Λίγες ώρες, μόνο, απομένουν για να ξεκινήσει η «ανάβαση» του ιστορικού μοναστηριού της Κοίμησης της Παναγίας Τορνικίου, του δήμου Δεσκάτης Γρεβενών, στη νέα του θέση. Το διώροφο καθολικό της ιστορικής μονής του 12ου αιώνα θα μετακινηθεί πάνω σε ράγες, στις οποίες έχει ήδη τοποθετηθεί, εκατόν είκοσι επτά μέτρα απόσταση από το σημείο που χτίστηκε και είκοσι επτά μέτρα ψηλότερα, στον παρακείμενο καταπράσινο λόφο.

«Μόλις χθες κάναμε τις πρώτες κινήσεις μπροστά και πίσω για να διαπιστώσουμε την λειτουργικότητα της κατασκευής. Κάνουμε τώρα τις τελευταίες διορθώσεις στο πίσω τμήμα της κατασκευής για να ενισχύσουμε την οπίσθια βάση και το πολύ αύριο - μεθαύριο θα διανύσουμε τα πρώτα εκατοστά», δήλωσε στο ΑΠΕ - ΜΠΕ ο μελετητής και επιβλέπων του έργου, αρχιτέκτων Δημήτρης Κορρές.

 Η μετακίνηση της μονής κρίθηκε αναγκαία για τη διάσωσή της, καθώς το σημείο που βρίσκεται σήμερα, πλάι στις όχθες του ποταμού Αλιάκμονα και ανάμεσα στους ορεινούς όγκους των Χασίων και στα Βρέντσια, θα αποτελέσει το βαθύτερο σημείο του πυθμένα της μελλοντικής τεχνητής λίμνης, που θα δημιουργηθεί μετά τις παρεμβάσεις στο φράγμα του Ιλαρίωνα. Χρηματοδότης του έργου, με προϋπολογισμό 850.000 ευρώ, είναι η ΔΕΗ και ανάδοχος εταιρία η ΑΚΤΩΡ ΑΤΕ. Οι εργασίες για τη μετακίνηση της μονής ξεκίνησαν πριν από ένα μήνα και θα ολοκληρωθούν μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου.

 Στο χώρο του εργοταξίου που έχει στηθεί πάνω από τη μονή, εκσκαφέας «διορθώνει» τα τελευταία μέτρα της φυσικής «ράμπας» πάνω στην οποία θα συρθεί το κτίσμα. Ανά πέντε έξι μέτρα, καθώς το βαγόνι θα προχωρά, θα ξηλώνονται οι ράγες που έχουν διανυθεί και θα μεταφέρονται μπροστά για να συνεχίζεται η κίνηση. Το καθολικό της μονής έχει ήδη αποκολληθεί από το έδαφος και έχει τοποθετηθεί στο ειδικό μεταλλικό βαγόνι, το οποίο ωθούμενο από φιάλες υδραυλικής πίεσης θα μετακινηθεί επάνω σε ράγες για να φτάσει στη νέα του θέση. Η μεγάλη κλίση του εδάφους καθιστά δυσκολότερη την μετακίνηση, διότι η παραμικρή καθίζηση στα τσιμεντένια πέλματα πάνω στα οποία τοποθετούνται οι ράγες θα μπορούσε να προξενήσει ζημίες.

«Στο βάρος της κατασκευής, περίπου διακόσιους εξήντα τόνους, πρέπει να προσθέσουμε και το ιστορικό «βάρος» του καθολικού, που είναι πλήρως διακοσμημένο και ζωγραφισμένο από τότε που ιδρύθηκε το μοναστήρι. Αυτό μας δημιουργεί μια παραπάνω ευθύνη και είμαστε σε διαρκή εγρήγορση, ώστε όλα να πάνε καλά» προσθέτει ο κ. Κορρές.

Η μονή της Κοιμήσεως της Παναγίας Τορνικίου χρονολογείται από τον 12ο αιώνα και διαθέτει εξαιρετικές τοιχογραφίες από το 1730 και το 1841, οι οποίες έχουν συντηρηθεί και ενισχυθεί με οπλισμούς για να μην αποκολληθούν κατά τη μεταφορά του ναού. Τμήματα του μοναστηριού έχουν κοπεί και μεταφερθεί αυτούσια, πάνω σε τσιμεντένιες βάσεις στη νέα τους θέση, όπου θα επανενωθούν. Επίσης έχει χτιστεί με τα υλικά της παλιάς μονής, ο νέος πέτρινος περίβολος, στο σχέδιο και στο ύφος, εκείνου που προϋπήρχε. Απομένει μόνο το καθολικό για να ολοκληρωθεί η μεταφορά.

Η διώροφη κατασκευή του συντηρεί διάφορους θρύλους. Σύμφωνα με την παράδοση, κάποτε στο μακρινό παρελθόν, ένας καθολικός επίσκοπος (καρδινάλιος λέει ο μύθος) λειτούργησε στον πρώτο όροφο και οι ορθόδοξοι μοναχοί ως αντίδραση έχτισαν τον σημερινό δεύτερο όροφο για να τελούν εκεί τη λειτουργία. Στοιχεία όμως καθολικού διαθέτει μόνο ο δεύτερος όροφος του κτιρίου. Το μοναστήρι δεν κατοικείται πλέον, αλλά η ιστορική και αρχαιολογική του αξία είναι μοναδική.

 Η μονή της Παναγίας του Τορνικίου μετά τη μετακίνηση στη νέα του θέση θα εξακολουθεί να διατηρεί το μοναδικό χρώμα της, ενώ θα βελτιωθεί και η επισκεψιμότητά της, καθώς έρχεται πιο κοντά στο δρόμο, όπως και η πρόσβαση στη γειτονική Μονή του Αγίου Νικάνορος, που απέχει μόλις πέντε χιλιόμετρα. Τα δύο ιστορικά μοναστήρια βρίσκονται μέσα σε ένα πανέμορφο, καταπράσινο τοπίο, που διασχίζεται από τους ποταμούς Αλιάκμονα και Βενέτικο και είναι εξαιρετικά ελκυστικό για διάφορες μορφές τουρισμού, που συνδέονται είτε με την παράδοση και την θρησκευτικότητα, είτε με αθλητικές δραστηριότητες (τρέκινγκ, κωπηλασία, κανό, κ.τ.λ.).