«Ψωμί - Παιδεία - Ελευθερία»

«Ψωμί - Παιδεία - Ελευθερία»

Η λήθη είναι ο αντίπαλος της Ιστορίας. Ένας τρόπος υπάρχει για να αντιμετωπιστεί κι αυτός είναι να γνωρίζουμε, να μαθαίνουμε και να μην ξεχνάμε. Η αιματηρή εξέγερση του Πολυτεχνείου, τον Νοέμβριο του 1973 ήταν η κορυφαία στιγμή του αντιδικτατορικού αγώνα, μια κινητοποίηση που έπιασε το νήμα από προηγούμενες εκδηλώσεις ενάντια στην επτάχρονη δικτατορία. 

Μέσα από φωτογραφίες, ορισμένες από αυτές σπάνιες, βίντεο από την εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο και ηχητικό ντοκουμέντο θα «ζωντανέψουν» εκείνες οι μέρες του Νοεμβρίου. 

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ξεκίνησε στις 14 Νοεμβρίου και συνεχίστηκε τις επόμενες μέρες. Οι φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο του ιστορικού κτιρίου της Πατησίων και αποφάσισαν αποχή. Αίτημα ήταν να γίνουν φοιτητικές εκλογές στους συλλόγους τον Δεκέμβριο και όχι πολύ αργότερα, όπως ήθελε η δικτατορία. Άλλα αιτήματα ο εκδημοκρατισμός των πανεπιστημίων, η ανάκληση του νόμου για την αναγκαστική στράτευση φοιτητών, η αύξηση των δαπανών για την Παιδεία. Τα αιτήματα αυτά στη διάρκεια των ημερών διευρύνθηκαν και συνδέθηκαν με την απαίτηση για πτώση της χούντας. Τα συνθήματα στους τοίχους είναι χαρακτηριστικά της αντίστασης που δημιουργήθηκε.

Στο Πολυτεχνείο μαζεύονται περισσότεροι φοιτητές, εργαζόμενοι και διαμορφώνεται ένα κλίμα αλληλεγγύης και στήριξης στον αγώνα. Το Πολυτεχνείο είναι σε κατάληψη. Ο ραδιοφωνικός σταθμός στο χώρο και το σύνθημα «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» αποτελούν εμβληματικά στοιχεία της εξέγερσης.

Διαβάστε και ακούστε το μήνυμα που εκπέμπεται πριν την εντολή για επέμβαση του τανκ. 

«Αδέλφια… Αδέλφια μας στρατιώτες, αδέλφια μας στρατιώτες δεν θα σηκώσετε όπλο. Δεν θα σηκώσετε και δεν θα πυροβολήσετε. Δεν θα σκοτώσετε τ’ αδέλφια σας. Αδέλφια μας στρατιώτες, αδέλφια μας στρατιώτες, πώς είναι δυνατόν να πυροβολήσετε τ’ αδέλφια σας, να χυθεί ελληνικό αίμα;  Όλοι πιστεύουμε στη λευτεριά. Εγώ πρώτος αρχίζω τον εθνικό ύμνο, το αιώνιο σύμβολο της ελευθερίας…»

Η χούντα είχε αποφασίσει να στείλει το στρατό και να δοθεί εντολή για την εισβολή. Η αστυνομία δεν είχε καταφέρει να κάμψει την αντίσταση των φοιτητών, παρά τις επιχειρήσεις, την επιστράτευση πρακτόρων αλλά και τον ακροβολισμό σκοπευτών στην περιοχή. Στις 3 τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου το τανκ έλαβε την εντολή για εισβολή και εκκένωση.  

Το συγκλονιστικό βίντεο που θα δείτε είναι όπως καταγράφηκε από ολλανδικό τηλεοπτικό συνεργείο. Οι νεκροί του Πολυτεχνείου, οι τραυματίες κι εκείνοι που αγωνίστηκαν κι έζησαν τα γεγονότα ήταν οι ήρωες μιας εξέγερσης, που αποτέλεσε προπομπό για την πτώση της χούντας. Η εκκένωση και ό,τι ακολούθησε έφεραν και τους θανάσιμα τραυματισμένους, αλλά κι εκείνους που ήταν βαριά τραυματισμένοι.Για να διαφύγουν τη σύλληψη δεν διακομίστηκαν σε νοσοκομείο. Στρατιώτες και αστυνομικοί έβαλαν με πραγματικά πυρά μέχρι και την επόμενη μέρα, με συνέπεια να χάσουν τη ζωή τους κι άλλοι. 

Ακολουθούν φωτογραφίες σε βίντεο από τις μέρες του Νοεμβρίου του 1973 και αμέσως μετά ένα σπάνιο φωτογραφικό υλικό. Οι φωτογραφίες, μετά το βίντεο, είχαν κυκλοφορήσει στο λεύκωμα με τίτλο «Πολυτεχνείο: Από την κατάληψη στην εισβολή». Στο διαδίκτυο δημοσιεύθηκαν πέρσι στη lifo.gr. 

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο