Τα νομίσματα της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ο νεκρός στρατηγός

Τα νομίσματα της εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ο νεκρός στρατηγός
Με αποκαλύψεις και τεράστιο ενδιαφέρον εξελίχτηκαν οι επιστημονικές ανακοινώσεις σχετικά με τις ανασκαφές στον τύμβο Καστά στην Αμφίπολη.
 

H αίθουσα της παρουσίασης ήταν κατάμεστη και ήταν η πρώτη ολοκληρωμένη παρουσίαση της πορείας της έρευνας, από την ημέρα που μπήκαν οι αρχαιολόγοι στον τάφο και η είδηση που προκύπτει είναι ότι οι ανασκαφείς βρήκαν στον τύμβο αρχαία νομίσματα από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου και ο νεκρός θα μπορούσε να είναι στρατηγός του Μεγαλέξανδρου.

«Ξεκινήσαμε το 2012 από μια τοπική φήμη. Ότι στον Τύμβο Καστά υπήρχε ο Τάφος της Βασίλισσας» ήταν τα πρώτα λόγια της επικεφαλής της ανασκαφής εξηγώντας ότι έπειτα από τις έρευνες βρέθηκαν ίχνη ακόμη και από έναν αρχαίο γερανό, με τον οποίον αφαιρέθηκαν κομμάτια του περιβόλου. Θα πούμε σήμερα για την ανασκαφή στον τύμβο Καστά όπως το αρχίσαμε το 2012 και όπως εξελίχθηκε το 2014. Ξέρετε πολύ καλά ότι το πιο δύσκολο τώρα αρχίζει, σημείωσε.
 
O.... γερανός και η καταστροφή στις Καρυάτιδες
 
«Τότε είχαν αποκαλυφθεί τάφοι εποχής σιδήρου και εποχής αρχαϊκής. Είναι ένα μέρος φυσικού λόφου που έχει ενσωματωθεί στον Τύμβο. Ξεκινήσαμε το 2012 μια μικρή ομάδα με πολύ μεράκι και όρεξη για να δούμε τι συμβαίνει στον λόφο μυστήριο. Υπάρχουν πολλά κομμάτια δόμων τα οποία ένα έμπειρο μάτι μπορεί να τα ταυτίσει κανείς με το λέοντα της Αμφίπολης. Βρέθηκαν δηλαδή τα κομμάτια του ταφικού περιβόλου. Γερανός, όμως, κατέστρεψε κομμάτια στα ρωμαϊκά χρόνια! Ακόμη και σήμερα έχουν βρει κομμάτια που μάζεψαν την τελευταία Κυριακή και κατάλαβαν ότι είχαν αποκοπεί από τον περίβολο όταν έπεσε η στάθμη των νερών».

Ενα δοκάρι, πιθανότατα από το επιστύλιο που βρίσκεται πίσω απο τις Καρυάτιδες, στο ταφικό μνημείο του Καστά στην Αμφίπολη, κατέστρεψε το πρόσωπο της δεξιάς Καρυάτιδας, ανέφερε, μεταξύ αλλων, η κυρία Περιστέρη. Ο τέταρτος θάλαμος ήταν σε οριακό σημείο, λίγο πριν από την κατάρρευσή του και έγινε πυκνή υποστήλωση με 180 ράβδους ώστε να μπορέσουν οι αρχαιολόγοι να μπουν μέσα, σημειώθηκε. Τα οστά που βρέθηκαν μεταφέρονται με μεγάλη προσοχή και οι ανθρωπολόγοι θα πουν ποιος ήταν θαμμένος στον τάφο προστέθηκε. Η κυρία Περιστέρη τόνισε επίσης ότι τυμβωρύχοι είχαν πειράξει τον σκελετό του νεκρού, ενώ ανέφερε ότι ο νεκρός είναι μάλλον στρατηγός και αυτό υποδηλώνεται από την παρουσία του λιονταριού στον τύμβο».

