Τρομερές μαρτυρίες από τον γέροντα Παπαβραμίδη στο δεύτερο μέρος της συνέντευξής του στο Newpost.gr

Οι στιγμές ήταν συγκινητικές την Τετάρτη 20 Ιουνίου 2018. Ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας των Προσφύγων, γράφτηκε ιστορία στην προσφυγομάνα Νέα Φιλαδέλφεια χάρη στην εκδήλωση που διοργάνωσε ο Σύλλογος Μικρασιατών Κωνσταντινοπουλιτών «ΡΙΖΕΣ» Χαλανδρίου. Η παρουσία των δύο προσφύγων Α' Γενιάς στο εργοτάξιο που κατασκευάζεται το γήπεδο της ΑΕΚ έδωσε άλλον τόνο στη σεμνή τελετή που στήθηκε.

Μικρά παιδιά βοήθησαν την Ευγενία Στραβαρίδου από τα Βουρλά της Μικράς Ασίας και τον Σταυρίκο Παπαβραμίδη από την Τραπεζούντα του Πόντου να σύρουν χώμα από τις Αλησμόνητες Πατρίδες στο μέρος που θα φτιαχτεί η υποδομή για τον αγωνιστικό χώρο. «Έτσι όλοι οι αντίπαλοί μας, θα καταλαβαίνουν σε ποια χώματα πατάνε», ανέφερε ο Νίκος Καραμπουρνιώτης, πρόεδρος του συλλόγου «ΡΙΖΕΣ».

Ιδιαίτερη ήταν η παρουσία του 105χρονου παππού Σταύρου, ο οποίος συμμετείχε στην εκδήλωση χάρη σε πρωτοβουλία του sportdog.gr. Ο γέροντας τρέλανε τους πάντες με τη ζωντάνια και το πάθος του. Ήταν ομιλητικότατος, κοινωνικότατος και σε τρελά κέφια. 

Μάλιστα τραγούδησε παραδοσιακά τραγούδια του Πόντου με τη συνοδεία της λύρας του Κώστα Κωστελίδη. «Ρε σεις, αυτόν, αν το βάλουμε μέσα να παίξει, θα αντέξει τρία ημίχρονα», ήταν η χαρακτηριστική, χιουμοριστική, ατάκα του παλαίμαχου τερματοφύλακα της ΑΕΚ, Στέλιου Σεραφείδη, όταν του παρέδωσε την τιμητική πλακέτα. Μπορείτε να δείτε χαρακτηριστικά πλάνα στο παρακάτω βίντεο. Πάντως αν κάποιος από τους δύο γέροντες αισθανόταν αδιαθεσία, οι Ενωσίτες είχαν μεριμνήσει, καθώς στον χώρο υπήρχε ειδικό ασθενοφόρο της Hellenic Ambulance, για προληπτικούς λόγους.

Και όμως πίσω από αυτή τη ζωντανιά κρύβονται πόνοι, κακουχίες, βάσανα, ταλαιπωρίες. Σας είχε προϊδεάσει άλλωστε το newpost.gr στο πρώτο μέρος της συνέντευξης με τον Σταυρίκο Παπαβραμίδη. Στο δεύτερο ο παππούς μας εξιστορεί περισσότερες λεπτομέρειες από την οικογενειακή του ιστορία.

Μνήμη Γενοκτονίας

«Όταν η μητέρα μου ήταν ετοιμόγεννη σε εμένα, οι Τούρκοι κρέμασαν τον πατέρα μου. Προς τιμήν του κύρη μου, η μάνα μου, μού έδωσε το όνομά του. Με βάφτισε Σταύρο, όπως και εκείνον», ανέφερε αρχικά ο γεννηθείς στην Τραπεζούντα υπεραιωνόβιος πρόσφυγας με καταγωγή από την Κρώμνη και συνέχισε τη διήγησή του. «Και εγώ με τη σειρά μου έδωσα το όνομα Σταύρος στον γιο μου και εκείνος στον εγγονό μου», αποκάλυψε.

Όπως καταλαβαίνετε η ιστορία αυτής της οικογένειας δείχνει πως μπορεί να περάσει η ιστορική μνήμη από γενιά σε γενιά. Κάθε νέο μέλος Παπαβραμίδηδων σε κάθε γενιά συντηρεί το πως εκτελέστηκε ο πρόγονός του λόγω της ανθρωποσφαγής που βίωσε το ελληνικό στοιχείο σε εκείνα τα μέρη στις αρχές του 20ου αιώνα. Αυτές είναι μνήμες Γενοκτονίας. Ο παππούς Σταύρος συμπλήρωσε δύο ιωβηλαία ζωής και συνεχίζει να δίνει τη δική του προσωπική μαρτυρία.

