Ολοκληρώθηκε η 65η Σύνοδος των Πρυτάνεων των ελληνικών πανεπιστημίων που πραγματοποιήθηκε στο Ρέθυμνο και τις εργασίες της οποίας απασχόλησε, μεταξύ άλλων, το κείμενο διαβούλευσης για την έναρξη διαλόγου σχετικά με τις αλλαγές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο παρέδωσε στους πρυτάνεις η υπουργός Παιδείας.

Σύμφωνα με το ψήφισμα της Συνόδου των Πρυτάνεων, η Σύνοδος αντιμετωπίζει το προς διαβούλευση κείμενο με ιδιαίτερη επιφύλαξη, δεδομένου ότι, εκτός των άλλων, "εγείρονται σοβαρά θέματα συνταγματικότητας σε προτεινόμενες θέσεις".

Μία πραγματική βάση συζήτησης για τη Σύνοδο θα ήταν η πλήρης κατοχύρωση της αυτοδιοίκησης των πανεπιστημίων και η διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα τους. Η επιδίωξη μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας στην οργάνωση και λειτουργία των πανεπιστημίων επιτυγχάνεται με όρους δημοκρατίας και ακαδημαϊκών αρχών, σημειώνειται στο ψήφισμα.

Η Σύνοδος, σημειώνεται, γνωρίζει σε βάθος τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, όπως τα εντεινόμενα οικονομικά προβλήματα των ιδρυμάτων, οι χρόνιες ελλείψεις σε ακαδημαϊκό, διοικητικό και τεχνικό προσωπικό, καθώς και σε υποδομές, η έλλειψη σταθερής και αξιόπιστης πολιτικής υποστήριξης της έρευνας.

Στο ψήφισμα αναφέρεται ακόμα ότι η Σύνοδος αποκρούει φαινόμενα συκοφάντησης του ελληνικού δημόσιου πανεπιστημίου που κλιμακώνονται καθημερινά και διαμορφώνουν συνθήκες απαξίωσής του.

Λαμβάνοντας υπόψη τα θετικά σημεία της μεταρρύθμισης που προκύπτουν από τις μέχρι σήμερα προτάσεις, η Σύνοδος δεσμεύεται να επεξεργαστεί για να καταθέσει στο προσεχές διάστημα ολοκληρωμένη πρόταση που θα αφορά την ανασυγκρότηση του πανεπιστημίου με γνώμονα το συμφέρον της Παιδείας και της ελληνικής κοινωνίας, τονίζεται ακόμα στο ψήφισμα.

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ η υπουργός Παιδείας Άννα Διαμαντοπούλου, πρόκειται για ένα ψήφισμα που δίνει το ερέθισμα να σκεφτούμε ότι ο διάλογος που ξεκινά με βάση το κείμενο διαβούλευσης, που για πρώτη φορά κατατέθηκε απευθείας στη Σύνοδο των Πρυτάνεων, θα είναι αποτελεσματικός.

Η υπουργός Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου, απηύθυνε πρόσκληση δημόσιας διαβούλευσης από το Ρέθυμνο, κατά τη διάρκεια της συνόδου των πρυτάνεων, στους οποίους έδωσε το κείμενο της διαβούλευσης με το οποίο αλλάζουν όλα στα πανεπιστήμια: ενισχύεται ο αυτοδιοικητικός χαρακτήρας και η αυτοτέλειά τους, ενώ με την επιχείρηση διεθνοποίησης "σπάει" η εσωστρέφεια που θεωρείται ένα από τα προβλήματα των ελληνικών πανεπιστημίων.

Οι βασικοί άξονες των αλλαγών είνα :

1. Νέα ταυτότητα με νέα ηγεσία και ενίσχυση της αυτοδιοίκησης των ΑΕΙ. Νέα σχέση εμπιστοσύνης με την πολιτεία και την κοινωνία, με λογοδοσία και ευθύνη.

2. Πτυχία με αντίκρισμα: νέα οργάνωση της μάθησης και των προγραμμάτων σπουδών που διευκολύνουν την κινητικότητα και ενισχύουν τη διεπιστημονικότητα.

