Διάσπαρτη από μονοκατοικίες, με περισσότερο πράσινο και κοινόχρηστους χώρους ονειρεύονται την πόλη τους οι κάτοικοι της Καρδίτσας, όπως προκύπτει από σχετική έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Στόχος της έρευνας, που εκπόνησαν οι Σεραφείμ Πολύζος και Δανάη Καραμήτσιου από το Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ήταν να καταγράψει τις στάσεις, τις αντιλήψεις και τις απόψεις των πολιτών της Καρδίτσας, αλλά κι αυτών που γνωρίζουν την πόλη, σχετικά με την επίδραση του συντελεστή δόμησης στην αστική ανάπτυξη, αλλά και σε ό,τι αφορά την ανάληψη πολιτικών, δράσεων και παρεμβάσεων για τη βελτίωση της εικόνας και της λειτουργικότητάς της.
Όπως προέκυψε, η πλειονότητα των πολιτών της Καρδίτσας προτιμά τη διαμονή σε μονοκατοικίες, ενώ ένα ποσοστό 86% εκτιμά ότι ο περιορισμός του συντελεστή δόμησης και του επιτρεπόμενου ύψους των κτιρίων, σε συνδυασμό με άλλα πολεοδομικά μέσα, θα επιτρέψει τη δημιουργία και την ανάδειξη των ελεύθερων χώρων και των χώρων αστικού πρασίνου.

Οι ερωτηθέντες κατάγονται από την Καρδίτσα (91%), την Καρδιτσομαγούλα (1%), τον Παλαμά Καρδίτσας ), τη Λάρισα (1%), τα Τρίκαλα (3%), την Καβάλα (1%) και τα Χανιά Κρήτης (1%), ενώ οι απαντήσεις τους σχετικά με την πυκνότητα δόμησης, το συντελεστή δόμησης και την προτίμηση χαμηλών κτιρίων για την πόλη της Καρδίτσας σχεδόν συμπίπτουν.

Ύψη κτιρίων

Στην ερώτηση "πώς θα χαρακτηρίζατε τα ύψη των κτιρίων στην πόλη της Καρδίτσας", το 40% των ερωτώμενων απάντησαν ότι είναι "ψηλά" και το 30% ότι το ύψος τους είναι κατάλληλο, ενώ οι υπόλοιποι απάντησαν "πολύ ψηλά" και "χαμηλά", σε ποσοστό 20% και 10% αντίστοιχα.

Η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτηθέντων (ποσοστό 94%) δήλωσε πως θα προτιμούσε χαμηλά κτίρια στην πόλη και η πλειονότητα (72,5%) θεωρεί ότι θα έπρεπε να υπάρχουν χαμηλότερα κτίρια τόσο στο κέντρο, όσο και στις περιοχές γύρω από το κέντρο της πόλης (61%).

Εξαιρετικά σημαντικό χαρακτηρίζεται από τους επιστημονικά υπεύθυνους της έρευνας και το γεγονός ότι το 99% των ερωτηθέντων απάντησε ότι προτιμά να μένει σε μονοκατοικία και ότι οι χρήσεις, για τις οποίες ενδείκνυται ένα υψηλό κτίριο, είναι κατά 77,5% για τη στέγαση υπηρεσιών, κατά 12,5% για εμπορικές δραστηριότητες, κατά 4% για αναψυχή. Στην απάντησγ "για χρήση κατοικίας", το ποσοστό διαμορφώνεται μόλις στο 6%.

Στην ερώτηση δε, εάν τα ψηλά κτίρια (π.χ. πολυκατοικία) οδηγούν στην αποξένωση μεταξύ των πολιτών, το 96% απάντησε θετικά και μόλις το 4% αρνητικά.

Κοινωφελείς/κοινόχρηστοι χώροι και αστικό πράσινο

Το 91% των ερωτώμενων πιστεύουν ότι θα έπρεπε να υπάρχουν περισσότεροι κοινόχρηστοι χώροι στην πόλη και το 85% θεωρούν πως το αστικό πράσινο δεν επαρκεί. Οι απαντήσεις που δόθηκαν δείχνουν ακόμη ότι οι Καρδιτσιώτες δεν αρκούνται στους ήδη υπάρχοντες ελεύθερους χώρους, ενισχύοντας τη σημασία της ύπαρξή τους, τόσο για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής όσο και για την αναβάθμιση του μικροπεριβάλλοντος της πόλης.

Το επόμενο ζήτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ο περιορισμός του συντελεστή δόμησης και του επιτρεπόμενου ύψους των κτιρίων, σε συνδυασμό με άλλα πολεοδομικά μέσα, θα επιτρέψει τη δημιουργία και την ανάδειξη των ελεύθερων χώρων και των χώρων αστικού πρασίνου.

Το ποσοστό εδώ ανέρχεται σε 86% σ' αυτούς που πιστεύουν ότι η συγκεκριμένη πολιτική περιορισμού θα είχε θετικό αντίκτυπο στον παραπάνω σκοπό, ενώ μόλις ένα 14% πιστεύει πως μια τέτοια πολιτική δεν θα είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Σημειώνεται ότι στο ποσοστό που υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα των παραπάνω περιορισμών δόμησης, οι περισσότεροι ερωτώμενοι είναι μηχανικοί, που είτε εργάζονται στο Δήμο, είτε είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.