Η ιστορία του Σταυρίκου Παπαβραμίδη έχει και άλλες πολύ χαρακτηριστικές πτυχές. Ο ίδιος έχει κάνει πάμπολλες δουλειές στη ζωή του. Ήταν μάλιστα άριστος υποδηματοποιός και εξέλιξε την τέχνη του στην Ιταλία. Ωστόσο γύρισε πίσω στην Ελλάδα, παρά τις αντιρρήσεις του αδερφού του, Νίκου, ο οποίος ήταν ξακουστός λυράρης της εποχής. «Τι ήρθες να κάνεις εδώ; Όλα ίδια είναι στην Ελλάδα, κανείς δεν προοδεύει», του είπε.

Ο παππούς όμως όπως εξηγεί στο Newpost δεν μπορούσε να ζήσει με τη νοσταλγία στην ξενιτειά. «Περνούσα πολύ καλά στην Ιταλία. Είχα τις επιτυχίες και τις κατακτήσεις μου. Όταν όμως περνάς καλά, κάποια στιγμή σου λείπουν περισσότερο οι δικοί σου, τα αδέρφια σου, η μάνα σου. Δεν με κρατούσε τίποτα εκεί έξω».

Κοντά στον Καζαντζίδη

Στην Ελλάδα ο Σταυρίκος Παπαβραμίδης ανέπτυξε καλλιτεχνική δράση μαζί με τον αδελφό του. Ο ήρωάς μας όμως υπήρξε από τους πιο ταλαντούχους κονφερασιέ της εποχής του. «Παρουσίαζα στα νυχτερινά κέντρα τις διασημότητες του ελληνικού πενταγράμμου. Ξέρετε πόση μαεστρία χρειαζόταν για να προλογίσεις τον Στέλιο Καζαντζίδη; Έπρεπε να ήσουν καθηγητής. Ο Στέλιος με αγαπούσε και εκτιμούσε τη δουλειά μου. Μάλιστα είχε αφήσει μία βραδιά να παίξει τραγούδια του Πόντου ο αδελφός μου με τη λύρα του. Το ήθελε αυτό ο Στέλιος. Καθόταν και απολάμβανε ποντιακά μαζί με τη Μαρινέλλα. Και ποιος θα του αρνιόταν από το ακροατήριο; Χιλιόμετρα ήταν οι ουρές στα μαγαζιά, για να τον ακούσουν», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Ο Ερντογάν είναι Γενίτσαρος»

Ο παππούς Σταύρος είναι πολύ ενημερωμένος με ό,τι συμβαίνει στην επικαιρότητα. Διαβάζει καθημερινά εφημερίδες και έχει άποψη για το κάθε τι. Φυσικά δεν θα μπορούσε να μην πει τη γνώμη του για τον Ερντογάν και τις συνεχείς προσπάθειές του να αποκτήσει περισσότερες εξουσίες στην Τουρκία. «Αυτός είναι Γενίτσαρος. Από ελληνικό χωριό προέρχεται. Την Ποταμιά Ριζούντας», λέει και μονομιάς μας έρχεται στο νου το ποντιακό γνωμικό που λέει: «Ας σον Ρωμαίον π’ ετούρκ'σεν και άλλο αφορισμένος ’ίνεται», δηλαδή ο Ρωμιός που γίνεται Τούρκος, γίνεται σκληρότερος.

Και να ζούσε ο πατέρας του «τίγρη»

Ο παππούς ήταν απόλυτα προετοιμασμένος για την ενωσίτικη τελετή. Περίμενε πολύ να συναντηθεί με τον διοικητικό ηγέτη της ΑΕΚ, Δημήτρη Μελισσανίδη, δυστυχώς όμως αυτό δεν κατέστη δυνατό. «Αχ και να εζήν'νε ο Ζώρας, νέπε. 'Κι θα επόρενε να μ'έρχουτον», ανέφερε στα ποντιακά, δηλαδή «αν ζούσε ο πατέρας του (Μελισσανίδη), ρε συ, δεν θα μπορούσε να μην έρθει». «Εγώ πάντα έλεγα στον Ζώρα, πριν ασχοληθεί ο “τίγρης” με την ΑΕΚ. “Ζώρα, αυτό το παιδί θα λύσει τον Γόρδιο Δεσμό, όπως ο Μεγαλέξανδρος”», θυμάται ο Σταυρίκος αναπολώντας στιγμές με τον αείμνηστο γονέα του διοικητικού ηγέτη της Ένωσης, ο οποίος ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στους Πόντιους, λόγω της φιλανθρωπικής του δράσης.

