Κίνητρα με σκοπό την προσέλκυση περισσότερων πολιτών, ως εθελοντών πυροσβεστών, προβλέπει το σχέδιο νόμου, που απέστειλε στη Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης για επεξεργασία και προώθηση στο υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Χρήστος Παπουτσής. Με τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου προβλέπονται μεταξύ άλλων:

α. Οι εθελοντές πυροσβέστες παρέχουν τις υπηρεσίες τους τιμητικά και άμισθα σε εθελοντικούς πυροσβεστικούς σταθμούς και κλιμάκια.

β. Οι εθελοντές πυροσβέστες (άνδρες - γυναίκες) προέρχονται από πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχουν ηλικία 18 έως 65 ετών και καλή κατάσταση υγείας. Δεν μπορούν να αποκτήσουν την ιδιότητα αυτή όσοι έχουν τελεσίδικα καταδικαστεί για εγκλήματα, σύμφωνα με τα ισχύοντα για την πρόσληψη του πυροσβεστικού προσωπικού.

γ. Οι εθελοντές εκπαιδεύονται θεωρητικά και πρακτικά από πυροσβεστικούς υπαλλήλους και αφού πιστοποιηθεί η ικανότητά τους εγγράφονται στο Ειδικό Μητρώο Εθελοντών Πυροσβεστών και εφοδιάζονται με ειδική κάρτα εθελοντή.

δ. Το 25% των κατατασσόμενων στο Πυροσβεστικό Σώμα προέρχεται από εθελοντές. Επίσης, στους εθελοντές πυροσβέστες παρέχεται το δικαίωμα εισόδου σε πρατήρια και λέσχες των Σωμάτων Ασφαλείας.

ε. Σε περίπτωση ατυχήματος που θα συμβεί κατά την εισαγωγική τους εκπαίδευση ή κατά την εκπλήρωση της αποστολής τους, οι εθελοντές πυροσβέστες καλύπτονται από τον δικό τους ασφαλιστικό φορέα, το δε ατύχημα θεωρείται ότι έλαβε χώρα κατά την κύρια απασχόλησή τους και εξαιτίας αυτής. Επίσης, με δαπάνη του Δημοσίου παρέχεται νοσοκομειακή και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στους εθελοντές πυροσβέστες που είναι ανασφάλιστοι και νοσηλεύονται από αίτια που οφείλονται στην ενάσκηση των καθηκόντων τους.

Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους εφαρμόζονται διατάξεις περί αστικής ευθύνης του Δημοσίου.

Επιπλέον, προβλέπεται η σύσταση Ειδικού Λογαριασμού Αλληλοβοήθειας για τους εθελοντές πυροσβέστες και επεκτείνεται η εφαρμογή των ευεργετικών διατάξεων που προβλέπουν την πρόσληψη στο Πυροσβεστικό Σώμα συγγενών πυροσβεστικών υπαλλήλων, οι οποίοι απεβίωσαν κατά την εκτέλεση διατεταγμένης υπηρεσίας και εξαιτίας αυτής και στους εθελοντές πυροσβέστες.

στ. Καθιερώνεται η υποχρέωση των εργοδοτών να επιτρέπουν στους υπαλλήλους τους, που είναι εθελοντές πυροσβέστες, να συμμετέχουν στις επιχειρήσεις του Πυροσβεστικού Σώματος και προβλέπεται ότι ο χρόνος απασχόλησής τους σε πυροσβεστικά καθήκοντα, λογίζεται ως χρόνος απασχόλησης στην κύρια εργασία τους. Περαιτέρω, σε περίπτωση απασχόλησης του εθελοντή σε περιοχή που έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής ασφαλιστικής εισφοράς υπέρ αυτού την οποία καλύπτει το Δημόσιο.

ζ. Οι εθελοντές προάγονται τιμητικά (και άμισθα) στους βαθμούς του εθελοντή αρχιπυροσβέστη και εθελοντή πυρονόμου με τη συμπλήρωση 5 ετών υπηρεσίας σε κάθε βαθμό.

