ΕΛΛΑΔΑ

Πόρισμα για την τραγωδία στο Μάτι: Απόλυτο χάος ασυνεννοησίας και έλλειψης συντονισμού

Δημοσίευση 6 Μαρτίου 2019, 17:00 / Ανανεώθηκε 6 Μαρτίου 2019, 17:59
Πόρισμα για την τραγωδία στο Μάτι: Απόλυτο χάος ασυνεννοησίας και έλλειψης συντονισμού
Facebook Twitter Whatsapp

Από ιδιώτη ξεκίνησε η πυρκαγιά, στο Νταού Πεντέλης

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ένα απόλυτο χάος και ένα ολόκληρο σύστημα που κατέρρευσε την πιο κρίσιμη στιγμή, εγκλωβισμένο σε ασυνεννοησίες και έλλειψη συντονισμού, περιγράφουν οι εισαγγελείς που ερεύνησαν την υπόθεση της φονικής πυρκαγιάς της 23ης Ιουλίου στην Ανατολική Αττική, η οποία οδήγησε στο θάνατο 100 ανθρώπων.

Μέσα σε 300 σελίδες οι τρεις εισαγγελείς, όπως αναφέρει το law&order.gr κάνουν λόγο για ετοιμότητα των αρμοδίων μόνο στα χαρτιά και περιγράφουν ένα ολόκληρο μηχανισμό να δίνει από τη μια εντολές για την αντιμετώπιση της φονικής πυρκαγιάς και από την άλλη κανείς να μην παρακολουθεί αν αυτές οι εντολές εκτελούνται. Στο πνεύμα αυτό, οι εισαγγελείς συνδέουν τους θανάτους των 100 συνανθρώπων μας «αιτιακά» με σωρεία παραλείψεων, σφαλμάτων και πλημμελειών των αρμόδιών κρατικών φορέων, δηλαδή της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, της Περιφέρειας Αττικής, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, της Ελληνικής Αστυνομίας αλλά και των ΟΤΑ. Βάσει των συμπερασμάτων τους άλλωστε αυτών, προχώρησαν, χθες, στην άσκηση πλημμεληματικής ποινικής δίωξης σε βάρος 20 προσώπων, ανάμεσά τους η περιφερειάρχης Αττικής Ρένα Δούρου, ο Δήμαρχος Μαραθώνα Ηλίας Ψινάκης, αξιωματούχοι της ΕΛ.ΑΣ. και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας αλλά και ο ιδιώτης από τον οποίο φέρεται να ξεκίνησε η πυρκαγιά στο Νταού Πεντέλης.

Όπως μάλιστα αναφέρουν οι εισαγγελείς στη διάταξή τους η έλλειψη οργάνωσης ήταν τέτοια που ακόμη και σε πιο απλό συμβάν, από αυτό της 23ης Ιουλίου, θα είχαμε και πάλι τα ίδια αποτελέσματα. Μάλιστα, δεν παραλείπουν να αναφέρουν πως ακόμη και άτακτη εκκένωση των καιόμενων περιοχών να διατάζονταν, οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές ενδεχομένως να ήταν πολύ λιγότερες.

Ενδεικτικά, οι εισαγγελείς αναφέρουν πως ο «μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της χώρας δεν λειτούργησε κατά τα προβλεπόμενα από τον σχετικό νόμο και σύμφωνα με τις εγκυκλίους, σε όλες τις φάσεις της αντιμετώπισης της ως άνω πυρκαγιάς και γενικά της διαχείρισης του εν λόγω καταστροφικού φαινομένου και κρίσης, καθώς δεν ανταποκρίθηκε αποτελεσματικά και με επάρκεια, στην εκ´ του νόμου αποστολή του και στις προβλεπόμενες από αυτόν αρμοδιότητες του».

Γενικότερα, οι εισαγγελικές αρχές διαπιστώνουν «παραλείψεις, ολιγωρίες, πλημμέλειες, αρρυθμίες και δυσλειτουργίες των αρμοδίων θεσμικά και νομικά οργάνων και υπηρεσιών και φορέων του ισχύοντος μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της χώρας» οι οποίες όπως σημειώνουν προκάλεσαν «αιτιακά» το θάνατο 100 ανθρώπων.