3. Ενίσχυση του διεθνούς χαρακτήρα και της διεθνούς παρουσίας των Ιδρυμάτων, με άμεση σύνδεση με το νέο πρότυπο ανάπτυξης της χώρας: ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για τη διεθνοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης . Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στη διοίκηση των ιδρυμάτων, με την καθιέρωση των συμβουλίων του Ιδρύματος που είναι η προϋπόθεση για την ενίσχυση της αυτοδιοίκησης.

Οπως είπε η υπουργός: "Η εμπειρία έχει δείξει ότι όταν η λειτουργία και οι αποφάσεις των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων λαμβάνονται μόνο εσωτερικά, τα αποτελέσματα δεν είναι πάντοτε υποδειγματικά, όπως απαιτείται. Επίσης, η εμπειρία από την εποπτεία των Ιδρυμάτων από το Υπουργείο Παιδείας έχει δείξει ότι το Υπουργείο Παιδείας ασκεί μόνο γραφειοκρατικό έλεγχο και δεν έχει την ευχέρεια -αλλά ούτε και πρέπει- να εμπλέκεται στα επιμέρους θέματα που αφορούν τα ίδια τα Ιδρύματα".

Ετσι, καθιερώνονται δύο όργανα με διακριτή σύνθεση και αρμοδιότητες: Για τα Πανεπιστήμια τα όργανα αυτά είναι η Σύγκλητος και το Συμβούλιο. Για τα Τεχνολογικά Ιδρύματα τα ανάλογα όργανα είναι η Συνέλευση και το Συμβούλιο.

Στα συγκεκριμένα όργανα μεταφέρονται καθοριστικές αρμοδιότητες για την ποιοτική, αποτελεσματική και δημοκρατική λειτουργία των Ιδρυμάτων.

Οπως είπε η υπουργός: "Για την επιτυχή αλλαγή της Ανώτατης Εκπαίδευσης, ο τρόπος συγκρότησης, η σύνθεση και οι αρμοδιότητες του Συμβουλίου σε κάθε Ίδρυμα είναι ιδιαίτερα υπεύθυνη απόφαση. Το Συμβούλιο κάθε Ιδρύματος είναι απαραίτητο να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη όλης της ακαδημαϊκής κοινότητας του Ιδρύματος, της πολιτείας και της κοινωνίας. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να απαρτίζεται τόσο από εσωτερικά μέλη του Ιδρύματος όσο και από μέλη που δεν ανήκουν σε αυτό".

Σημαντικός είναι ο τομέας των αρμοδιοτήτων της Συγκλήτου για τα Πανεπιστήμια, της Συνέλευσης για τα ΤΕΙ και του Συμβουλίου.

Ετσι, όλα τα ακαδημαϊκά ζητήματα του Ιδρύματος παραμένουν στην αρμοδιότητα της Συγκλήτου/Συνέλευσης του Ιδρύματος. Το Συμβούλιο προτείνεται να έχει την ευθύνη για:

- τη στρατηγική ανάπτυξης του Ιδρύματος (συνεργασίες κ.α.)

-την έγκριση του προϋπολογισμού

-την έγκριση του προγραμματισμού και της προγραμματικής συμφωνίας με την πολιτεία

-την έγκριση του απολογισμού λειτουργίας

-την αξιοποίηση της περιουσίας του Ιδρύματος

-τις διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου και την τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού λειτουργίας

-την έγκριση και αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας του (Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας, οργανόγραμμα κ.α.)

-την επιλογή του Πρύτανη/Προέδρου ΤΕΙ και την παύση των καθηκόντων του

-την έγκριση της ευρωπαϊκής και διεθνούς στρατηγικής του Ιδρύματος.

Το ζήτημα όμως που είχε απασχολήσει το προηγούμενο διάστημα την πανεπιστημιακή κοινότητα ήταν η σύνθεση του Συμβουλίου: δηλαδή ευθύνη ηγεσία, κοινωνική λογοδοσία και αλληλεπίδραση.