Παντερμαλής: Θέμα πολιτιστικής ηθικής η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα

Παντερμαλής: Θέμα πολιτιστικής ηθικής η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα

Στις 7 Ιουνίου συμπληρώνονται 200 χρόνια από την ημέρα που η βρετανική βουλή ψήφισε υπέρ της αγοράς των γλυπτών του Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν.

Σε συνέντευξή του στο «Πρακτορείο», ο αρχαιολόγος και πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης, καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής, αφήνει τα συναισθηματικά ή άλλα επιχειρήματα και μπαίνει στην ουσία του ζητήματος της επιστροφής των Γλυπτών, τονίζοντας πως «είναι θέμα πολιτιστικής ηθικής η επιστροφή τους».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι «υπάρχουν τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και τα σπουδαία μνημεία έχουν τα δικά τους δικαιώματα. Τα δικαιώματα της ακεραιότητάς τους . Δεν μπορείς να τεμαχίζεις ένα σπουδαίο μνημείο».

Ολόκληρη η συνέντευξη του κ. Παντερμαλή:

Η Ελλάδα ζητεί εδώ και πολλά χρόνια την επιστροφή των Μαρμάρων. Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε σήμερα;

«Οι παράγοντες που παίζουν ένα καθοριστικό ρόλο στο ζήτημα είναι πολλοί. Στο επίπεδο των μουσείων τα πράγματα είναι λιγότερο δύσκολα αλλά το θέμα αυτό έχει ανεβεί στο πολιτικό επίπεδο και μάλιστα στο επίπεδο της διεθνούς πολιτικής, οπότε όλα δυσκολεύουν. Από τη μια μεριά η διεθνοποίηση μπορεί να βοηθήσει, από την άλλη μπλοκάρει πολλά πράγματα και ασφαλώς η πολιτική ισχύς παίζει και αυτή το ρόλο της. Εγώ πιστεύω ότι το θέμα τίθεται σε μία βάση πολιτιστικής ηθικής την οποία δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς και δεν μπορεί κανένας να ισχυριστεί ότι είναι καλύτερα ένα έργο να βρίσκεται το μισό στην Αθήνα και το μισό κάπου αλλού από το να είναι συνενωμένο. Και μάλιστα από τη στιγμή που μπορούμε να συνενώσουμε έργα, τα οποία τεμαχίστηκαν για ιστορικούς λόγους, για λόγους αλληλουχίας κάποιων δυσάρεστων γεγονότων. Σημασία έχει ο συνεχής αγώνας, η συνεχής επαγρύπνηση και το να κρατάει κανείς το θέμα συνεχώς ζωντανό. Όλα λέγονται, συζητούνται, ερμηνεύονται. Κρατιέται το θέμα ζωντανό, για να είμαι ρεαλιστής. Γιατί αισιόδοξος, είμαι. Αλλά ακόμη είναι θέμα χρόνου».

Πιστεύετε δηλαδή ότι το Βρετανικό Μουσείο θα μπορούσε να επιστρέψει τα γλυπτά;

«Ναι, αλλά όχι έτσι απλά «πάρτε τα πίσω». Θα πρέπει να κάνεις μία διαπραγμάτευση, να δώσεις κάτι, π.χ. η ιδέα που ειπώθηκε να γίνονται περιοδικές εκθέσεις στο Βρετανικό Μουσείο με ελληνικά έργα δεν είναι κακή, να πηγαίνουν και να έρχονται τα εκθέματα, να προβάλλονται στο Βρετανικό Μουσείο. Και τα γλυπτά του Παρθενώνα να βρίσκονται εδώ. Υπάρχουν δημιουργικές ιδέες, αλλά μέχρι να υλοποιηθούν χρειάζεται χρόνος. Η πρόταση αυτή συζητείται γιατί τους συμφέρει και αυτούς. Ανανεώνουν έτσι την έκθεσή τους και έχουν περισσότερους επισκέπτες».

Πού διαφέρει το Μουσείο της Ακρόπολης από το Βρετανικό στην παρουσίαση των γλυπτών;

«Το Μουσείο της Ακρόπολης είναι μακράν καλύτερο του Βρετανικού. Διότι εκθέτει τα γλυπτά όπως ήταν στο κτίριο, δηλαδή δεν κοιτάζουν εσωτερικά σε μία αίθουσα, αλλά γύρω από μία αίθουσα, όπως ακριβώς ήταν στο κτίριο το αρχικό. Eπίσης, εδώ φωτίζονται με το ίδιο φως που φωτίζονταν όταν δημιουργήθηκαν και η αίθουσα του Παρθενώνα είναι ακριβώς παράλληλη με το μνημείο. Έτσι, ο επισκέπτης μπορεί να βλέπει από τη μια πλευρά τα γλυπτά και από την άλλη να βλέπει την πρωτότυπη αρχιτεκτονική».

Μιλάμε για έργα τεράστιας καλλιτεχνικής αξίας. Είναι πράγματι -όπως θεωρούνται- μοναδικά;

«Γι’ αυτό ονομάστηκαν και κλασικά, γι’ αυτό αποτελούν πρότυπο για τις μεταγενέστερες εποχές. Διότι ισορροπούν ανάμεσα σε φόρμα και περιεχόμενο, διότι έχουν μια επιφάνεια, η οποία είναι από τις πιο πλούσιες που υπάρχουν στην τέχνη, διότι αποδίδουν καταπληκτικές λεπτομέρειες και επίσης δίνουν σπουδαίες εκφράσεις στα πρόσωπα και των ανθρώπων και των αλόγων στη ζωφόρο του Παρθενώνα. Είναι μια τέχνη, η οποία καλλιεργήθηκε εκατονταετίες στην Αθήνα, προχώρησε πάρα πολύ στα αρχαϊκά χρόνια και κορυφώθηκε στην κλασική εποχή».

Υπάρχει η άποψη ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα μπορούν να συγκριθούν μόνο με τα έργα του Μιχαήλ Άγγελου και του Λεονάρντο ντα Βίντσι. Τη συμμερίζεστε;

«Εγώ θα έλεγα ότι αν συνυπολογίσει κανείς ότι τα γλυπτά του Παρθενώνα δημιουργήθηκαν πριν από 2.500 χρόνια θα μπορούσε να τολμήσει να πει ότι υπερτερούν από τα έργα αυτών των δύο Ιταλών καλλιτεχνών. Τα γλυπτά του Παρθενώνα συνένωσαν την ουσία ενός κλασικού πολιτισμού, ο οποίος είχε προοδεύσει καταπληκτικά και στους τομείς της επιστήμης και στους τομείς της τέχνης».

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο