Στη δικαιοσύνη οδηγεί ο οίκος δημοπρασιών Sotheby’s το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού για την ιδιοκτησία ενός χάλκινου αρχαιοελληνικού ειδωλίου  αλόγου.

Πρόκειται, σύμφωνα με τους Financial Times, για μια ασυνήθιστη νομική προσπάθεια από τον διεθνή οίκο ώστε να «ξεκαθαρίσουν τα δικαιώματα των νόμιμων κατόχων»,

Η αγωγή κατατέθηκε σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης από τον οίκο και τους φερόμενους ως ιδιοκτήτες του έργου τέχνης, την οικογένεια των συλλεκτών Χάουαρντ και Σαρέτα Μπαρνέτ που αγόρασαν το αγαλματίδιο του 1973. Πρόκειται για μια κίνηση πρωτοφανής στα παγκόσμια χρονικά: Ένας οίκος δημοπρασιών να στρέφεται ενάντια σε μια κυβέρνηση.

Το αγαλματίδιο που χρονολογείται από τον 8ο αιώνα προ Χριστού, αξίζει σύμφωνα με τις εκτιμήσεις από 150.000 έως 250.000 δολάρια και επρόκειτο να πωληθεί στις 14 Μαΐου μαζί με άλλα αντικείμενα της συλλογής Μπαρνέτ.

Μία ημέρα πριν τη δημοπρασία το υπουργείο Πολιτισμού έστειλε στον οίκο γράμμα με το οποίο ζητούσε την απόσυρση του εν λόγω αγαλματιδίου και βοήθεια για να επιστραφεί αυτό στην Ελλάδα. Το υπουργείο ανέφερε σύμφωνα με τους FT, πως «δεν έχει καμία απόδειξη στα αρχεία του ότι το αγαλματίδιο έφυγε από τη χώρα με νόμιμο τρόπο και ότι διατηρεί κάθε νόμιμο δικαίωμα για να το επαναπατρίσει».

Σύμφωνα με την αγωγή, το αγαλματίδιο εμφανιζόταν στα αρχεία του Ρόμπιν Σάιμς, ενός εμπόρου έργων τέχνης που αργότερα κατηγορήθηκε για αρχαιοκαπηλία.

Ο οίκος αρνήθηκε τους ισχυρισμούς του ελληνικού υπουργείου, υπενθυμίζοντας ότι το 1967 το αγαλματίδιο είχε πωληθεί στον Σάιμς μέσω δημόσιας δημοπρασίας στην Ελβετία. Έτσι, το εν λόγω έργο αποσύρθηκε από τη δημοπρασία του Μαΐου την τελευταία στιγμή αφού, το αίτημα του υπουργείου Πολιτισμού έριξε την αξία του.

Ο Sotheby's  ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα δεν είχε κανένα δικαίωμα να παρέμβει στην πώληση και θα μπορούσε να παράσχει πληροφορίες όπως πότε και από ποιον εκλάπη το αγαλματίδιο, ή πότε αυτό έφυγε από τη χώρα. Έτσι, ο οίκος ζήτησε από το δικαστήριο να ξεκαθαρίσει τα δικαιώματα των ιδιοκτητών και να προστατέψει τους πελάτες από «αστήρικτους ισχυρισμούς».  

Πρόκειται για μια εξόχως ανορθόδοξη κίνηση από τον εν λόγω οίκο, αναφέρουν οι FT. Σε προηγούμενες περιπτώσεις, το έκθεμα αποσυρόταν από τη δημοπρασία, και εφόσον δεν είχε πουληθεί, ξεκινούσαν οι ανεπίσημες διαπραγματεύσεις με τη χώρα που προέβαλε το αίτημα ώστε να αγοραστεί.

Αλλά η κίνηση της Ελλάδας υπογραμμίζει την πιο επιθετική διεκδίκηση αρχαιολογικών θησαυρών από χώρες πλούσιες σε ιστορία. Στο παρελθόν αντίστοιχα αιτήματα έχουν προβάλει η Ιταλία, η Αίγυπτος, η Ελλάδα, η Τουρκία και η Κίνα.

Από την πλευρά της η οικογένεια Μπαρνέτ, σε απάντησή της, δεν διευκρίνισε τον τρόπου που περιήλθε στην κατοχή της το αγαλματίδιο, παρά μόνο διαβεβαίωσε πως αυτό αγοράστηκε με «καλή πίστη»: «Οι γονείς μας ήταν παθιασμένοι συλλέκτες που πέρασαν δεκαετίες ώστε να δημιουργήσουν μια εκτεταμένη συλλογή. Κάθε αντικείμενο που έφτανε στη συλλογή τους, περιλαμβανομένου του επίμαχου αγαλματιδίου, αγοραζόταν με καλή τη πίστη».

Η απάντηση του υπ. Πολιτισμού

Αργά το απόγευμα της Τετάρτης το υπουργείο Πολιτισμού απάντησε στο δημοσίευμα: «Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού αναμένει να του γνωστοποιηθεί η αγωγή του Sotheby's και της οικογένειας Howard και Saretta Barnet και θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος».

Πηγή: Financial Times