Οι εισαγγελείς στην αρχή του κειμένου της διάταξης τους αναφέρονται στο ξέσπασμα της πυρκαγιάς, η οποία όπως λένε ξεκίνησε από το Νταού Πεντέλης και από τον ιδιώτη Κ.Α., αποκλείοντας το ενδεχόμενο η πυρκαγιά να προκλήθηκε από κάποιο άλλο λόγο, όπως για παράδειγμα από στύλο της ΔΕΗ.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στη συνέχεια η φωτιά εξαπλώθηκε γιατί η Πυροσβεστική Υπηρεσία δεν κατάφερε να την αντιμετωπίσει με το που ξέσπασε.

Αναφέρεται σχετικά στην εισαγγελική διάταξη: «Περαιτέρω η ως άνω πυρκαγιά λόγω των ισχυρών ανέμων, που επικρατούσαν την ώρα έναρξης, (ήτοι άνεμοι με ελάχιστη ταχύτητα 45,1 km/h δηλαδή ισχυροί άνεμοι έντασης έξι μποφόρ και με μέγιστη ταχύτητα 74 km/h, δηλαδή θυελλώδεις άνεμοι έντασης οκτώ μποφόρ με διεύθυνση Δυτική βορειοδυτική) και του ανάγλυφου της ευρύτερης περιοχής, αλλά και επειδή οι πυροσβεστικές δυνάμεις στο αρχικό στάδιο προσβολής κυρίως στην περιοχή Νταού Πεντέλης, δεν κατόρθωσαν, να την ελέγξουν αποτελεσματικά, απέκτησε δυναμική και περί ώρα 17.17 έως 17.30 , το ενιαίο αρχικά μέτωπο διασπάστηκε σε άλλα δύο και μάλιστα εκτός της κατά μέτωπο ανάπτυξης υπήρχε και πλευρική τους ανάπτυξη. Έτσι το ένα μέτωπο που ήταν το πλέον επικίνδυνο και καταστροφικό, κατευθύνθηκε ανεξέλεγκτα, καθώς δεν αποκόπηκε με την προσβολή του και δεν ελέγχθηκε στο σημείο αυτό από τις πυροσβεστικές δυνάμεις, βορειοανατολικά προς Νέο Βουτζά- Μάτι- Κόκκινο Λιμανάκι, ενώ το άλλο, το οποίο παρεμποδίστηκε και κατασβέστηκε αποτελεσματικά από τις επιχειρούσες στην ευρύτερη περιοχή πυροσβεστικές δυνάμεις πριν εξαπλωθεί νότιοανατολικά προς τον οικισμό της Καλλιτεχνούπολης, περιορίστηκε μόνο στην χαράδρα, που βρίσκεται βόρεια του οικισμού και έτσι δεν υπήρξαν ανθρώπινες απώλειες και εκτεταμένες καταστροφές....».

Αλλά και όταν πια η φωτιά είχε εξαπλωθεί - σύμφωνα με τους εισαγγελείς - ελάχιστα οχήματα επιχείρησαν στην περιοχή Μάτι- Κόκκινο Λιμανάκι ενώ υπήρξε καθυστέρηση των πυροσβεστικών δυνάμεων, περίπου 30 λεπτών από την εκδήλωση της πυρκαγιάς να σπεύσουν στο σημείο.

Ακόμη όμως και όταν οι ελάχιστες σε σχέση με την δυναμική της πυρκαγιάς δυνάμεις, προσήλθαν αρχικά στην περιοχή εκδήλωσης της πυρκαγιάς, «επικεντρώθηκαν επιχειρησιακά στην κατάσβεση της κυρίως στην περιοχή της Καλλιτεχνούπολις».

Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, σύμφωνα με τη διάταξη των εισαγγελέων έδιναν εντολές, αλλά κανείς δεν παρακολουθούσε αν αυτές εκτελούνταν: «Προέκυψε, ότι η όλη διαχείριση των μέσων για την αντιμετώπιση της πυρκαγιάς κυριαρχείται από τη μη επιβεβαίωση της πραγματικής εκτέλεσης των ενεργειών ή επιχειρησιακών σχεδίων όχι μόνο από τους αξιωματικούς του Πυροσβεστικού Σώματος, αλλά από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, υπό την έννοια, ότι σχεδόν όλοι οι υπεύθυνοι και αρμόδιοι αρκούνται στο να δίνεται η εντολή ή να συντάσσεται το έγγραφο, χωρίς όμως κάποιος να ελέγχει αν πράγματι η ενέργεια εκτελέστηκε ή ποτέ εκτελέστηκε», αναφέρουν οι εισαγγελείς.

