Συνήθως απορρίπτονται σε ρέματα δίπλα στα χωράφια. Στην καλύτερη περίπτωση καταλήγουν στους κάδους απορριμμάτων μαζί με άλλα γεωργικά υπολείμματα, τα οποία στη συνέχεια «εξαφανίζονται» με μια μεγάλη φωτιά.

Και όμως οι εταιρείες που τα διακινούν στην αγορά πληρώνουν ώστε οι συσκευασίες των φυτοφαρμάκων να διαχειρίζονται σωστά από σύστημα ανακύκλωσης....

«Οταν αρχίζει η εποχή του ραντίσματος των καλλιεργειών σε συγκεκριμένα σημεία της περιοχής όπου γεμίζουν τα βυτία με νερό για τον ψεκασμό, συσσωρεύονται και πολλές συσκευασίες φυτοφαρμάκων. Σε κάποιες περιπτώσεις βάζουν τις συσκευασίες σε μεταλλικούς κάδους - κλωβούς, οι οποίοι όμως πολύ γρήγορα γεμίζουν. Υστερα βάζουν φωτιά σε αυτές τις συσκευασίες που έχουν μάλιστα ακόμα μέσα φυτοφάρμακο» λέει το μέλος της Οικολογικής Ομάδας Βέροιας, κ. Νίκος Ασλάνογλου. Οι συσκευασίες φυτοφαρμάκων, εφόσον αποτελούν «συσκευασίες» στο πλαίσιο του νόμου 2939/2001 περί της διαχείρισης των συσκευασιών, θα μπορούσαν να απορρίπτονται στους μπλε κάδους. Ωστόσο, οι κάδοι αυτοί, καθώς αφορούν κατά βάση τις συσκευασίες τροφίμων, τοποθετούνται σε αστικές περιοχές.

Οι αγρότες δύσκολα θα μπουν στον κόπο να μεταφέρουν τις συσκευασίες των φυτοφαρμάκων που έχουν χρησιμοποιήσει, πολλώ δε μάλλον που κανονικά θα έπρεπε να τις ξεπλύνουν τρεις φορές πριν τις πετάξουν στον μπλε κάδο.

«Οι εταιρείες που διαθέτουν αυτά τα προϊόντα στην αγορά είναι υποχρεωμένες να είναι συνδεδεμένες με κάποιο σύστημα ανακύκλωσης ή ανάκτησης της ενέ ργειας και να πληρώνουν για τη διαχείριση των συσκευασιών που παράγουν» τονίζει η διευθύντρια του Ελληνικού Συνδέσμου Φυτοπροστασίας (ΕΣΥΦ) κ. Φραντζέσκα Υδραίου. Ωστόσο, ενώ από το 2003 έχει συσταθεί η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ), μέλη της οποίας είναι οι εταιρείες του ΕΣΥΦ και πληρώνουν το αντίτιμο για τη διαχείριση των συσκευασιών τους, πλαστικά και χαρτιά από τα φυτοφάρμακα καταλήγουν σε κοινούς κάδους ή στα ρέματα.

Σύμφωνα με την κ. Υδραίου, στην Πέλλα και στην Ημαθία οι αγροτικοί συνεταιρισμοί μαζεύουν τις συσκευασίες και τις πηγαίνουν είτε στη χωματερή είτε για βιομηχανική χρήση. Ωστόσο, στις περισσότερες αγροτικές περιοχές δεν υπάρχει σχετική μέριμνα.

Σημεία τοποθέτησης

Η ΕΕΑΑ, από την άλλη, απαντά ότι είναι υπεύθυνη για το περιεχόμενο των μπλε κάδων και άρα οι αγρότες πρέπει να αναζητήσουν τα σημεία όπου αυτοί βρίσκονται για να απορρίψουν τις συσκευασίες των φυτοφαρμάκων τους. Τα σημεία τοποθέτησης επιλέγονται από τους δήμους που μπαίνουν στο σύστημα προαιρετικά και στη συνέχεια κάνουν και τη συλλογή. Και βέβαια ένας μπλε κάδος στη μέση του πουθενά ανάμεσα στα χωράφια είναι μάλλον απίθανο να τοποθετηθεί. Χαρακτηριστικά, ο Δήμος Λάρισας -ένας καθαρά αγροτικός δήμος- αναφέρει ότι δεν περιλαμβάνεται στις αρμοδιότητές του η συλλογή των συσκευασιών των χρησιμοποιημένων φυτοφαρμάκων.

Ωστόσο, το πρόβλημα επιβάλλεται να αντιμετωπιστεί άμεσα στο πλαίσιο της εναρμόνισης της οδηγίας 128 με τη νομοθεσία των κρατών-μελών, που επιβάλλει την κατάρτιση Εθνικών Σχεδίων Δράσης για τη Διαχείριση των φυτοφαρμάκων από τα κράτη-μέλη.

Πιλοτικά προγράμματα

Σε κάποιες περιοχές εφαρμόζονται ήδη ορισμένα πιλοτικά προγράμματα.

Στον Δήμο Χαιρώνειας του νομού Βοιωτίας -που με τον Καλλικράτη ενώθηκε με τον Δήμο Λιβαδειάς- το 2009 εφαρμόστηκε πρόγραμμα συλλογής των συσκευασιών. Με ευθύνη του δήμου συλλέχθηκαν οι συσκευασίες την εποχή που εφαρμόζονται οι ψεκασμοί στις βαμβακοκαλλιέργειες της περιοχής, οι οποίες συγκεντρώθηκαν σε κλειστό χώρο και στη συνέχεια πλύθηκαν προκειμένου να μπορέσουν να ανακυκλωθούν.

Η κ. Δέσποινα Σπανούδη, χημικός μηχανικός και υπεύθυνη του συγκεκριμένου προγράμματος, εξηγεί ότι ένα από τα πιο δύσκολα σημεία στην εφαρμογή του ήταν η τοξικότητα των ουσιών που περιέχονται στα φυτοφάρμακα και το γεγονός ότι έπρεπε να πλυθούν μετά τη συλλογή. Το ιδανικό θα ήταν οι ίδιοι οι αγρότες να πλένουν τις συσκευασίες, αλλά η ενημέρωσή τους προς αυτήν την κατεύθυνση χρειάζεται καιρό και προσπάθεια.