η. Στους εθελοντές πυροσβέστες απονέμονται οι ηθικές και υλικές αμοιβές που απονέμονται στους επαγγελματίες πυροσβέστες. Επίσης χορηγείται εφάπαξ ειδική αποζημίωση στο εθελοντικό προσωπικό που έλαβε μέρος στην αντιμετώπιση μεγάλων πυρκαγιών και εκτεταμένων θεομηνιών.

θ. Η ιδιότητα του εθελοντή πυροσβέστη αφαιρείται με απόφαση του Αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος για σοβαρούς λόγους υγείας ή λόγω ποινικής καταδίκης ή αντιπειθαρχικής συμπεριφοράς. Επίσης προβλέπονται περιπτώσεις αναστολής της ιδιότητας του εθελοντή πυροσβέστη ιδίως για την εκπλήρωση της στρατιωτικής του θητείας, για λόγους σπουδών και σε περίπτωση αναρρωτικής άδειας, ενώ σε περίπτωση διάπραξης πειθαρχικών παραπτωμάτων προβλέπονται οι ποινές της αναστολής και της αφαίρεσης της ιδιότητας του εθελοντή πυροσβέστη, ανάλογα με τη βαρύτητα του παραπτώματος.

ι. Οι Εθελοντικές Πυροσβεστικές Υπηρεσίες υπάγονται διοικητικά και επιχειρησιακά στις Επαγγελματικές Πυροσβεστικές Υπηρεσίες στην περιοχή ευθύνης της οποίας εδρεύουν και διακρίνονται σε Εθελοντικούς Σταθμούς Α΄ και Β΄ Τάξης και εθελοντικά Πυροσβεστικά Κλιμάκια, ανάλογα με τα πυροσβεστικά οχήματα και τους εθελοντές πυροσβέστες που διαθέτουν. Οι Εθελοντικοί Πυροσβεστικοί Σταθμοί ιδρύονται σε ΟΤΑ, υπό την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι υποβάλλουν σχετική αίτηση στο Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος. Οι ΟΤΑ στην περιοχή των οποίων ιδρύονται Εθελοντικές Πυροσβεστικές Υπηρεσίες υποχρεούνται ιδίως να εφοδιάζουν τις Υπηρεσίες αυτές με πυροσβεστικά οχήματα και εξοπλισμό, να εξασφαλίζουν τις απαραίτητες κτηριακές εγκαταστάσεις για τη στέγαση των Υπηρεσιών και να επισκευάζουν τα πυροσβεστικά οχήματα. Περαιτέρω, προκειμένου να δοθούν κίνητρα δημιουργίας Εθελοντικών Πυροσβεστικών Υπηρεσιών προβλέπεται η παροχή επιπλέον επιχορήγησης μέχρι 20% από τις πιστώσεις του τακτικού ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού για την κάλυψη δράσεων πολιτικής προστασίας, στους ΟΤΑ στην περιοχή των οποίων λειτουργούν Εθελοντικές Πυροσβεστικές Υπηρεσίες.

ια. Στις αρμοδιότητες των Εθελοντικών Πυροσβεστικών Υπηρεσιών ανήκουν ιδίως η κατάσβεση των πυρκαγιών, η πρόληψη επέκτασής τους και η διάσωση εκείνων που κινδυνεύουν απ΄ αυτές, η αντιμετώπιση των κινδύνων και ζημιών που επέρχονται από πλημμύρες, καταρρεύσεις, θεομηνίες, φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές και η διάσωση και η παροχή συνδρομής σε εγκλωβισμένα άτομα λόγω τροχαίων και άλλων ατυχημάτων.

ιβ. Τέλος, θεσμοθετείται ειδική κατηγορία εθελοντών πυροσβεστών με τον τίτλο "Φίλοι του Πυροσβεστικού Σώματος". Τα μέλη της κατηγορίας αυτής (ηλικίας 15 ετών και άνω) παρέχουν υπηρεσίες σε υποστηρικτικές δράσεις και δεν συμμετέχουν στο επιχειρησιακό έργο του Πυροσβεστικού Σώματος.