Ο εγκλωβισμός στο Μάτι

Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν οι εισαγγελείς στις παραλείψεις που οδήγησαν στον εγκλωβισμό των οδηγών στο Μάτι. Μια κατάσταση που επιδεινώθηκε από την αβλεψία των αρμοδίων να απαγορεύσουν έστω την αποβίβαση επιβατών και οχημάτων από δυο πλοία στο λιμάνι της Ραφήνας.

Αναφέρουν χαρακτηριστικά: "Οι εκτροπές (των οχημάτων) έγιναν και σε σημεία του εσωτερικού οδικού δικτύου στο Μάτι και δημιουργήθηκε ξαφνικά μπλοκάρισμα στα οχήματα, που κινούνταν ήδη εκεί, καθώς ξαφνικά η διακοπή της κίνησης δημιούργησε συμφόρηση εσωτερικά στην περιοχή και έτσι δεν μπορούσαν να απεγκλωβιστούν τα οχήματα και να διαφύγουν από την περιοχή. ... Έτσι η κίνηση των οχημάτων γινόταν άτακτα με συνέπεια να δημιουργηθεί συμφόρηση στους στενούς δρόμους και τελικά να εγκλωβιστούν (οι οδηγοί).... Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στο ότι η κατάσταση με την κίνηση των οχημάτων επιβαρύνθηκε επιπλέον από την μη λήψη μέτρων από την αρμόδια λιμενική αρχή Ραφήνας, καθώς παρά το γεγονός ότι η κατάσταση στην περιοχή, ήτοι η ύπαρξη φωτιάς, ορατή ήδη από την ώρα εκδήλωσής της, η πορεία της προς το θαλάσσιο μέτωπο, η ύπαρξη πυκνού καπνού, ήταν αντιληπτή από τα στελέχη του λιμενικού σώματος, και αποτελούσε δίδαγμα κοινής πείρας ότι θα δημιουργούνταν προβλήματα από την άτακτη κίνηση των οχημάτων στην προσπάθειά τους να βρουν οδούς διαφυγής από την καιόμενη περιοχή, επέτρεψε τον λιμενισμό δύο επιβατηγών- οχηματαγωγών πλοίων στο λιμάνι της Ραφήνας και την αποβίβαση επιβατών και οχημάτων, τα οποία κινήθηκαν στη συνέχεια είτε επί της οδού Φλέμινγκ προς λεωφόρο Μαραθώνος και Αθήνα είτε επί της παραλιακής στο Μάτι προς Νέα Μάκρη. Αποτέλεσμα ήταν να επιβαρυνθεί επιπλέον η κυκλοφορία και να μειωθεί καταλυτικά η δυνατότητα διαφυγής των οχημάτων"'

Δεν χρησιμοποίησαν σωστά εναέρια μέσα και πλοία

Ακόμη, σύμφωνα με τη διάταξη ενώ δόθηκε εντολή να συνδράμουν της επιχείρησης κατάσβεσης τέσσερα αεροσκάφη, "η εντολή αυτή πέραν του ότι δόθηκε αργά" ενώ «μέχρι το κρίσιμο διάστημα (18.20) που το μέτωπο της πυρκαγιάς πέρασε σε κάποιο σημείο την λεωφόρο Μαραθώνος με κατεύθυνση προς το Μάτι -Κόκκινο Λιμανάκι, επιχειρούσε μόνο ένα πτητικό μέσο αεροπυρόσβεσης, ενώ έως την ώρα 19.00. μμ που η πυρκαγιά έφτασες στην ακτογραμμή επιχειρούσαν δύο πτητικά μέσα».

Επιπλέον, η ηγεσία του Πυροσβεστικού Σώματος, σύμφωνα με την εισαγγελική διάταξη «δεν χρησιμοποίησε επιχειρησιακά, παρόλο που είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση προς τούτο, και τα δύο εκ των τριών πυροσβεστικών πλοίων, που εδρεύουν στο 5ο λιμενικό πυροσβεστικό σταθμό στον Πειραιά, τα οποία θα μπορούσαν να συνδράμουν τη λιμενική αρχή Ραφήνας και να βοηθήσουν μαζί με τα υπόλοιπα πλωτά μέσα στην δια θαλάσσης διάσωση ατόμων από την θαλάσσια περιοχή στο Μάτι και το Κόκκινο Λιμανάκι, όπου είχαν καταφύγει κάτοικοι για να προφυλαχθούν από την πυρκαγιά».

