Πολύτιμα αλλά και ανησυχητικά είναι τα στοιχεία έρευνας της ΕΛ.ΑΣ. σχετικά με τη λαθρομετανάστευση στη χώρα μας με τίτλο «Έρευνα για το Πρόβλημα της Παράνομης Μετανά­στευσης στην Ελλάδα». Καθώς το μεταναστευτικό είναι ένα από τα μεγάλα προβλήματα του 21ου αιώνα, έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς προετοιμάζονται να το διαχειριστούν οι κατασταλτικοί μηχανισμοί του κράτους.

Και το ενδιαφέρον οιστρηλατείται ευθύς εξαρχής, όπως φαίνεται και σε σχετικό πίνακα, από την πρόβλε­ψη για τη διόγκωση του φαινομένου στα αμέσως επόμενα χρόνια. Στο κεφάλαιο για την «Εκτίμηση Μεγέθους του Προβλήματος», διαβάζουμε πως «προκύπτει ότι ο αριθμός των μεταναστών το 2014 θα είναι 2.142.348, εκ των οποίων οι 1.219.089 μη νόμιμοι» και σε άλλο σημείο, σ’ αυτό που τιτλοφορείται ως «Εκτίμηση Απειλής», αναφέρεται ότι «σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ, ο πληθυσμός της Ελλάδας το έτος 2015 θα είναι περίπου 14 εκατομμύρια, εκ των οποίων ποσοστό άνω του 20% θα είναι αλλοδαποί».

Οι επαΐοντες τεχνοκράτες της ΕΛ.ΑΣ. σημειώνουν στο μακροσκελέστατο πόνημά τους πως «το μεταναστευτικό ρεύ­μα προς την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ευρώπης αποτελεί ένα μακροχρόνιο διεθνές φαινόμενο που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν φαίνεται ότι πρόκειται να στα­ματήσει τα επόμενα χρόνια. Οι κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές σε περιφέρειες στην υδρόγειο (Ιράκ, Ιράν, Αφγανιστάν, Παλαιστίνη, Σομαλία, Ερυθραία, Νιγηρία κ.λπ.) - δεν είχαν προκληθεί ακόμη οι αλυσιδωτές εξεγέρσεις και συρράξεις που εξακολουθούν να μαίνονται με επίκεντρο τη Λιβύη - καθώς και η παγκόσμια οικονομική κρίση ενδεχομένως θα συντελέσουν στην ποσοτική αύξηση του μεταναστευτικού ρεύματος».

Το πρόβλημα κατά τους ειδήμονες που σπεύδουν να καλύψουν το ιστορικό κενό προοιωνίζοντάς το, «θα παραμείνει για όσο καιρό υφίστανται οι πολιτικές αναταραχές, οι οικονομικές ανισότητες και οι ανισότητες στο επίπεδο διαβίωσης των πολιτών ανάμεσα στα αναπτυγμένα οικονομικά κράτη και στα κράτη του λεγόμενου “τρίτου κόσμου”. Ειδικότερα για την Ελλάδα, από μόνη της η πρώτη γενιά μεταναστών που διατηρεί δίκτυα επαφών και σχέσεων με τις χώρες προέ­λευσής τους, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την είσοδο νέων μεταναστών (που ενημερώνονται από τους ήδη υπάρχοντες μετανάστες) που έρχονται στη χώρα γνωρίζοντας ότι θα εισέλθουν και θα παραμείνουν παράνομα. Ο βασικότερος λοιπόν παράγοντας που συμβάλλει στο πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης, είναι οι ίδιες οι εσωτερικές συνθήκες στη χώρα μας που ευνοούν την παράνομη είσοδο και παραμονή, καθώς το ρίσκο σύλληψης και επαναπατρισμού είναι μικρό».

Ως προς τους μετανάστες 2ης και 3ης γενιάς, το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει για τους ερευνητές της ΕΛ.ΑΣ., σε γενικό τουλάχιστον επίπεδο, όπως σημειώνουν, είναι ότι «σε όλες τις χώρες παρατηρείται αναμφισβήτητα μεγαλύτερη εμπλοκή στην παραβατικότητα, αντικοινωνική συμπεριφορά και εγκληματικότητα συγκριτικά με την πρώτη γενιά. Από τις υπάρχουσες μελέτες διαφαίνεται ότι η μεγαλύτερη πολιτισμική ενσωμάτωση της 2ης γενιάς μεταναστών, η ευρεία συμμετοχή της στο εκπαιδευτικό σύστημα, η γνώση της γλώσσας και η διαμόρφωση συλλογικοτήτων, ακόμη και η εμφανής καλυτέρευση των υλικών συνθηκών διαβίωσης δεν οδηγεί αυτόματα στη μείωση της εγκληματικότητας και παραβατικότητας, όπως θα προσδοκούσε μια κοινωνιολογικά ντετερμινιστική αντίληψη.