Αυξανόμενη βαίνει η περιβαλλοντική ευαισθησία και συνείδηση των Ελλήνων καταναλωτών και εκδηλώνεται με ενέργειες όπως ανακύκλωση, συμμετοχή σε οργανωμένες δράσεις και αλλαγές στην προσωπική συμπεριφορά για την εξοικονόμηση ενέργειας.

Τα παραπάνω συμπεράσματα προκύπτουν από έρευνα που πραγματοποίησε σε πανελλαδικό δείγμα 706 καταναλωτών το Ερευνητικό Εργαστήριο Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (A.LA.R.M.) και το Κέντρο Αειφορίας (CSE) με τίτλο "Πράσινο Marketing: Περιβαλλοντικές Διαστάσεις του Marketing στο πλαίσιο της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης".

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η περιβαλλοντική ευαισθησία των Ελλήνων καταναλωτών βαίνει αυξανόμενη καθώς ποσοστό 78,5% δηλώνει ευαισθητοποιημένο σε θέματα περιβάλλοντος. Ειδικότερα, ποσοστό 72,3% σκέφτεται συχνά τη βλάβη που προκαλεί στο περιβάλλον, ποσοστό 39,4% εκτιμά ότι ο μέσος πολίτης δεν έχει τη δύναμη να σταματήσει τη μόλυνση του περιβάλλοντος, ποσοστό 84,8% πιστεύει ότι η προσωπική δράση όλων μπορεί να φέρει αλλαγή στην προστασία του περιβάλλοντος, ποσοστό 15,9% πιστεύει ότι το κίνημα για το περιβάλλον είναι απλά μια μόδα ενώ ποσοστό 47,3% όταν αγοράζει προϊόντα προσπαθεί να σκεφτεί πως η χρήση τους θα επηρεάσει άλλους και το περιβάλλον.

Ποσοστό 93,2% των Ελλήνων καταναλωτών θεωρούν ιδιαιτέρως σημαντική παράμετρο την ανάπτυξη προγραμμάτων εταιρικής υπευθυνότητας και των περιβαλλοντικών δράσεων. Επίσης ποσοστό 78,5% των ερωτηθέντων θεωρούν ηθική υποχρέωση την αποφυγή προϊόντων και επιχειρήσεων που επιβαρύνουν το περιβάλλον ενώ ποσοστό 83,3% νοιώθει ότι έχει υποχρέωση να υποστηρίξει την αγορά φιλικών προς το περιβάλλον προϊόντων.

Πράσινα προϊόντα επιλέγουν οι καταναλωτές

Όπως προκύπτει από τα συμπεράσματα της μελέτης οι Έλληνες καταναλωτές επιλέγουν σε ποσοστό 68% να αγοράζουν προϊόντα φιλικά προς το περιβάλλον. Όσον αφορά στις κατηγορίες των προϊόντων που αγοράζουν σε αυτές περιλαμβάνονται προϊόντα από ανακυκλωμένο χαρτί (58,6%), βιολογικά τρόφιμα (57,2%), απορρυπαντικά (56,7%), οικολογικά οικιακά προϊόντα (54,4%) και φυτικά καλλυντικά (30,2%).

Όσον αφορά στα βιολογικά προϊόντα, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι καταναλωτές τα αγοράζουν κυρίως από τα σούπερ μάρκετ (ποσοστό 55%) ενώ ο λόγος που τα προτιμούν από τα μη βιολογικά είναι ότι είναι πιο υγιεινά (ποσοστό 80%). Από τα σούπερ μάρκετ οι καταναλωτές αγοράζουν και τα φιλικά προς το περιβάλλον απορρυπαντικά (ποσοστό 96,3%) κυρίως λόγω των προσωπικών τους ανησυχιών για την προστασία του περιβάλλοντος (ποσοστό 77,8%). Φυτικά καλλυντικά οι καταναλωτές προμηθεύονται κυρίως από τα φαρμακεία (ποσοστό56,3%) τα οποία προτιμούν κυρίως λόγω της πιο φυσικής τους σύνθεσης και των λιγότερων παρενεργειών (ποσοστό 78,4%).

Η περιβαλλοντική ευαισθησία των καταναλωτών αποτυπώνεται και στην αγοραστική συμπεριφορά τους. Ειδικότερα, το 2010 ποσοστό 44,8% των ερωτηθέντων υποστηρίζει ότι αγοράζει προϊόντα τα οποία επιστρέφουν μέρος των εσόδων τους σε ενέργειες προστασίας του περιβάλλοντος. Ενώ την ίδια στιγμή, το 52,3% αλλάζει τη μάρκα του προϊόντος για να αγοράσει ένα νέο φιλικό προς το περιβάλλον προϊόν και το 40,9% πληρώνει υψηλότερη τιμή για να αγοράσει μια φιλική προς το περιβάλλον μάρκα. Όλο και μεγαλύτερο μέρος του καταναλωτικού κοινού αναζητά προϊόντα συσκευασμένα σε ανακυκλώσιμη συσκευασία, καθώς το 55,4% των καταναλωτών που συμμετείχαν στην έρευνα προτιμά αυτά τα προϊόντα από παρόμοια με συσκευασία που δεν ανακυκλώνεται.