Οι εισαγγελείς επικαλούμενοι το περιεχόμενο των επικοινωνιών μεταξύ των αρμοδίων, αναφέρουν πως από αυτές «επιβεβαιώνεται η απόλυτη έλλειψη οργάνωσης και συντονισμού των πυροσβεστικών δυνάμεων, οι οποίες φαίνεται να λειτουργούσαν εντελώς συμπτωματικά και χωρίς κάποιο έστω στοιχειώδη σχεδιασμό για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης πυρκαγιάς».

Μάλιστα  - όπως αναφέρουν - «είναι τέτοιας βαρύτητας και βαθμού η έλλειψη οργάνωσης, που ακόμη κι αν δεν υπήρχε η συγκεκριμένη πυρκαγιά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που αναλύθηκαν προηγούμενα και την κατέστησαν στην εξέλιξη της καταστροφική, είναι βέβαιο, ότι ίδια κατάσταση θα επικρατούσε και σε πιο απλά συμβάντα».

Δεν υπήρχε κανένα σχέδιο διάσωσης

Στη διάταξη διαπιστώνεται ανυπαρξία σχεδίου διάσωσης των πολιτών με τους εισαγγελείς να περιγράφουν χαρακτηριστικά: "Επιπρόσθετα προέκυψε, ότι το Πυροσβεστικό Σώμα λαμβάνοντας κλήσεις στο 199 – ΣΕΚΥΠΣ από πολίτες, οι οποίοι ανέφεραν σοβαρά και κρίσιμα περιστατικά σχετικά με ανθρώπους, που κινδύνευαν για τη ζωή τους από την εξελισσόμενη πυρκαγιά στους οικισμούς του Νέου Βουτζά, Μάτι και Κόκκινο Λιμανάκι, στις περισσότερες περιπτώσεις αντί να προωθηθούν πυροσβεστικές δυνάμεις στις συγκεκριμένες διευθύνσεις των κινδυνευόντων ατόμων για τη διάσωση τους, δεν προέβη στην προσπάθεια διάσωσης ατόμων από πυρκαγιά, αλλά διαβίβασε τα περιστατικά αυτά στις αναρμόδιες αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες αφενός δεν είχαν σχετική αρμοδιότητα αφετέρου δε διέθεταν γνώσεις και μέσα να προβούν σε διάσωση ατόμων από πυρκαγιά...".

Σύμφωνα με την εισαγγελική διάταξη οι όποιες ενέργειες «ήταν μόνο σε επίπεδο προβλέψεων και εγγράφων».

Τι δεν έκανε η ΕΛ.ΑΣ.

Ευθύνες καταλογίζονται, όμως, και στην  ΕΛ.ΑΣ. καθώς: «Ο μη αποκλεισμός της εισόδου των οχημάτων στο Μάτι από κάθετες οδούς, που διασταυρώνονταν με την λεωφόρο Μαραθώνος καθ´όλη τη διάρκεια από την εκδήλωση της πυρκαγιάς στην Νταού Πεντέλης, την εξάπλωση της στον οικισμό του Νέου Βουτζά και στη συνέχεια στο Μάτι αποτέλεσε κομβική παράλειψη των αρμοδίων αξιωματικών της ελληνικής αστυνομίας».

Ακόμη, κατά τους εισαγγελείς «δεν υπήρχε επαρκής αριθμός αστυνομικών οργάνων κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, δηλαδή πριν περάσει το μέτωπο της πυρκαγιάς σε κάποιο σημείο την Λεωφόρο Μαραθώνος, ώρα 18.20 μ.μ, και κατευθυνθεί προς το Μάτι, προκειμένου να βοηθήσει στην εκτροπή των μεταφορικών μέσων (αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας), και την οδήγηση τους προς ασφαλή από την πυρκαγιά περιοχή».

Διαβάστε περισσότερα δικαστικά θέματα στο lawandorder.gr.