Στην ιστορία πέρασε και η 38η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, με την πορεία που κατέληξε στην πρεσβεία των ΗΠΑ να είναι μαζική, δίχως όμως να λείπουν οι ταραχές. Ωστόσο υπήρξαν επέτειοι του Πολυτεχνείου που  στιγματίστηκαν από σοβαρά επεισόδια, πολλές συλλήψεις, αλλά και θανάτους διαδηλωτών, γεγονότα τα οποία σημάδεψαν την ιστορία της μεταπολίτευσης.


1980: Σταματίνα Κανελλοπούλου – Ιάκωβος Κουμής

Στα πλαίσια των εκδηλώσεων  για την 7η επέτειο του Πολυτεχνείου, η πορεία που ήταν αρχικά προγραμματισμένη να καταλήξει στην Αμερικάνικη πρεσβεία, θα κατέληγε τελικά στο Σύνταγμα, ύστερα από απαγόρευση της κυβέρνησης Ράλλη.

Και παρά το γεγονός ότι η πλειοψηφία της ΕΦΕΕ είχε αποδεχθεί την απαγόρευση, στις 16 Νοεμβρίου του 1980, περίπου δύο χιλιάδες διαδηλωτές αριστερών παρατάξεων κατευθύνθηκαν προς την οδό Β. Σοφίας με σκοπό να κατευθυνθούν τελικά προς την πρεσβεία.

Στο ύψος της Βουλής όμως εμποδίστηκαν από ισχυρές δυνάμεις των ΜΑΤ, οι οποίες είχαν παραταχθεί εκεί με σκοπό να τους κλείσουν τον δρόμο.

Ακολούθησαν μεγάλης έκτασης επεισόδια με πολλούς τραυματισμούς και εκτεταμένες καταστροφές σε καταστήματα και κτήρια.

Κατά την διάρκεια αυτών των συγκρούσεων τραυματίστηκαν θανάσιμα από τα ΜΑΤ δύο νεαροί διαδηλωτές η Σταματίνα Κανελλοπούλου, 20 ετών και ο Ιάκωβος Κουμής, 26 ετών.

Η αιτία του θανάτου και των δύο ήταν κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που οφείλονταν σε χτυπήματα από γκλομπ. Οι δράστες δεν εντοπίστηκαν και έμειναν ατιμώρητοι.


1985: Μιχάλης Καλτεζάς

Στις 17 Νοεμβρίου του 1985, η οι εκδηλώσεις, κύλησαν ομαλά, ενώ η πορεία ολοκληρώθηκε χωρίς έκτροπα. Ωστόσο τα πνεύματα οξύνθηκαν όταν ομάδες νεαρών είχαν λεκτικούς διαξιφισμούς με αστυνομικούς των ΜΑΤ, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν επεισόδια.

Κάποιοι νεαροί πέταξαν βόμβες μολότοφ σε μία κλούβα των ΜΑΤ.  Καθώς, τα άτομα που έκαναν την επίθεση έτρεχαν να ξεφύγουν, μία σφαίρα βρίσκει έναν από αυτούς στο κρανίο και τον τραυματίζει θανάσιμα.

Ήταν ο 15χρονος μαθητής Μιχάλης Καλτεζάς. Ο ανήλικος μεταφέρεται από ασθενοφόρο στον Ευαγγελισμό όπου απλά διαπιστώνεται ο θάνατός του.

Τελικά αποδείχθηκε ότι ο αστυνομικός που σημάδεψε και πυροβόλησε τον μαθητή ήταν ο Αθανάσιος Μελίστας μέλος της διμοιρίας των ΜΑΤ που δέχθηκε την επίθεση.

Τα πράγματα αρχίζουν και βγαίνουν εκτός ελέγχου όταν διαδίδεται η είδηση του θανάτου του Καλτεζά. Άμεσα, καταλαμβάνεται το παλιό Χημείο στην οδό Σόλωνος, καθώς και το Πολυτεχνείο.

Η κατάσταση είναι έκρυθμη και η Επιτροπή Πανεπστημιακού Ασύλου, δίνει πράσινο φως στις αστυνομικές δυνάμεις να εισέλθουν στον χώρο του Χημείου.

Γίνεται χρήση δακρυγόνων, ενώ οι αστυνομικοί συλλαμβάνουν 37 άτομα. Η κατάληψη του Πολυτεχνείου έληξε ύστερα από διαπραγματεύσεις, χωρίς επεισόδια.

Σε άλλες περιοχές της Αθήνας, τα επεισόδια στην πρωτεύουσα συνεχίστηκαν και τις επόμενες μέρες.


1995: Οι 423 συλληφθέντες

Μία ακόμη επέτειος Πολυτεχνείου που σημάδεψε την σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας, ήταν το 1995, όταν μετά την πορεία, μεγάλη ομάδα φοιτητών, μαθητών και εργατών κατέλαβε το χώρο του ιδρύματος.

Γύρω από το Πολυτεχνείο ξέσπασαν άγριες συγκρούσεις των καταληψιών με δυνάμεις των ΜΑΤ, οι οποίες μάλιστα είχαν ξυλοκοπήσει άγρια 13χρονο μαθητή μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες.

Ύστερα από 14 ώρες επεισοδίων, η σύγκλητος του Πολυτεχνείου έδωσε την άδεια να εισβάλλουν τα ΜΑΤ. Νωρίτερα είχε προηγηθεί ένα πρωτοφανές  θρίλερ διαπραγματεύσεων  των πρυτανικών αρχών, με την αστυνομία και τους καταληψίες ώστε να βρεθεί λύση.

Ο τότε υπουργός Δημοσίας Τάξης Σήφης Βαλυράκης υποσχέθηκε στους καταληψίες ότι θα μπορούσαν να φύγουν δίχως πρόβλημα από το Πολυτεχνείο. Ωστόσο υπήρξαν καταγγελίες ότι κάποιοι από τους καταληψίες , όταν προσπάθησαν  να φύγουν, έπεφταν θύματα ξυλοδαρμού από άνδρες των ΜΑΤ.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ένα πολύ μεγάλο κομμάτι όσων είχαν κλειστεί στο Πολυτεχνείο, αποφάσισε να μείνει. Το τελεσίγραφο των αρχών έληξε, και στις 8 το πρωί της άλλης ημέρας, ύστερα από 14 ώρες συγκρούσεων,  οι αστυνομικοί εισήλθαν στο χώρο του Πολυτεχνείου.

Και ενώ όλοι πίστευαν πως μέσα στο χώρο του ιδρύματος είχαν κλειστεί 100 με 150 άτομα, η αλήθεια ήταν διαφορετική. Για την ακρίβεια, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής, χρειάστηκαν 20 κλούβες για να μεταφέρουν τους 423 συλληφθέντες.

Σύμφωνα με την καταγραφή της αστυνομίας οι 85 από τους συλληφθέντες ήταν ανήλικοι. Ακόμη υπήρχαν 66 φοιτητές, 42 σπουδαστές, 96 άνεργοι, 54 ιδιωτικοί υπάλληλοι, 24 ελεύθεροι επαγγελματίες, 17 εργάτες, έξι δημόσιοι υπάλληλοι, τρεις στρατιώτες. Δύο από τους προσαχθέντες ήταν αλλοδαποί.

Παναγιώτης Βελισσάρης


Σχετικά θέματα:

Πέρασε στην ιστορία η 38η επέτειος του Πολυτεχνείου

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Το Πολυτεχνείο ΖΕΙ!