Νέες επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις προκύπτουν από την δεύτερη μέσα στο έτος αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) κατά 0,25%. Αντίστοιχα, με την αύξηση του επιτοκίου της ΕΚΤ στο 1,50% ο παρεμβατικός διατραπεζικός δανεισμός κινείται στα υψηλότερα επίπεδα των δύο τελευταίων ετών, με βάση το euribor τριμήνου που ξεπέρασε το 1,58%, επιβαρύνοντας σημαντικά τα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου και ωθώντας τα επιτόκια των επιχειρηματικών δανείων σε επίπεδα υψηλότερα του 6%.

Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Ελληνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) κάθε αύξηση του βασικού επιτοκίου κατά 0,25%, θα επιβαρύνει μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις με 342 εκατ. ευρώ, ενώ η ετήσια αύξηση μέχρι σήμερα δημιουργεί μια επιπλέον επιβάρυνση κατά 685 εκατ. ευρώ και εάν επιβεβαιωθεί το "κακό" σενάριο μιας ακόμη αύξησης του επιτοκίου κατά 0,25% εντός του 2011, τότε η επιβάρυνση θα τριπλασιαστεί αγγίζοντας το 1 δις ευρώ.

Αναλυτικότερα, από το σύνολο των επιχειρηματικών δανείων, το εμπόριο έχει δανειστεί τα περισσότερα φτάνοντας τα 25,27 δισ.ευρώ, ενώ ακολουθούν η βιομηχανία με 24,92 δισ., η ναυτιλία με 16,94 δισ., οι ελεύθεροι επαγγελματίες με 16,03 δισ., οι κατασκευές 11,28 δισ., ο τουρισμός 7,18 δισ., τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα 6,0 δισ., οι επιχειρήσεις ενέργειας 5,47 δισ., η γεωργία 2,08 δισ. και οι υπόλοιπες δραστηριότητες περίπου 21,80 δισ.

Από την πλευρά τους, οι τράπεζες επισημαίνουν ότι παρά τη δυσχερή οικονομική συγκυρία, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των υπολοίπων της συνολικής (μέσω δανείων ή ομολόγων) τραπεζικής χρηματοδότησης των επιχειρήσεων συνέχισε και το 2010 να είναι θετικός , τάση που παρατηρείται αδιαλείπτως από τα τέλη του 2005.

Σύμφωνα με μελέτη της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών (ΕΕΤ) με τίτλο "Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα το 2010" που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα η διατήρηση του ρυθμού αύξησης των χρηματοδοτήσεων προς τις επιχειρήσεις συνδέεται με τις αυξημένες ανάγκες τους -τουλάχιστον το πρώτο εξάμηνο του 2010- για κεφάλαια κίνησης, καθώς και με τις προσδοκίες τους για διαμόρφωση αυστηρότερων όρων και κριτηρίων δανεισμού τους στο μέλλον, καθώς και με την περιορισμένη δυνατότητά τους να αντλήσουν κεφάλαια μέσω της κεφαλαιαγοράς.

 Όπως αναφέρεται στην μελέτη της ΕΕΤ ο ρυθμός πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις -μεταξύ των οποίων και 300.000 μικρομεσαίες- διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα καθ' όλη τη διάρκεια του 2010, με την καθαρή ροή χρηματοδότησης να ανέρχεται στα 900 εκ. ευρώ.

Κατά τη διάρκεια του 2010 επηρεάστηκαν αρνητικά οι καθυστερήσεις των επιχειρηματικών δανείων προς το σύνολο των δανείων, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2009 (2010: 8,7%, 2009: 6,7%).

Εξάλλου, σύμφωνα με πιο πρόσφατα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εβδομαδιαία οικονομική ανάλυση της Alpha Bank η πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις υποχώρησε στο 0,3% τον Μάιο του 2011 σε ετήσια βάση από 1,2% τον Απρίλιο του 2011, 1,1% τον Μάρτιο του 2011, 0,9% τον Φεβρουάριο του 2011, 1,1% τον Δεκέμβριο του 2010 και 3,4% τον Μάιο του 2010.

Εξακολουθεί, ωστόσο, επισημαίνει και η Alpha Bank, να είναι θετική σε ετήσια βάση, παρά το ότι η μηνιαία καθαρή ροή πιστώσεων ήταν αρνητική κατά - 959 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2011, από +212 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2011.

Από την ανάλυση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας τον Μάιο του 2011, σημειώνεται η ενίσχυση του ρυθμού των πιστώσεων προς τη ναυτιλία (4%) και τον κλάδο "Ηλεκτρισμός-Φωταέριο-Ύδρευση" (17,3%). Αντίθετα, αρνητικές τιμές στον ρυθμό χρηματοδότησης σημειώθηκε στις μεταφορές πλην ναυτιλίας (-11,2%), στον κλάδο του εμπορίου (-2,9%), τη βιομηχανία (-0,7%), τη γεωργία (-0,6%), τον τουρισμό (-0,4%) και τις κατασκευές (-0,4%).

 Όπως επισημαίνουν τραπεζίτες, σημαντικό μέρος των εργασιών στον τομέα της επιχειρηματικής πίστης στη διάρκεια των τελευταίων μηνών αποτελούν οι αναχρηματοδοτήσεις δανείων και διευκολύνσεις σε υφιστάμενους πελάτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα αποπληρωμής λόγω των επιπτώσεων της κρίσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι επιτελικό στέλεχος μεγάλης τράπεζας αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το 80% του χρόνου εργασίας στο συγκεκριμένο τομέα εργασιών αφορά αναχρηματοδοτήσεις δανείων υφιστάμενων πελατών και μόνον το 20% αφορά εργασίες όπως παροχή δανείων σε νέους πελάτες κλπ.

Γενικότερα, στους επόμενους μήνες, σύμφωνα με εκτιμήσεις των αναλυτών της Alpha Bank, αναμένεται να συνεχισθεί ο αρνητικός ρυθμός αύξησης των πιστώσεων προς τον ιδιωτικό τομέα στο σύνολο του σε ετήσια βάση, καθώς η πτωτική πορεία του ΑΕΠ και η στενότητα ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα συνεχίζονται. Η τάση αυτή αναμένεται να αντιστραφεί όταν επιτευχθεί η αναγκαία σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών στις δυνατότητες του ελληνικού δημοσίου να εξυπηρετήσει το χρέος του.

Αυτό απαιτεί μεταξύ άλλων την αυστηρή εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2011 με μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβέρνησης κάτω του 7,5% του ΑΕΠ και την εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012 -2015 που ψηφίσθηκε από τη Βουλή χωρίς παρεκκλίσεις, αναφέρουν οι οικονομικοί αναλυτές.