Οδηγίες για την εφαρμογή του εργόσημου για τους αυτοτελώς απασχολούμενους εργάτες γης παρέχει με την αρ. 9/12-0-2011, εγκύκλιο ο διοικητής του ΟΓΑ Παναγιώτης Θ. Πέτρουλας. Όσον αφορά στον ΟΓΑ, το εργόσημο εφαρμόζεται στους εργάτες γης (ημεδαπούς, αλλοδαπούς), που απασχολούνται σε γεωργικές/κτηνοτροφικές επιχειρήσεις - εκμεταλλεύσεις (ατομικές ή με μορφή Ο.Ε. - Ε.Ε.) και οι οποίοι ασφαλίζονται στον ΟΓΑ ως αυτοτελώς απασχολούμενοι.

Στο εξής, η ασφάλιση των προσώπων αυτών θα γίνεται αποκλειστικά - και υποχρεωτικά - βάσει των διατάξεων περί εργοσήμου.

Στην εγκύκλιο επισημαίνεται ότι οι διατάξεις του εργοσήμου δεν έχουν εφαρμογή στους απασχολούμενους με αμοιβή στην πρωτογενή αγροτική δραστηριότητα σε επιχειρήσεις με μορφή Α.Ε. και ΕΠΕ, στους απασχολούμενους σε κτηνοτροφικές επιχειρήσεις - εκμεταλλεύσεις ενσταυλισμένου τύπου (βουστάσια, ιπποφορβεία, πτηνοτροφεία, χοιροτροφεία, μονάδες εκτροφής αιγοπροβάτων και παρεμφερείς προς αυτά επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις) καθώς και στους αλιεργάτες της παράκτιας και μέσης αλιείας.

Οι ημέρες εργασίας των εργατών γης υπολογίζονται ανά έτος με βάση τις αμοιβές τους (τις οποίες έχουν λάβει με εργόσημο) και προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των καταβληθεισών εντός του έτους αμοιβών δια του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη τής 31ης Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, θεωρούνται δε ως πραγματοποιηθείσες κατά το μήνα εξόφλησης των εργοσήμων.

Οι απασχολούμενοι που έχουν πραγματοποιήσει 150 ημέρες εργασίας και άνω κατ' έτος - υπολογισθείσες σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις - ασφαλίζονται στον ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος.

Για τους εργαζόμενους που έχουν πραγματοποιήσει ημέρες εργασίας λιγότερες των 150 κατ' έτος - υπολογισθείσες σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις -, ο χρόνος ασφάλισής τους υπολογίζεται σε μήνες, οι οποίοι προκύπτουν από τη διαίρεση του συνόλου των ημερών εργασίας δια του 25. Υπόλοιπο ημερών εργασίας άνω των 12, ανά έτος, λογίζεται ως μήνας.

Οι ασφαλιζόμενοι αυτής της κατηγορίας, κατατάσσονται αυτεπάγγελτα, για κάθε έτος απασχόλησής τους, στη μεγαλύτερη δυνατή ασφαλιστική κατηγορία του Κλάδου Κύριας Ασφάλισης, ανάλογα με το συνολικό ύψος των εισφορών που έχουν καταβάλει εντός του έτους.

Ημέρες εργασίας άνω των 300 κατά έτος, υπολογισθείσες κατά τα ανωτέρω, δεν λαμβάνονται υπόψη και δεν μεταφέρονται σε άλλο έτος.

Οι παρακρατούμενες εισφορές για εργόσημα του ΟΓΑ (για τους εργάτες γης) έχουν οριστεί σε ποσοστό 10% επί του ποσού του εργοσήμου.
Οι ασφαλιστικές εισφορές για τους μήνες ασφάλισης κάθε έτους, υπολογίζονται με βάση τα ποσά ασφαλιστικών εισφορών που ισχύουν κατά το συγκεκριμένο έτος, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία του απασχολούμενου. Οι ασφαλιστικές εισφορές κάθε έτους εξοφλούνται από τα ποσά που έχουν παρακρατηθεί, εντός του έτους, από τα εργόσημα του απασχολούμενου.

Επίσης, ισχύουν τα ακόλουθα ανάλογα με το αν ο εργαζόμενος ασφαλίζεται στον ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος ή μέχρι πέντε (5) μήνες ετησίως:

Ασφάλιση στον ΟΓΑ ολόκληρο το έτος (ασφάλιση 150 ημερών και άνω ετησίως)

Στην περίπτωση των απασχολουμένων που ασφαλίζονται στον ΟΓΑ για ολόκληρο το έτος (δηλ. έχουν εντός του έτους 150 ημέρες εργασίας και άνω) και εφόσον τα παρακρατούμενα εντός του έτους ποσά δεν επαρκούν για την εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών ολόκληρου του έτους, οι υπόλοιπες οφειλόμενες για το έτος αυτό εισφορές καταβάλλονται υποχρεωτικά.

Για την καταβολή των υπόλοιπων οφειλόμενων εισφορών θα αποστέλλεται από τον ΟΓΑ στον ασφαλισμένο, στις αρχές του επόμενου έτους, ειδική ειδοποίηση καταβολής εισφορών.

Ασφάλιση στον ΟΓΑ μέχρι 5 μήνες το έτος (ασφάλιση κάτω των 150 ημερών ετησίως).

Στην περίπτωση των απασχολουμένων με χρόνο ασφάλισης κάτω των έξι (6) μηνών ετησίως, εάν τα παρακρατηθέντα εντός του έτους ποσά δεν επαρκούν για την εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών των μηνών ασφάλισης του έτους, ισχυροί μήνες ασφάλισης θεωρούνται μόνο οι εξοφλημένοι μήνες και δεν αναζητούνται από τον ΟΓΑ οι εισφορές για τους υπόλοιπους μη εξοφλημένους μήνες του έτους. Οι εισφορές αυτές (για τους μη εξοφλημένους μήνες) μπορούν να εξοφληθούν, σύμφωνα με τα ισχύοντα κατά το χρόνο καταβολής ποσά εισφορών, μόνο κατόπιν αιτήσεως του ενδιαφερομένου, η οποία πρέπει να υποβληθεί πριν από την επέλευση ασφαλιστικού κινδύνου.

Η παράβαση των διατάξεων περί εργοσήμου και η μη πληρωμή με εργόσημο συνεπάγεται πρόστιμο ίσο με το 50πλάσιο του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη της 31ης Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, το οποίο επιβάλλεται από τον αρμόδιο Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης.

Οι ετήσιες καταβληθείσες εισφορές εκπίπτουν κατά τα 2/3 από το φορολογητέο εισόδημα του εργοδότη και κατά το 1/3 από το φορολογητέο εισόδημα του εργαζομένου. Ως δικαιολογητικό για την έκπτωση συνυποβάλλεται με τη φορολογική δήλωση η ετήσια απολογιστική κατάσταση που αποστέλλεται από το Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης στον εργοδότη και στον εργαζόμενο.