Τα «δάκρυα του ήλιου και της πέτρας» που έχουν «ταξιδέψει» στο παρελθόν με τα καραβάνια των πραματευτάδων την περίοδο της Τουρκοκρατίας σε όλη τη Μακεδονία και την Ήπειρο καθώς και στις χώρες των Βαλκανίων και της Ευρώπης γνωρίζουν σήμερα, καλά, εκατοντάδες μαθητές από σχολεία της Δυτικής Μακεδονίας που συμμετέχουν στο ομώνυμο πρόγραμμα του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σιάτιστας.

Ο σχετικός τίτλος αναφέρεται συνειρμικά, στο γνωστό ηλιαστό κρασί της περιοχής, το οποίο φτιάχνεται από τα σταφύλια που μεγαλώνουν στο πετρώδες έδαφος και καταλήγουν μέσα σε γίδινους σάκους. Από εκεί τρέχει σταγόνα - σταγόνα το κρασί για να φιλτραριστεί και να προκύψει το διάσημο αυτό ποτό της Σιατιστινής γης που έχει κατακτήσει διακρίσεις σε εκθέσεις, χρησιμοποιείται ως φάρμακο για την αντιμετώπιση διάφορων παθήσεων και δίνει κέφι σε πανηγύρια και κοινωνικές εκδηλώσεις.

Με αφορμή τη μακροχρόνια παράδοση της περιοχής στην αμπελοκαλλιέργεια, πάνω από 650 μαθητές και 60 συνοδοί εκπαιδευτικοί από 24 σχολεία έχουν δώσει το παρών από το 2008 μέχρι σήμερα στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Μέσω αυτού, συμμετέχουν στην καλλιέργεια των σταφυλιών και την παραγωγή του κρασιού ενώ πειραματίζονται στη ζύμωση και την απόσταξή του. Την περίοδο του κλαδέματος, μικροί και μεγαλύτεροι μαθητές παίρνουν στα χέρια τα κλαδευτήρια και ξεκινούν τη διαδικασία στο αμπέλι ενώ συμμετέχουν ενεργά και στο φύτεμα και το σκάψιμο. Όταν επιστρέψουν στο Περιβαλλοντικό Κέντρο, καλούνται να ζωγραφίσουν, να δραματοποιήσουν, να δημιουργήσουν διαφημιστικά σποτάκια, να γράψουν τραγούδια και ποιήματα και να συμμετέχουν σε παιχνίδια ρόλων με θέμα το κρασί.

Τα αποτελέσματα του σχετικού προγράμματος αναμένεται να παρουσιαστούν στο πλαίσιο του 4ου Περιβαλλοντικού Συνεδρίου Μακεδονίας που θα πραγματοποιηθεί από τις 18 ως τις 20 Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη. Στο ίδιο μήκος κύματος θα κοινοποιηθούν, επίσης, τα αποτελέσματα του προγράμματος «ο θαυμαστός μικρόκοσμος των μανιταριών» που υλοποιείται από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Γρεβενών.

Συγκεκριμένα, από το 2008 μέχρι σήμερα οκτακόσιοι περίπου μαθητές της περιοχής συμμετείχαν σε μια μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων. Ανάμεσά τους «ξεχωρίζουν» η αναζήτηση και καταγραφή μανιταριών στα δάση της Δυτικής Μακεδονίας, η εξέτασή τους στο μικροσκόπιο του εργαστηρίου βιολογίας του Κέντρου και οι επισκέψεις σε τοπικές επιχειρήσεις επεξεργασίας μανιταριών.

Δημιουργικές κατασκευές με πηλό, γύψο, παλιές εφημερίδες αλλά και μαγειρική με εδώδιμα είδη μανιταριών «συμπληρώνουν» το πλαίσιο ενεργειών του προγράμματος, μέσω του οποίου μαθητές και εκπαιδευτικοί ασχολήθηκαν επίσης με επίκαιρα θέματα όπως οι βιολογικές καλλιέργειες, η ανακύκλωση και η ισορροπία του οικοσυστήματος.