Ποιος είναι θαμμένος στην Αμφίπολη

Σχολιάζοντας παλιότερη δήλωσή της πως στην Αμφίπολη είναι θαμμένος Μακεδόνας στρατηγός, τόνισε: «Με ένα λιοντάρι στην κορυφή και ένα τέτοιο τεράστιο μνημείο θα μπορούσε να είναι στρατηγός είχα πει όταν με είχατε ρωτήσει παλιότερα. Όταν βρέθηκε ο σκελετός δεν θα μπορούσε ποτέ ένας αρχαιολόγος να πει αν είναι άνδρας ή γυναίκα. Βρέθηκε σε άσχημη κατάσταση. Εγώ μιλώ με βάση το ίδιο το μνημείο. Είπα ότι όταν υπάρχει ένα λιοντάρι στην κορυφή θα μπορούσε να είναι στρατηγός. Δεν απαντώ σε θεωρίες συνωμοσίας ότι εκεί είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος», απάντησε η κυρία Περιστέρη ενώ όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο να ειναι θαμμένος στον τάφο κάποιος απο τη βασιλική οικογένεια των Τημενιδών απάντησε πως «δεν συζητάμε ονόματα». 

Η Κατερίνα Περιστέρη απάντησε αινιγματικά στην ερώτηση αν ήταν μόνο ένας ο νεκρός της Αμφίπολης. Είπε «αυτόν βρήκαμε», ενώ ερωτώμενη αν ο νεκρός είναι μέλος της οικογένειας του Μεγάλου Αλεξάνδρου και είπε πως τίποτα δεν αποκλείεται και δεν μπορεί κανείς να πει τίποτα με σιγουριά. 

«Ο σκελετός ήταν διαταραγμένος, πήραμε τα καλύτερα μέτρα. Τον μεταφέραμε με τα χώματα για να γίνει η καλύτερη δυνατή μελέτη από τους ειδικούς» ανέφερε η υπεύθυνη της ανασκαφής,  η οποία δεν έδωσε περισσότερα στοιχεία, όπως και για τα ευρήματα (νομίσματα και αγγεία).

Έπειτα από συνεχείς ερωτήσεις δημοσιογράφων για τον σκελετό που βρέθηκε στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης, η γενική γραμματέας του υπουργείου, κα Λίνα Μενδώνη, λέγοντας: «επειδή έχω εκνευριστεί και με τις ερωτήσεις αλλά και με τις απαντήσεις», ανέφερε πως το κρανίο βρέθηκε σε απόσταση από το ταφικό όρυγμα, ενώ η κάτω γνάθος ήταν εκτός ορύγματος. Επίσης, πρόσθεσε πως βρέθηκαν πλευρά, πόδια και άκρα, περίπου δηλαδή το 80% του σκελετού. Η λεκάνη εντοπίστηκε διαμελισμένη λόγω πτώσης λίθων. Τέλος, ανέφερε πως ο σκελετός παραμένει στο Μουσείο της Αμφίπολης, ενώ αναζητείται εργαστήριο και σύνθεση ομάδων από οστεολόγους, ανθρωπολόγους, αλλά και ιατροδικαστές.

Μενδώνη: Πότε χτίστηκε ο τάφος- Κινητά ευρήματα

Στο θέμα παρενέβη και η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΑ, Λίνα Μενδώνη, η οποία, αν και τόνισε ότι δεν είχε σκοπό να μιλήσει, ωστόσο, λόγω των ερωτήσεων που συνεχώς επανέρχονταν στο θέμα του σκελετού ο οποίος βρέθηκε στον τρίτο θάλαμο του ταφικού μνημείου, έδωσε τις εξής πληροφορίες:

«Όπως αναφέραμε σε σχετικό δελτίο Τύπου, ο σκελετός βρέθηκε αποσπασματικά εντός και εκτός του ταφικού ορύγματος. Το κρανίο βρέθηκε σε κάποια απόσταση από το όρυγμα, ακριβώς απέξω από αυτό εντοπίστηκε η κάτω γνάθος και μέσα στο όρυγμα βρέθηκε το μεγαλύτερο μέρος του σκελετικού υλικού, που αν παρατηρήσει κανείς τα οστά βλέπει ότι έχει και τα μεγάλα κόκαλα των ποδιών και τα κόκαλα των χεριών, πλευρά και μέλη της σπονδυλικής στήλης, καθώς και τη λεκάνη, η οποία από την πτώση των άνω λίθων είναι σε πολύ αποσπασματική κατάσταση, ώστε να μην επιτρέπει στους αρχαιολόγους να πουν αν είναι ανδρική ή γυναικεία». Αναφερόμενη, δε, στις δηλώσεις που είχε κάνει προηγουμένως η κ. Περιστέρη ότι αφαιρέθηκαν μαζί με τα οστά χώματα, αυτό, όπως είπε, έγινε «για τον πολύ απλό λόγο ότι αν το σύγχρονο γενετικό υλικό, δηλαδή τα χέρια αρχαιολόγων, εργατών κλπ., άγγιζαν το αρχαίο, αυτομάτως θα εξαφάνιζαν ή θα διατάραζαν πληροφορίες τις οποίες μπορεί να έχει διασώσει η γη».

