Σε αντίθεση με το παρελθόν, που τα ρούχα ράβονταν και προσαρμόζονταν στο σωματότυπο του κάθε ατόμου, στη σύγχρονη εποχή της κυριαρχίας της μόδας, το σώμα είναι αυτό που «κόβεται» και «ράβεται» στα μέτρα των ρούχων. Η δύναμη της μόδας είναι μεγάλη και παίρνει σημαντικές διαστάσεις σε κάθε κοινωνία, σε όποιο πολιτιστικό στάδιο κι αν βρίσκεται. Η Susan Kaiser, ακαδημαϊκός και ερευνήτρια μόδας, ορίζει τη μόδα σα μια μορφή συλλογικής συμπεριφοράς, που είναι κοινωνικά αποδεκτή σε μια δεδομένη χρονική στιγμή αλλά αναμένεται να αλλάξει (1985). Σε έναν άλλο ορισμό που έδωσε ο Γάλλος ποιητής Charles Baudelaire θεωρεί τη μόδα ως μια ένδειξη της τάσης προς το ιδεώδες και μια αδιάκοπη απόπειρα αναμόρφωσης της φύσης. Η Elizabeth Wilson, κοινωνική ψυχολόγος και ερευνήτρια, αναφέρει ότι η δυτική μόδα είναι καταδικασμένη να διαποτίζεται από την αισθητική έκφραση των ιδεών, των επιθυμιών και των πεποιθήσεων που κυριαρχούν στην κοινωνία (1985). Επίσης, η ακαδημαϊκός και ερευνήτρια μόδας Jennifer Craik, τονίζοντας τον εφήμερο χαρακτήρα της μόδας, αναφέρει ότι η δυτική ευρωπαϊκή μόδα περιστρέφεται γύρω από τις έννοιες του νέου, του καινοτόμου και του παρόντος, του τώρα (1994).

Η μόδα δεν αποτελεί καινούριο φαινόμενο, απλά στην εποχή μας αναπτύχθηκε και έγινε πιο οργανωμένη. Ο 20ος αιώνας εισήγαγε ένα μεγάλο εύρος εμπορικών πρακτικών στη βιομηχανία της μόδας, συμπεριλαμβάνοντας τεχνικές διαφήμισης και προώθησης των προϊόντων, αυξημένο εύρος αγαθών, πολλαπλασιασμό και διαφοροποίηση των αγορών, καθώς και νέες τεχνικές πώλησης. Η μόδα αποτελεί, επομένως, ένα κεντρικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης καταναλωτικής κοινωνίας, αφού το κοινό δέχεται έναν καθημερινό βομβαρδισμό διαφημίσεων για νέα προϊόντα, κυρίως όσον αφορά στη χρήση ρούχων, αξεσουάρ και καλλυντικών καλλωπισμού του προσώπου και του σώματος.

Από συνεντεύξεις με υποβληθέντες σε αισθητικές επεμβάσεις που διεξήγαγα στο πλαίσιο έρευνας για την τροποποίηση του σώματος μέσω της αισθητικής χειρουργικής, αναδείχτηκε το γεγονός ότι η μόδα έπαιξε σημαντικό ρόλο για την πλειοψηφία των συμμετεχόντων στην έρευνα στην απόφασή τους για την πραγματοποίηση αισθητικών επεμβάσεων. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα λίγο πριν το καλοκαίρι, κατά τη διάρκεια του οποίου πολλά σημεία του σώματος δεν καλύπτονται από ρούχα, με αποτέλεσμα πολλά άτομα να βιώνουν αρνητικά συναισθήματα, όπως δυσαρέσκεια, ενόχληση, απογοήτευση, ντροπή, ενοχή, μειονεξία, για διάφορα σωματικά χαρακτηριστικά τους. Τα συναισθήματα αυτά επηρεάζουν τα άτομα στον κοινωνικό, προσωπικό, επαγγελματικό και ερωτικό τομέα της ζωής τους.

