Από τις περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας, του Νοτίου Αιγαίου, της Δυτικής Ελλάδας, του Ιονίου και της Κρήτης, οι οποίες εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά αδήλωτης εργασίας, ξεκινούν αυτό το μήνα οι στοχευμένοι έλεγχοι των κοινών κλιμακίων του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας και της Ειδικής Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφάλισης του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ.

Οι έλεγχοι εντάσσονται στο ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο κοινής ελεγκτικής δράσης ΣΕΠΕ-ΕΥΠΕΑ, για την καταπολέμηση της αδήλωτης εργασίας. με τη κωδική ονομασία «ΑΡΤΕΜΙΣ» το οποίο περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου για την αναμόρφωση του Σώματος- Επιθρωρητών Εργασίας. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης, η αξιοποίηση του συνόλου του διαθέσιμου προσωπικού του υπουργείου Εργασίας καθώς και η συνδρομή του ΣΔΟΕ, όπου απαιτείται.

Η προσπάθεια συντονισμού των ελεγκτικών μηχανισμών ξεκίνησε από το 2010 και μέχρι σήμερα από τα μικτά κλιμάκια ΣΕΠΕ-ΕΥΠΕΑ έχουν διενεργηθεί 8.758 έλεγχοι.

Τους στόχους της ενοποίησης των οργανισμών ελέγχου της αδήλωτης εργασίας ανέπτυξε μιλώντας στην Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Γιώργος Κουτρουμάνης, κατά τη συζήτηση επί της Αρχής του νομοσχεδίου για την αναμόρφωση του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας.

Με το συντονισμό των ελεγκτικών μηχανισμών την εντατικοποίηση και την αύξηση των ελέγχων το υπουργείο επιδιώκει, να καταστεί σαφές, ότι λειτουργεί ένας αξιόπιστος και αποτελεσματικός μηχανισμός ελέγχου αλλά και να ενισχυθεί, μέσα από το συμβουλευτικό ρόλο του ελεγκτικού μηχανισμού, η ασφαλιστική συνείδηση εργοδοτών και εργαζομένων.

Προωθείται επίσης, η ενίσχυση του ελεγκτικού έργου της Κοινωνικής Επιθεώρησης του ΣΕΠΕ και της ΕΥΠΕΑ του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ από την Τεχνική και Υγειονομική Επιθεώρηση του ΣΕΠΕ, καθώς και από την Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, με στόχο για το 2011 να αυξηθούν οι έλεγχοι για την αδήλωτη εργασία κατά περίπου 50%, φθάνοντας τους συνολικούς ετήσιους ελέγχους σε περίπου 75.000, αριθμός ο οποίος αντιστοιχεί στο 25% των επιχειρήσεων.

Επιπλέον με την ενεργοποίηση του πληροφοριακού συστήματος από το τέλος του 2012, καθώς και με την κάλυψη των οργανικών θέσεων του ΣΕΠΕ, αναμένεται ότι ο ετήσιος αριθμός των ελέγχων των επιχειρήσεων για την αδήλωτη εργασία θα υπερβεί κατά πολύ τις 100.000, ώστε μέσα στην ερχόμενη τετραετία να γίνει εφικτός ο πλήρης έλεγχος όλων των επιχειρήσεων που απασχολούν εργαζομένους σε 4 έτη.

«Οι στοχευμένες ενέργειες σε συνδυασμό με το τρίπτυχο για στήριξη της νόμιμης εργασίας μέσω διατήρησης θέσεων εργασίας και δημιουργίας νέων, για γενικότερη αναμόρφωση της πολιτικής παροχής κοινωνικών επιδομάτων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους και για αποτελεσματική διασφάλιση ρυθμισμένων εργασιακών σχέσεων ανεξαρτήτως μορφής εργασίας είναι το κλειδί που θα μας ανοίξει διεξόδους από το νοσηρό φαινόμενο της αδήλωτης εργασίας, το οποίο ταλανίζει την οικονομία», σημειώνει μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο Ειδικός Γραμματέας του ΣΕΠΕ Μιχάλης Χάλαρης και προσθέτει ότι θα είναι μεγάλη η συμβολή της αναβάθμισης του ΣΕΠΕ «το οποίο αποτελεί την αιχμή του δόρατος στο όλο εγχείρημα».

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΠΕ το φαινόμενο της αδήλωτης εργασίας διαχέεται σε όλους τους κλάδους αλλά σε ορισμένους έχουν καταγραφεί υψηλά ποσοστά αδήλωτης εργασίας Στους κλάδους αυτούς θα ενταθούν οι στοχευμένοι έλεγχοι:

Διανομές κατ’ οίκον 60%

Νυχτερινή διασκέδαση 55%

 Cafe bar 50%

Καθαριότητα 43%

Κατασκευές 38%

Τομέας εστίασης 38% (εκτίμηση που συμφωνεί με τα στοιχεία του ΙΚΑ)

Ταχυμεταφορές 30%

Τομέας της μεταποίησης 26% για τη βιοτεχνία και 14% για τη βιομηχανία

Φιλοξενία-οι υπηρεσίες ασφαλείας (security) πάνω από 25%

Η αδήλωτη εργασία αφορά κυρίως δύο κατηγορίες εργαζομένων:

 Στην πρώτη περιλαμβάνονται Έλληνες οι οποίοι εργάζονται ανασφάλιστοι και δεν εμφανίζονται σε καμία συναλλαγή του εργοδότη με τις αρμόδιες Αρχές (ΙΚΑ, ΣΕΠΕ, ΟΑΕΔ)

Στη δεύτερη, οι αλλοδαποί, οι οποίοι είτε βρίσκονται παράνομα στη χώρα είτε βρίσκονται νόμιμα αλλά δεν έχουν δικαίωμα να εργάζονται. Οι ανασφάλιστοι αλλοδαποί αντιπροσωπεύουν, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΠΕ το 31,54% του συνολικού αριθμού των αλλοδαπών εργαζομένων.

Οι μέχρι σήμερα έλεγχοι, έχουν δείξει ότι η πλειονότητα των αδήλωτων εργαζομένων ανήκει σε ευάλωτες ομάδες που δεν έχουν τη δύναμη να διαπραγματευτούν τους όρους και τις συνθήκες εργασίας (άνεργοι, αυτοαπασχολούμενοι, εποχικοί και μετανάστες). Επίσης, στους αδήλωτους εργαζόμενους συμπεριλαμβάνονται και όσοι έχουν δεύτερη εργασία, οι εργαζόμενες στις οποίες έχει χορηγηθεί από τον ΟΑΕΔ η ειδική άδεια παροχής προστασίας μητρότητας, καθώς και οι εργαζόμενοι οι οποίοι εργάζονται καθ΄ υπέρβαση του νομίμου ωραρίου εργασίας.

Το υπουργείο Εργασίας φιλοδοξεί να περιορίσει την ανασφάλιστη εργασία από το 26% στο 16% ως το 2015, εξοικονομώντας το μεγαλύτερο μέρος από τα 3,2 δισ. ευρώ που σύμφωνα με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα θα πρέπει να προέλθουν από τον έλεγχο της εισφοροδιαφυγής και της αδήλωτης εργασίας.