Ποια είναι η πιο γόνιμη ηλικία; Υπάρχει κάποια στάση στο σεξ που διευκολύνει τη σύλληψη; Ο βελονισμός μπορεί να με βοηθήσει να μείνω έγκυος; Πώς επιδρά το κάπνισμα; Το περιοδικό Madame Figaro ρώτησε τους ειδικούς και συμπλήρωσε το πιο χρήσιμο Q&A, ειδικό για σύγχρονα κορίτσια που θέλουν να προσαρμόσουν τους περιορισμούς της φύσης στα όνειρα και στις επιθυμίες τους.
Παίρνω αντισυλληπτικά εδώ και χρόνια. Υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν πως τα χάπια, ή οποιαδήποτε άλλη μέθοδος αντισύλληψης, μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητά μου;
- Δεν υπάρχουν αποδείξεις πως τα αντισυλληπτικά έχουν μακροπρόθεσμη επίδραση στη γονιμότητα. Εάν χρησιμοποιείς κολπικό διάφραγμα, πρέπει να γνωρίζεις πως υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες -σε σχέση με το προφυλακτικό- να μολυνθείς από κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, πολλά από τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε υπογονιμότητα. Η πιο συνήθης αιτία υπογονιμότητας, οφειλόμενη σε κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, είναι τα χλαμύδια. Πρόκειται για ένα νόσημα από το οποίο δεν μπορεί να σε προφυλάξει ούτε το διάφραγμα ούτε το αντισυλληπτικό χάπι, παρά μόνο το προφυλακτικό.

Όσο μεγαλώνω η περίοδος μου κρατάει περισσότερο και έχει μικρότερη ροή. Είναι αυτό σημάδι ότι η γονιμότητά μου μειώνεται;
- Μπορεί και να είναι. Οποιαδήποτε αλλαγή στον κύκλο σου μπορεί να υποδεικνύει κάποια αλλαγή στις ορμόνες σου. Αυτό συνήθως συνδέεται με την ηλικία. Αν έχεις λόγους να ανησυχείς ή αν πλησιάζεις τα 35, ο γιατρός σου μπορεί να μετρήσει τα επίπεδα της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης (FSH) στο αίμα σου. Έτσι θα έχεις μια ένδειξη της γονιμότητάς σου.

Πόσο καιρό έχω περιθώριο να περιμένω πριν ξεκινήσω εντατικές προσπάθειες να μείνω έγκυος;
- Ο πιο σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τη γονιμότητα είναι η ηλικία. Ιδανικά θα ήταν καλό να αρχίσεις τις προσπάθειες πριν από τα 35, γιατί σ' αυτή την ηλικία οι πιθανότητες να μείνεις έγκυος αρχίζουν να μειώνονται με γρήγορο ρυθμό. Αν αρχίσεις να προσπαθείς πριν από τα 35 και διαπιστώσεις πως δυσκολεύεσαι να συλλάβεις, ο γιατρός έχει περιθώρια χρόνου να βοηθήσει.

Σκέφτομαι να κάνω ένα παιδί. Πόσο καιρό θα μου πάρει μέχρι να μείνω έγκυος;
- Σύμφωνα με έρευνες και μελέτες, όταν το ζευγάρι δεν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα, ένα 30% συλλαμβάνει μόλις ένα μήνα αφού αρχίσει τις προσπάθειες, το 75% συλλαμβάνει μέσα σε 6 μήνες, το 90% μέσα σ' ένα χρόνο και το 95% μέσα σε 2 χρόνια. Αυτό όμως είναι απλώς ένας μέσος όρος. Οι γυναίκες που βρίσκονται κοντά στα 20 έχουν διπλάσιες πιθανότητες να μείνουν έγκυες από αυτές που πλησιάζουν τα 40.

Είναι αλήθεια πως υπάρχουν μόνο 2 μέρες το μήνα στις οποίες μπορώ να μείνω έγκυος;
- Όχι. Από τη στιγμή που το σπέρμα απελευθερώνεται χρειάζεται 90 λεπτά για να περάσει από τον τράχηλο της μήτρας και 10 λεπτά για να φτάσει στο χώρο της σύλληψης, στην κορυφή των ωαγωγών σαλπίγγων. Μόλις φτάσει εκεί, περιμένει το ωάριο για 3-4 μέρες. Όσο το σπέρμα «περιμένει», έχεις πιθανότητες να συλλάβεις, εφόσον έχεις ωορρηξία. Το ωάριο «ζει» από 12 έως 24 ώρες, επομένως, εάν κάνεις σεξ μέχρι και 4 μέρες πριν από την ωορρηξία, έχεις πιθανότητες να μείνεις έγκυος, αλλά αυτές ελαχιστοποιούνται αν κάνεις σεξ 48 ώρες μετά την ωορρηξία.

Αν δυσκολεύομαι να συλλάβω, η μόνη μου λύση είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση;
- Εξαρτάται. Η διαταραχή της ωορρηξίας λύνεται με απλό τρόπο. Χορηγείται στη γυναίκα ένα φάρμακο που διεγείρει τις ωοθήκες, προκειμένου να απελευθερώσουν ωάρια. Εάν αυτό δεν λειτουργήσει, το επόμενο βήμα είναι η ενδομητρική σπερματέγχυση (IUI). Εάν δεν αποδώσει ούτε αυτός ο τρόπος, το επόμενο βήμα είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF). Στο μεταξύ, γίνεται επεξεργασία του σπέρματος με την ίδια διαδικασία που εφαρμόζεται στην ενδομητρική σπερματέγχυση (IUI). Εν συνεχεία, με μια βελόνα γίνεται η γονιμοποίηση των ωαρίων από το σπέρμα έξω από το σώμα της γυναίκας. Εάν επιτύχει, δύο γονιμοποιημένα ωάρια εμφυτεύονται στη μήτρα, για την περίπτωση που το ένα δεν καταφέρει να εμφυτευθεί σωστά ή να αναπτυχθεί. Σε περίπτωση που το σπέρμα είναι χαμηλής ποιότητας, τότε ένα και μόνο σπερματοζωάριο εμφυτεύεται με μία πολύ μικρή βελόνα μέσα στο ωάριο και το γονιμοποιεί. Αυτή η μέθοδος ονομάζεται ενδοκυτταροπλασματική έγχυση σπερματοζωαρίου ή μικρογονιμοποίηση (ICSI). Τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης εξαρτώνται τόσο από την ηλικία της γυναίκας, όσο και από το πρόβλημα που καλείται να λύσει η εξωσωματική - και κυμαίνονται στο 40%.