Με το που έφτασε στο εργοτάξιο της Νέας Φιλαδέλφειας οι οπαδοί της ΑΕΚ αγκάλιασαν με τη μία τον γέροντα. Άπαντες έμειναν άφωνοι με τη φυσική του κατάσταση. Ακόμα και η μαγγούρα που κρατούσε φαινόταν περιττή πάνω του. Ο παππούς ήταν ευκινητος σαν παιδάκι και λαλίστατος σαν αηδόνι. Μόνο που οι δημοσιογράφοι που έφτασαν στο χώρο τα βρήκαν σκούρα, γιατί αφενός ήταν ελλιπώς διαβασμένοι αλλά και αφετέρου δεν μπορούσαν να αποσπάσουν άμεσες απαντήσεις στις ερωτήσεις τους. Δεν είναι και εύκολο άλλωστε να κατευθύνεις τη σκέψη ενός μαθουσάλα. 105 χρόνια σοφίας χρειάζονται υπομονή, μεθοδικότητα και γνώση για να καταφέρεις, να φιλτράρεις τις πληροφορίες. 

Έτσι γλίτωσε από τους Γερμανούς

Γιατί οι εμπειρίες του παππού είναι πολλές. Και πόλεμους έχει δει και φτώχεια και κακουχίες. Αυτός όπως και όλοι οι πρόσφυγες είναι παράδειγμα προς μίμηση. Γιατί κατάφεραν να επιβιώσουν και να αναδειχθούν υπό αντίξοες συνθήκες και εχθρικό περιβάλλον. Στην κατοχή για παράδειγμα ο Σταυρίκος είχε αντιστασιακή δράση. Πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Γερμανούς και προωθήθηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης εκτός Ελλάδας.

Σαν σύγχρονος, πολυμήχανος Οδυσσέας όμως κατάφερε να γλιτώσει. «Έτριψα πάνω μου μολόχες και τσουκνίδες. Το σώμα μου γέμισε αποκρουστικά εκζέματα και πληγές. Αυτοί νόμισαν ότι έχω κάποια κολλητική ασθένεια πάνω μου και με πέταξαν έξω γυμνό να πεθάνω. Και το έσκασα», φέρνει στη μνήμη του. Από εκεί φυγαδεύτηκε στον Καναδά και στο τέλος της πορείας κατάφερε να επιστρέψει στην Ελλάδα για να διηγηθεί τις περιπέτειές του σαν άλλος Ροβινσώνας Κρούσσος.

Μετά το πέρας της τελετής στην «Αγιά Σοφιά», ο Σταυρίκος Παπαβραμίδης δήλωσε κατενθουσιασμένος. «Πολύ μου άρεσε. Ήταν φοβερή εκδήλωση, χωρίς αρκότητες», ανέφερε και έδωσε την ευχή του στον υπογράφοντα, ο οποίος και τον μετέφερε στη Νέα Φιλαδέλφεια, αλλά και τους Ενωσίτες που τον αγκάλιασαν. «Πήρα άλλα εκατό χρόνια ζωής σήμερα», είπε με αγαλλίαση πριν επιστρέψει στην κατοικία του.

Ο φωτογραφικός φακός του Newpost.gr όμως κατάφερε να ξεκλέψει κάποια φωτογραφικά ντοκουμέντα, από τη ζωή του Σταυρίκου Παπαβραμίδη σε έναν χώρο εστίασης που θυμίζει περισσότερο μουσείο. Και όμως το σουβλατζίδικο «Καράμπαμπας» που διατηρεί ο γιος του και είναι το ιστορικότερο στον Πειραιά έχει φοβερά εκθέματα από τον βίο του παππού. Στην κεντρική σάλα διακρίνονται εικόνες του αειθαλή Πόντιου με την ηθοποιό, Γκιζέλα Ντάλι, τον μουσικοσυνθέτη, Νίκο Γούναρη, τον Μίμη Πλέσσα και άλλες πολλές προσωπικότητες.

Στον τοίχο διακρίνονται δύο φοβερά εκθέματα. Το ένα είναι ένα τεράστιο μαγνητόφωνο δεκαετίας του '50. «Με αυτό έκανε ο πατέρας μου συνεντεύξεις από καλλιτέχνες», αναφέρει ο γιος του Σταύρος. Αμέσως συνειδητοποιεί κανείς γιατί ο Παπαβραμίδης ήταν ξακουστός κονφερασιέ. Μάθαινε τα πάντα για τους καλλιτέχνες, τις παραξενιές, τις περιέργειές τους, τα θέλω τους και τους παρουσίαζε όπως έπρεπε στο κοινό.

Το άλλο έκθεμα έχει μεγάλη ιστορική αξία για την οικογένεια και όχι μόνο. Είναι η ταυτότητα της μητέρας του Σταυρίκου, Μαρίας, με ημερομηνία γέννησης το έτος 1888. Και μόνο που το διαβάζει κανείς παθαίνει ίλιγγο από την ιστορικότητα του εκθέματος. Και δεν είναι το μόνο που αξίζει έρευνας. Γιατί το αρχείο του έχει να δώσει πολλές ακόμα ιστορίες, οι οποίες αξίζει να ακουστούν. Εξάλλου ο σκληρός δίσκος του μυαλού του δεν κρασάρει ποτέ.

Διαβάστε ακόμα: Το πρώτο μέρος της συνέντευξης του Σταυρίκου Παπαβραμίδη στο sportdog.gr