Συχνά τα άτομα νιώθουν ότι περιορίζονται στο ντύσιμό τους και εξαιρούνται από πολλές ενδυματολογικές επιλογές, θεωρώντας το σώμα τους ως εμπόδιο στον τρόπο ντυσίματός τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν όσοι επιθυμούν να υποβληθούν σε λιποαναρρόφηση, καθώς νιώθουν ότι το τοπικό πάχος σε διάφορα σημεία του σώματός τους, δημιουργεί προβλήματα στην επιλογή των ρούχων τους και δυσκολίες στην καθημερινότητά τους. Πολλά άτομα, επίσης, αναφέρουν ότι η δυσκολία στην επιλογή ρούχων έχει επιπτώσεις στην προσωπική τους ζωή, αφού δεν αισθάνονται άνετα με τα ρούχα που φορούν ή δυσκολεύονται ακόμα και στο να αναδείξουν την προσωπικότητά τους και να εκφραστούν μέσω της ενδυμασίας που θέλουν να αποκτήσουν. Έτσι, μετά την πραγματοποίηση των αισθητικών τους επεμβάσεων νιώθουν ότι το σώμα τους τούς παρέχει περισσότερες επιλογές στον τρόπο ντυσίματος, ενώ αναφέρουν και μεγαλύτερη συναισθηματική ικανοποίηση από τη διαδικασία αγοράς ρούχων.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, επίσης, η μόδα για τις γυναίκες που υποβάλλονται σε επεμβάσεις στήθους (αυξητική, μειωτική, ανόρθωση), αφού το στήθος θεωρείται σύμβολο θηλυκότητας και παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη γυναικεία εικόνα του σώματος. Πολλές επιθυμούν να φορούν ρούχα που να αναδεικνύουν το ντεκολτέ και το στήθος τους, προκαλώντας το θαυμασμό και την έλξη του άλλου φύλου ή να επιλέγουν περισσότερο στενές και εφαρμοστές μπλούζες και πουκάμισα, που επιβάλλει κατά καιρούς η μόδα. Επίσης, εκφράζουν την επιθυμία, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων το σώμα βρίσκεται σε κοινή θέα, να αποκτήσουν περισσότερες επιλογές σε αποκαλυπτικά ρούχα και μαγιό.

Η σημασία που δίνεται σήμερα στο φαίνεσθαι και η δύναμη των εικόνων που προβάλλονται μέσω των ΜΜΕ δημιουργούν στα σύγχρονα άτομα την ανάγκη να επιδίδονται σε μια προσπάθεια αναδιαμόρφωσης του σώματός τους, προκειμένου να συμμορφώνονται στις ενδυματολογικές υποδείξεις της μόδας. Σε πολλά άτομα δημιουργούνται αρνητικά συναισθήματα όταν λόγω του σωματότυπού τους δε μπορούν να φορέσουν ρούχα που προβάλλονται από επώνυμους οίκους μόδας. Έτσι, θεωρούν την αισθητική χειρουργική σα λύση που θα τους προσφέρει το σώμα που επιθυμούν προκειμένου να τους δοθεί η δυνατότητα να φορέσουν ρούχα, τα οποία είναι ραμμένα σε συγκεκριμένες διαστάσεις (π.χ. νούμερο small και μηδέν). Με τον τρόπο αυτό τα ρούχα έχουν πάψει πλέον να καλύπτουν μόνο τις βιολογικές ανάγκες του σώματος και μετατρέπονται σε μέσον επίδειξης της εξωτερικής επιφάνειάς του.

Δεδομένου ότι το πρόσωπο συγκεντρώνει τα βλέμματα και την προσοχή περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο σημείο του σώματος, η μόδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην απόφαση των ατόμων να υποβάλλονται σε αισθητικές επεμβάσεις προσώπου (ρινοπλαστική, ωτοπλαστική, lifting και μη χειρουργικές επεμβάσεις με ενέσιμα υλικά, όπως botox, υαλουρονικό οξύ, κ.ά). Η μόδα σε αυτή την περίπτωση αφορά συγκεκριμένα χτενίσματα και αποχρώσεις μαλλιών που τα άτομα δε μπορούν να απολαύσουν λόγω κάποιων χαρακτηριστικών (π.χ. αυτιών, μύτης, βλεφάρων, ρυτιδωμένου προσώπου), όπως και τη δυνατότητα χρήσης αξεσουάρ και κοσμημάτων (π.χ. σκουλαρίκια) ή ακόμη και την επιλογή του μακιγιάζ που επιθυμούν.

Έτσι, στις σύγχρονες κοινωνίες που η ενδυμασία διαδραματίζει κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση των εντυπώσεων, η μόδα παίρνει σημαντικές διαστάσεις και αποκτά ακόμη περισσότερη δύναμη, με την έννοια ότι εξαναγκάζει το σώμα να διαμορφωθεί σύμφωνα με τις επιταγές της, έχοντας ως κυριότερο «σύμμαχό» της την αισθητική χειρουργική.



 














Πηγή: iatronet.gr