Ως προς τον χαρακτηρισμό της ανασκαφής, η ίδια διευκρίνισε ότι μέχρι σήμερα η ανασκαφή δεν έχει χαρακτηριστεί συστηματική επειδή από τη στιγμή της αποκάλυψης των Σφιγγών «ήταν πολύ μεγάλο το ρίσκο να μην αφήσουμε να εξελιχθεί η διαδικασία, θεωρώντας ότι η ανασκαφή αυτή δεν είναι συστηματική και πλέον δεν υπάρχει δικαιολογία να μην γίνει αυτό».

Σύμφωνα με τον κ. Εγγλέζο και τους υπολογισμούς που έγιναν, το ταφικό όρυγμα στον τέταρτο χώρο προηγήθηκε κατασκευαστικά του κυρίως μνημείου, οι ιστορικοί σεισμοί δεν επηρέασαν σημαντικά το μνημείο, ενώ ο πολύ καλός σχεδιασμός του, σε συνδυασμό με την εσωτερική επίχωση, αποτέλεσαν τους κύριους παράγοντες για την καλή διατήρησή του. Επίσης, δεν επαληθεύεται η υπόθεση εργασίας για καταπόνηση του μνημείου από πλημμύρα, αντίθετα βασικός παράγοντας γι' αυτό αποτέλεσε η πολύ ισχυρή επιφόρτησή του από αποθέσεις προηγούμενων ανασκαφών.

Επίσης, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, η κ. Περιστέρη πληροφόρησε ότι έχουν βρεθεί κινητά ευρήματα, όπως κεραμική (μελαμβαφή, όχι όμως και ερυθρόμορφη αν και δεν έχει αναλυθεί το υλικό), καθώς και νομίσματα, όπως του Αλεξάνδρου Γ' , τονίζοντας ότι πρόκειται για πλούσιο υλικό το οποίο θα πρέπει να μελετηθεί. Επιπλέον, αναφέρθηκε ότι το μνημείο ήταν ένα δημόσιο έργο και ανοιχτό, του τελευταίου τετάρτου του 4ου αι. π. Χ., με ελεγχόμενη επισκεψιμότητα. «Ο πρώτος χώρος που έχει την κλίμακα ήταν διακριτός πάνω στον περίβολο. Δίστυλος εν παραστάσει. Έχουμε πρόσβαση από εκεί, αλλά ελεγχόμενη, δηλαδή αυτός ο περίβολος από τη μία λειτουργούσε ως ανάλημμα και από την άλλη ήταν ένας τοίχος που απέτρεπε την εύκολη προσέγγιση», δήλωσε ο κ. Λεφαντζής, που τόνισε ότι το μνημείο αυτό δεν είναι μόνο του, αλλά ανήκει σε ένα μεγαλύτερο σύνολο.

Σύμφωνα με τους ομιλητές το μνημείο σφραγίστηκε μετά τη λεηλασία του κάποια στιγμή τα ρωμαϊκά χρόνια, η επίχωση στο εσωτερικό του είναι σύγχρονη με τους τοίχους σφράγισης, τα δε ανοίγματα στα τύμπανα των διαφραγματικών τοίχων δεν έγιναν από τυμβωρύχους, αλλά χρησιμοποιήθηκαν για να μπουν τα χώματα της επίχωσης. Επίσης, κατέστη σαφές ότι δεν έχουν βρεθεί επιγραφές, ενώ κάποια τεκτονικά γράμματα, Ε και Α, πάνω στον περίβολο που προφανώς έγιναν για την παραγγελία του υλικού, ταιριάζουν με τη χρονολόγηση του περιβόλου και αποτελούν αντικείμενο μελέτης.

 
Ντ. Μ.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο