Οι πολίτες της Θεσσαλονίκης παύουν να χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητά τους και επιλέγουν για τις μετακινήσεις τους τα άρτια οργανωμένα δημόσια μέσα μεταφοράς: λεωφορεία, τραμ και μετρό. Τις ηλιόλουστες μέρες κινούνται με τα ποδήλατά τους στους ασφαλείς ποδηλατόδρομους ή ακόμα και με τα πόδια στα φαρδιά πεζοδρόμια, απολαμβάνοντας το καταπράσινο περιβάλλον της πόλης.

Η παραπάνω εικόνα ακούγεται ουτοπική για τη σημερινή πραγματικότητα της πόλης, ωστόσο δεν είναι ανέφικτη. Αυτό τουλάχιστον υποστηρίζει ο αρχιτέκτονας, διδάκτωρ της Αρχιτεκτονικής Σχολής της Βαρκελώνης, Νίκος Σουλάκης, σε πρότασή του, με θέμα: "Η Θεσσαλονίκη μπορεί να αλλάξει: Πράσινη κυκλοφορία και ανάκτηση του χαμένου δημόσιου χώρου".

"Η πρόταση αφορά στη στροφή προς την πράσινη κυκλοφορία και τη βιώσιμη κινητικότητα. Στόχος είναι η Θεσσαλονίκη να αποκτήσει νέο πρόσωπο και να μεταμορφωθεί σε πόλη φιλική προς τους πολίτες", εξηγεί ο κ. Σουλάκης.

Ο αρχιτέκτονας βάσισε την πρότασή του σε δύο παρατηρήσεις: ότι η σχέση εξάρτησης του πολίτη με το αυτοκίνητό του είναι αποτέλεσμα της έλλειψης υποδομών δημόσιας μετακίνησης και ότι η έλλειψη δημόσιου χώρου στις εκτός κέντρου περιοχές σχετίζεται άμεσα με την απαξίωση του αρχικά προβλεπόμενου πολεοδομικού σχεδίου.

Έχοντας ζήσει στη Βαρκελώνη κατά την περίοδο της μεταμόρφωσής της, ο κ. Σουλάκης διαπίστωσε ότι των παρεμβάσεων στην ισπανική πόλη προϋπήρξε μια μακρά περίοδος εύρυθμης λειτουργίας του αστικού ιστού, με συνεπή προς τους πολίτες μέσα μεταφοράς και δημιουργία μέτρων για τη μείωση της χρήσης των ΙΧ.

Μεταφέροντας τις παραπάνω παρατηρήσεις στην πρότασή του, ο Νίκος Σουλάκης τονίζει ότι για να γίνει η Θεσσαλονίκη μια πιο ανθρώπινη πόλη πρέπει να περιοριστεί η χρήση των Ι.Χ. μέσα από τη δημιουργία ενός επιλέξιμου και αξιόπιστου συστήματος δημόσιων μέσων μαζικής μεταφοράς (μετρό, τραμ και λεωφορεία) "που θα αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά της καλής λειτουργίας της πόλης", όπως εξηγεί. Την ίδια ώρα θα πρέπει να εξασφαλιστούν ελεύθερες λωρίδες κίνησης για τα μέσα μεταφοράς μέσα από την αφαίρεση των σταθμευμένων αυτοκινήτων και να επιλυθεί το θέμα της στάθμευσης στις περιοχές κατοικίας, μέσα από τη δημιουργία σταθμών αυτοκινήτων.

Έτσι, η πρόταση αξιοποιεί καινοτόμες ιδέες, όπως η διπλή -κυκλοφοριακή και πολεοδομική- ανάπλαση, η επίλυση του θέματος της στάθμευσης όχι στο κέντρο, αλλά στις περιοχές κατοικίας, η αναβίωση της γειτονιάς και ο συντονισμός μικρών και αλληλοσυμπληρούμενων έργων χαμηλού προϋπολογισμού. "Στην πρότασή μου δεν δημιουργώ καινούριο δημόσιο χώρο, αλλά αποκαθιστώ τον υφιστάμενο. Δεν ακυρώνω τον υπάρχον σχεδιασμό για τα μέσα μεταφοράς, αλλά τον εκμεταλλεύομαι στο έπακρο. Στόχος μου ήταν να "δέσω" τις μεμονωμένες προτάσεις", επισημαίνει.

Πόσο έτοιμοι είναι, όμως, οι Θεσσαλονικείς να αφήσουν τα αυτοκίνητά τους και να χρησιμοποιήσουν τα δημόσια μέσα μεταφοράς; Ο κ. Σουλάκης αποκαλύπτει ότι το "μυστικό" της πρότασης είναι η κοινωνική συναίνεση. "Τα μέτρα που προτείνονται δεν θα αφορούν μόνο στο κέντρο, αλλά σε όλο τον συμπαγή πολεοδομικό ιστό, ώστε να ωφεληθεί η πλειονότητα των κατοίκων", διευκρινίζει.

Ο ίδιος τονίζει ότι εφόσον περιοριστεί η χρήση των ΙΧ θα δημιουργηθούν άλλα οφέλη για τους πολίτες: θα απελευθερωθεί επιφάνεια του οδοστρώματος για άλλες χρήσεις και θα μειωθεί θεαματικά η ατμοσφαιρική ρύπανση. Σημαντικό κομμάτι της πρότασης είναι λοιπόν και η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, με τη δημιουργία σύγχρονων δικτύων ποδηλατοδρόμων, την πεζοδρόμηση πολυσύχναστων οδών, όπως η Αγίας Σοφίας και η Πέτρου Συνδίκα, και τη διαπλάτυνση των πεζοδρομίων.

Στην πρόταση προβλέπεται και η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, που σε συνδυασμό με την πράσινη κυκλοφορία θα συντελέσουν στην εξεύρεση οικονομικών πόρων.

Η πρόταση του Νίκου Σουλάκη θα παρουσιαστεί σε εκδήλωση αύριο, στις 7.30 μ.μ., στην αποθήκη Δ' στο λιμάνι. Στην εκδήλωση, που διοργανώνει η Ένωση για τα Δικαιώματα των Πεζών, θα συμμετάσχουν, επίσης, οι Ανδρέας Κουράκης, αντιδήμαρχος Αστικού Σχεδιασμού, Πολεοδομίας & Δικτύων Θεσσαλονίκης, Γιώργος Παπακώστας, πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Α.Π.Θ., Άρις Γεωργίου, αρχιτέκτονας, Άκης Αγγελίδης, αρχιτέκτονας και αντιπρόεδρος της Ένωσης για τα Δικαιώματα των Πεζών.