Ενέργειες ανακύκλωσης από καταναλωτές

Ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά είναι τα αποτελέσματα της έρευνας που σχετίζονται με τη συμμετοχή των καταναλωτών σε ενέργειες ανακύκλωσης. Το 86,5% των ερωτηθέντων το 2010 δήλωσε ότι ανακυκλώνει διάφορα υλικά, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2009 ήταν 82,1%.

Ειδικότερα, ποσοστό 85,4% των καταναλωτών ανακυκλώνει χαρτί, ποσοστό 74,1% ανακυκλώνει πλαστικό, ποσοστό 70,2% γυαλί, ποσοστό 69,6% αλουμίνιο και 49,6% ανακυκλώνει ηλεκτρικές συσκευές.

Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι ποσοστό 60,3% των καταναλωτών το 2010 αντικατέστησε συσκευές του νοικοκυριού με καινούριες χαμηλότερης ενεργειακής κατανάλωσης ενώ το αντίστοιχο ποσοστό το 2009 ήταν 56,2%. Όσον αφορά στις συσκευές του νοικοκυριού που έχουν αντικαταστήσει την πρώτη θέση καταλαμβάνουν οι λαμπτήρες με ποσοστό 42,1% και ακολουθούν οικιακές συσκευές 32,9%, κλιματιστικά 15,3%, τηλεόραση 8,9%, ηλεκτρονικοί υπολογιστές 2,4% και συστήματα/συσκευές θέρμανσης 2,3%.

Ποσοστό 30% των καταναλωτών που πήραν μέρος στην έρευνα δήλωσαν ότι έχουν ανακαινίσει το σπίτι τους ώστε να είναι πιο οικονομικό στην κατανάλωση ενέργειας και πιο φιλικό προς το περιβάλλον. Η ανακαίνιση περιλάμβανε κυρίως αντικατάσταση κουφωμάτων, αντικατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, θερμομονωτικές εργασίες, αντικατάσταση παλαιού συστήματος λέβητα/καυστήρα, εγκατάσταση φυσικού αερίου και φωτοβολταϊκών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ποσοστό 49,7% των καταναλωτών σκέφτεται να χρηματοδοτήσει μια ανακαίνιση της κατοικίας του στο μέλλον συμμετέχοντας στο πρόγραμμα επιδότησης της πολιτείας.

Επίσης οι καταναλωτές συμμετέχουν και σε άλλες δράσεις με σκοπό την εξοικονόμηση της ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος. Έτσι για παράδειγμα κλείνει τα φώτα όταν βγει από έναν χώρο/δωμάτιο, προσπαθεί να μειώσει το νερό που καταναλώνει, κλείνει κανονικά τις συσκευές αποφεύγοντας το stand-by, χρησιμοποιεί δημόσια μέσα μετακίνησης, πραγματοποιεί φιλική προς το περιβάλλον οδήγηση και αντικαθιστά την πλαστική σακούλα με βιοδιασπώμενη ή πολλαπλών χρήσεων για τις αγορές του.

Καταναλωτές και Πράσινη Ανάπτυξη

Αυξημένα επίπεδα γνώσης της Πράσινης Ανάπτυξης εκδηλώνουν οι καταναλωτές, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, καθώς ποσοστό 63,7% δηλώνει ότι γνωρίζει τι είναι η Πράσινη Ανάπτυξη.

Οι καταναλωτές αναφέρουν ως κύρια χαρακτηριστικά της Πράσινης Ανάπτυξης τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την οικονομία χαμηλών εκπομπών ρύπων και τις επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον.

Επίσης ποσοστό 26,6% των ερωτώμενων δήλωσε άλλα χαρακτηριστικά όπως: δεντροφύτευση και αναδάσωση, ενημέρωση πολιτών, ανάπτυξη πράσινων προϊόντων από επιχειρήσεις, ανακύκλωση, δημιουργία ενεργειακών κτιρίων και οικολογική συνείδηση.

Οι καταναλωτές δήλωσαν ότι γνωρίζουν τους τρόπους που μπορεί μια επιχείρηση να συνεισφέρει στην προστασία του περιβάλλοντος στους οποίους περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων, η μείωση εκπομπής ρύπων, η μείωση τοξικών αποβλήτων, η χρήση ανακυκλώσιμων υλικών, η εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, η ανάπτυξη οικολογικών προϊόντων κ.ά.

Επίσης, οι καταναλωτές έχουν γνώση ότι η επιχείρηση που υποστηρίζει με συγκεκριμένες ενέργειες την προστασία του περιβάλλοντος ενδιαφέρεται κυρίως να βελτιώσει την εικόνα που έχει στην αγορά, να κερδίσει δημοσιότητα, να διαφοροποιηθεί από τον ανταγωνισμό και να αυξήσει τις πωλήσεις της.