Εντύπωση προκαλούν τα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) σχετικά με την αξία ενός τυπικού καλαθιού σουπερμάρκετ στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τα αντίστοιχα της Αγγλίας και της Ισπανίας.

Η σύγκριση των καλαθιών δείχνει ότι η Ελλάδα έχει σημαντικά χαμηλότερο μέσο καλάθι από την Αγγλία (κατά σχεδόν 8%) και ελαφρώς φθηνότερο καλάθι από την Ισπανία (σχεδόν 1%). 

Η μελέτη του ΙΕΛΚΑ παρουσιάζει τα αποτελέσματα οργανωμένης έρευνας σύγκρισης τιμών σε τυπικό καλάθι προϊόντων του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων στην Ελλάδα τον Οκτώβριο 2011 με την Αγγλία και την Ισπανία. Η σύγκριση τιμών γίνεται με και χωρίς την αξία του ΦΠΑ, ο οποίος διαφέρει από χώρα σε χώρα και ειδικά για την Ελλάδα τον τελευταίο χρόνο παρουσιάζει συνεχείς αυξήσεις.

Σημειώνεται ότι στη συγκεκριμένη έρευνα δεν παρατίθενται στοιχεία "αγοραστικής δύναμης" του καταναλωτικού κοινού, στις κατά τόπους εξεταζόμενες εθνικές αγορές.

Για την παρούσα ανάλυση συγκρίθηκαν οι τιμές σε 20 υποκατηγορίες προϊόντων που συνθέτουν ένα τυπικό καλάθι. Αυτές οι 20 υποκατηγορίες προϊόντων περιλάμβαναν ένα σημαντικό δείγμα τιμών εκατοντάδων προϊόντων. Για την Ελλάδα 250 προϊόντα, για την Αγγλία 311 προϊόντα και για την Ισπανία 208 προϊόντα.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, τα προϊόντα που επηρεάζουν περισσότερο αρνητικά τα αποτελέσματα της Ελλάδας σε σχέση με τις άλλες χώρες (λόγω της συγκριτικά με τα υπόλοιπα προϊόντα μεγάλης χρηματικής αξίας τους) είναι τα απορρυπαντικά και κυρίως το απορρυπαντικό πλυντηρίου ρούχων. Ο λόγος είναι ότι στο εξωτερικό υπάρχουν αρκετά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές από κάποιες αλυσίδες, ενώ στο ελληνικό παρατηρητήριο τιμών υπάρχουν ελάχιστα τέτοια προϊόντα. 

Αντίστοιχη περίπτωση είναι το αραβοσιτέλαιο, για το οποίο η διαφορά με το εξωτερικό είναι αποτέλεσμα του εντοπισμού σε Αγγλία και Ισπανία μόνο προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (τα οποία όμως είναι σε αντίστοιχες τιμές με τα ελληνικά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας). Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η διαφορά στην ποιότητα των προϊόντων βάση των ιδιαιτεροτήτων της ελληνικής αγοράς, όπως για παράδειγμα η μαρμελάδα (όπου στην Ελλάδα η παρασκευή της βασίζεται κυρίως στα φρούτα και όχι τόσο στη ζάχαρη) και το ψωμί για τοστ. 

Η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρέσουμε τον αναλογούντα ΦΠΑ ανά χώρα. Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση δείχνει ότι η Ελλάδα έχει ακόμα χαμηλότερο μέσο καλάθι από την Αγγλία (κατά 15% περίπου) ενώ έχει πλέον και μικρότερο μέσο καλάθι από την Ισπανία (κατά 5,5% περίπου). Αυτό είναι αποτέλεσμα της πολύ μεγάλης διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά). Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ από τον Ιανουάριο είναι 13%, σημαντικά υψηλότερος από την Αγγλία (5%) και την Ισπανία (8%), επηρεάζοντας αναπόφευκτα τις τελικές τιμές.

Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την παραπάνω ανάλυση είναι ότι οι τιμές στο οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων είναι άμεσα συγκρίσιμες με αυτές του εξωτερικού και ότι κατά μέσο όρο οι Έλληνες καταναλωτές έχουν πρόσβαση σε προϊόντα με χαμηλότερη τιμή. Από τις 20 κατηγορίες προϊόντων του τυπικού καλαθιού ο Έλληνας καταναλωτής βρίσκει στο οργανωμένο λιανεμπόριο στις 14 κατηγορίες (70%) μέσες τιμές χαμηλότερες από της Αγγλίας και στις 10 κατηγορίες (50%) μέσες τιμές χαμηλότερες της Ισπανίας.