδών κατά 64% και των Ούγγρων κατά 58%. Αντίθετα η κινητικότητα εντός της ΕΕ μειώθηκε για τους Πολωνούς, τους Ολλανδούς, τους Ρουμάνους και τους Πορτογάλους.

Όσον αφορά, ειδικότερα, τη μετανάστευση Ευρωπαίων πολιτών προς τη Γερμανία, σημειώνεται ότι από το 2008 ως το 2012, οι Έλληνες μετανάστες τετραπλασιάστηκαν, οι Ισπανοί τριπλασιάστηκαν και οι Ιταλοί και οι Πορτογάλοι διπλασιάστηκαν.

Επίσης, σημειώνεται ότι από το 2010 ο αριθμός μεταναστών από τον ευρωπαϊκό Νότο προς τη Γερμανία αυξήθηκε κατά 19%, με εντυπωσιακότερη άνοδο το 2012 κατά 8%. Σε απόλυτους αριθμούς, οι μεγαλύτερες αυξήσεις μεταναστών προς τη Γερμανία καταγράφηκαν από τους Ιταλούς και τους Έλληνες.

Ειδικότερα, το διάστημα 2010-2013, οι Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 25%. Καταγράφονται δηλαδή 25.000 περισσότεροι απασχολούμενοι Έλληνες στη Γερμανία (συνολικά απασχολούνται 123,7 χιλιάδες).

Εξάλλου, σημαντική αύξηση κατά 45% σημείωσε η μετανάστευση Ευρωπαίων πολιτών προς τον Καναδά, το διάστημα 2008-2012. Η μεγαλύτερη αύξηση μεταναστών προς των Καναδά καταγράφηκε από τους Ισπανούς (301%), τους Ιρλανδούς (158%), τους Έλληνες (155%) τους Ιταλούς (96%) και τους Πορτογάλους (69%).

Σε ό,τι αφορά την ανεργία στην ΕΕ, η έκθεση επισημαίνει ότι έφτασε το ιστορικό επίπεδο των 26,6 εκατ. ανέργων τον Απρίλιο του 2013, δηλαδή στο 11% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της ΕΕ και στο 12,2% της ευρωζώνης. Η μακροχρόνια ανεργία επιδεινώθηκε στα περισσότερα κράτη- μέλη στο τέλος του 2012, καταγράφοντας 11,6 εκατομμύρια μακροχρόνια άνεργους Ευρωπαίους πολίτες (4,9% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού).

Επισημαίνεται, ότι στην Ελλάδα καταγράφεται το υψηλότερο ποσοστό μακροχρόνιων ανέργων, με 16,8% το 2012, καθώς και το υψηλότερο ποσοστό άνεργων νέων, με 60%, τον Φεβρουάριο του 2013.

Τέλος, σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής, στην Ελλάδα παρατηρείται η μεγαλύτερη μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας (-5,5%) το 2012, σε σχέση με το 2011. Το ίδιο διάστημα το μοναδιαίο κόστος εργασίας στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 0,4%. Παράλληλα, οι Έλληνες εμφανίζονται να είναι οι πολίτες της ΕΕ που εργάζονται περισσότερο σε εβδομαδιαία βάση (42,6 ώρες, έναντι 40,6 ώρες που είναι ο μέσος όρος στην Ευρώπη).

ΟΟΣΑ: 1 στους 5 νέους δεν εργάζεται και δεν εκπαιδεύεται

Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία της ετήσια έκθεση Education at a Glance 2013, η οποία καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπή, υπογραμμίζοντας την «πληγή» της Ελλάδας σχετικά με την απασχόληση των νέων.

Στην έκθεση, που αναλύει τα εκπαιδευτικά συστήματα των 34 κρατών μελών του ΟΟΣΑ, περιλαμβανομένων 21 κρατών μελών της ΕΕ επισημαίνεται ότι πάνω από το 20% των νέων ηλικίας μεταξύ 15 και 29 ετών δεν εκπαιδεύεται, ούτε εργάζεται στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης.

Σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες για την παιδεία ως ποσοστό του ΑΕΠ, πέντε χώρες της ΕΕ (Βουλγαρία, Ελλάδα, Ιταλία, Σλοβακία και Ρουμανία) συνδυάζουν, συγχρόνως, χαμηλό επίπεδο επενδύσεων σε απόλυτες τιμές και πτωτική τάση στις δαπάνες για την Παιδεία εδώ και πέντε.

Εξάλλου, κατά μέσο όρο, το 15% των νέων ηλικίας 15 έως 29 ετών ούτε εργάζονταν ούτε παρακολουθούσαν μαθήματα εκπαίδευσης ή κατάρτισης το 2011, ποσοστό ελαφρώς καλύτερο από τον συνολικό μέσο όρο του ΟΟΣΑ (16%). Ωστόσο, στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Ιταλία και την Ισπανία, πάνω από το 20% των νέων βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση.  Ta ευρωπαϊκά στοιχεία δείχνουν ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε το 2012 για τις τρεις χώρες του ευρωπαϊκού νότου.

Στην έκθεση τονίζεται ότι οι χώρες της ΕΕ έχουν μεγάλο μερίδιο σπουδαστών σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης του ανώτερου επιπέδου της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, όμως, η εικόνα ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Το 2011 το ποσοστό αυτό υπερέβη το 70% στην Αυστρία, το Βέλγιο, την Τσεχική Δημοκρατία, τη Φινλανδία και τη Σλοβακική Δημοκρατία, αλλά στην Εσθονία, την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, την Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, το εν λόγω ποσοστό δεν ξεπερνούσε το 40%.