Στα όριά της έχει θέσει τη βιοποικιλότητα της Ιαπωνίας η ανείπωτη καταστροφή που εκτυλίσσεται εδώ και περισσότερο από έναν μήνα στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου.

Αν και τα ακριβή επίπεδα των επικίνδυνων ραδιενεργών ουσιών που έχουν διαρρεύσει δεν μπορούν ακόμα να υπολογιστούν, οι επιστήμονες θεωρούν δεδομένη τη ζημιά που έχουν υποστεί το περιβάλλον και τα δεκάδες σπάνια είδη ζώων που συγκροτούν τη μοναδική ιαπωνική πανίδα.

Αιτία της ανυπολόγιστης βλάβης στο φυσικό περιβάλλον είναι η βιαιότητα με την οποία το τσουνάμι επέδραμε στην ιαπωνική ενδοχώρα. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πως ακόμα κι αν δεν είχαν υποστεί φθορές οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της Φουκουσίμα, τα επικίνδυνα χημικά που μετέφερε το τσουνάμι περνώντας από τον πολεοδομικό ιστό της πληγείσας περιοχής είναι ικανά από μόνα τους να βλάψουν ανεπανόρθωτα τη χλωρίδα και την πανίδα της χώρας.

Βεβαίως, η διαρροή ραδιενεργών στοιχείων στην ατμόσφαιρα, τη θάλασσα και τους υδροφόρους ορίζοντες δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Οι Ιάπωνες βιολόγοι έχουν ήδη ανακοινώσει ότι η πολλαπλή καταστροφή αναμένεται να αποβεί ολέθρια για τουλάχιστον 7 ενδημικά είδη ζώων, επισημαίνοντας πως το περιβάλλον της χώρας θα κάνει τουλάχιστον 30 χρόνια για να επανέλθει σε βιώσιμη κατάσταση. «Οι ραδιενεργές ουσίες είναι πιθανότερο να επικαθίσουν στον υδροφόρο ορίζοντα, επηρεάζοντας με αυτόν τον τρόπο σχεδόν όλα τα είδη της τροφικής αλυσίδας. Η απειλή έχει να κάνει κυρίως με τον αναπαραγωγικό κύκλο των ειδών, που διαταράσσεται εντελώς από τη ραδιενέργεια», ανακοίνωσαν την περασμένη εβδομάδα εκπρόσωποι ιαπωνικών περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Μοναδικότητα

Η διπλή φυσική και πυρηνική καταστροφή στην Ιαπωνία ενδέχεται να αλλάξει εντελώς τον χαρακτήρα του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας, το οποίο διεθνώς χαρακτηρίζεται μοναδικό και αμίμητο. Τα τέσσερα μεγάλα νησιά που σχηματίζουν σήμερα το σύμπλεγμα της χώρας αποσπάστηκαν από την ασιατική ήπειρο πριν από 15 εκατομμύρια χρόνια. Ολο αυτό το διάστημα έμειναν απομονωμένα από οποιαδήποτε επιρροή ξενικών ειδών, με αποτέλεσμα να αναπτύξουν τη δική τους ξεχωριστή και εκπληκτική βιοποικιλότητα. Ετσι, η Ιαπωνία έχει σήμερα πάνω από 180 είδη θηλαστικών, αμφίβιων, τρωκτικών, πτηνών και ψαριών του γλυκού νερού που δεν συναντώνται πουθενά αλλού στον κόσμο.

Χαρακτηριστικά είδη της μοναδικής ιαπωνικής βιοποικιλότητας είναι ο «Μακάκο του Χιονιού», ο πίθηκος που ζει στο βορειότερο γεωγραφικό μήκος της γης, ο «Σάντο των Ορέων», που είναι κάτι ανάμεσα σε κατσίκα και αντιλόπη, και η πολύχρωμη Σαλαμάνδρα του Χονσού.

Αυτά τα εκπληκτικά ζώα απειλούνται ήδη με εξαφάνιση. Πολλοί φοβούνται ότι το τσουνάμι σε συνδυασμό με τη ραδιενέργεια θα τα εξαφανίσει μια για πάντα από προσώπου Γης. «Η θνησιμότητα και ο εκφυλισμός αυτών των ειδών έρχεται μέσω των τερατογενέσεων που προκαλεί η ραδιενέργεια», αναφέρει ο καθηγητής Ραδιοοικολογίας στο αμερικανικό πανεπιστήμιο του Κολοράντο, Τζόζεφ Ράτσλιν.

«Χειρότερα από το Τσέρνομπιλ»

Στον τρόμο και την ανησυχία δίνει της θέση της η άγνοια που επικρατεί για τα επίπεδα ραδιενέργειας που έχει διαρρεύσει από τους πυρηνικούς αντιδραστήρες της Φουκουσίμα. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι τα επικίνδυνα ραδιενεργά υλικά έχουν τη δυνατότητα να διεισδύσουν σε όλα τα είδη της τροφικής αλυσίδας, κυρίως μέσω των αλιευμάτων τόσο του γλυκού όσο και του αλμυρού νερού.

«Οι βραχυπρόθεσμες συνέπειες της ραδιενέργειας στο φυσικό περιβάλλον είναι σίγουρα αρνητικές. Αν όμως η ραδιενέργεια συνεχίσει να διαρρέει και τους επόμενους μήνες, τότε η ιαπωνική θαλάσσια ζωή θα δεχθεί ένα πολύ σοβαρό πλήγμα», δηλώνει ο οικοτοξικολόγος Ρον Κένταλ, του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου του Τέξας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, βέβαια, έχει να κάνει με την αδυναμία ελέγχου των ποσοτήτων διαρροής ραδιενέργειας, λόγω της τεχνολογίας αλλά και της γεωγραφικής θέσης των πυρηνικών αντιδραστήρων στη Φουκουσίμα.

«Στο Τσέρνομπιλ, για παράδειγμα, ένα παχύ στρώμα τσιμέντου ήταν αρκετό για να περιορίσει τη διαρροή. Τώρα τα πράγματα είναι χειρότερα, έχουμε να κάνουμε με τέσσερις αντιδραστήρες που έχουν υποστεί ζημιά, κατά μήκος της παραλιακής ακτής. Οπως καταλαβαίνετε, δεν γίνεται να τσιμεντώσεις ολόκληρη την ακτή», δηλώνει ο Τζ. Ράτσλιν.