Όροι και περιορισμοί δόμησης, κυκλοφοριακό πρόβλημα και έλλειψη χώρων στάθμευσης

Το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων της Καρδίτσας (86%) πιστεύει ότι η πυκνότητα δόμησης στο κέντρο της πόλης είναι μεγάλη, ενώ αντίθετα όσον αφορά τις περιοχές γύρω από τον πυρήνα της πόλης, οι απαντήσεις που δόθηκαν είναι σχεδόν μοιρασμένες, μ' ένα ποσοστό 40% να πιστεύει ότι η πυκνότητα δόμησης είναι μεγάλη στις εν λόγω περιοχές και το 60% να θεωρεί ότι η πυκνότητα δεν είναι μεγάλη εκτός του κέντρου.

Αυτό ενδεχομένως δικαιολογείται, σύμφωνα με τους επιστημονικά υπεύθυνους της έρευνας, από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τάση ανοικοδόμησης στις εκτάσεις αυτές, οι οποίες θεωρούνται κατά βάση οικιστικές περιοχές.

Ένα καίριο πρόβλημα, που απασχολεί πλέον τους πολίτες της Καρδίτσας, είναι η κυκλοφοριακή συμφόρηση που δημιουργείται στο κέντρο της, όπως και το πρόβλημα στάθμευσης, που υφίσταται σήμερα σε έντονο βαθμό, κυρίως λόγω των εκτεταμένων πεζοδρομήσεων που έγιναν τα τελευταία χρόνια, χωρίς όμως να υπάρχει συνολικός σχεδιασμός και κατά συνέπεια χωρίς να προβλεφθεί η δημιουργία των αναγκαίων χώρων για τη στάθμευση των οχημάτων, εντός του κέντρου ή περιμετρικά αυτού.

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται, με το 90% να εντοπίζει το κυκλοφοριακό πρόβλημα της πόλης και το 96% να υποστηρίζει την έλλειψη χώρων στάθμευσης.

Το επόμενο ζήτημα που τίθεται στο ερωτηματολόγιο είναι αν η μείωση του συντελεστή δόμησης, με σκοπό την απόκτηση γης, θα ήταν ικανό μέτρο για να λυθεί το πρόβλημα στάθμευσης, ερώτηση στην οποία το 79% υποστήριξε ότι μια τέτοιου είδους πολιτική θα μπορούσε περιορίσει το φαινόμενο αυτό. Σημαντική είναι και η προτίμηση του κοινού στον τρόπο, με τον οποίο θα ήταν καλύτερο να αναπτυχθεί η πόλη της Καρδίτσας, όπου η πλειονότητα (95%) απάντησε ότι θα ήθελε να γίνει με επέκταση του σχεδίου πόλης και όχι με τη μέθοδο της καθ' ύψους ανάπτυξης (5% των απαντήσεων).

Πολιτιστική κληρονομιά

Στην ερώτηση σχετικά με το αν θα έπρεπε να διατηρηθεί ο ιστορικός χαρακτήρας και ο πολεοδομικός ιστός των γειτονιών, όπως επίσης τα πέτρινα σπίτια της πόλης, οι ερωτώμενοι απάντησαν, σε ποσοστά 96% και 99% αντίστοιχα, πως επιβάλλεται για την πόλη της Καρδίτσας να κινηθεί προς μια τέτοια κατεύθυνση.

Αξιοσημείωτες είναι οι παρατηρήσεις που έγιναν στις δύο αυτές ερωτήσεις, στις οποίες οι περισσότεροι σχολίασαν ότι ο ιστορικός χαρακτήρας της πόλης έχει ήδη υποστεί μεγάλες αλλοιώσεις και ότι τα περισσότερα πέτρινα σπίτια της περιοχής έχουν ήδη γκρεμιστεί.

Η άποψη των πολιτών σχετικά με το αν η ανέγερση ψηλών κτιρίων θα μπορούσε να αλλοιώσει τον ιστορικό χαρακτήρα, το 94% απάντησε ότι τα κτίσματα με μεγάλα ύψη μπορεί να παραμορφώσουν την εικόνα της επαρχιακής Καρδίτσας, η οποία ως επί το πλείστον βασίζεται στην αγροτική της οικονομία και που έχει τη δυνατότητα να επεκταθεί περιαστικά.

Αξιολόγηση αποτελεσμάτων-προτάσεις

Σε γενικές γραμμές, αναφέρεται στην παραπάνω μελέτη, η επιθυμητή εικόνα των κατοίκων για την Καρδίτσα, είναι μια διάχυτη, βιώσιμη πόλη, με καλό φυσικό και οικιστικό περιβάλλον, που θα προσφέρει υψηλή ποιότητα ζωής στους κατοίκους της και που θα σέβεται την πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική φυσιογνωμία της.

Για να υπολογισθεί, ωστόσο, ο βέλτιστος συντελεστής δόμησης όχι μόνο για την πόλη της Καρδίτσας, αλλά και γενικότερα για άλλες πόλεις της Ελλάδας, πρέπει εκτός της επιβαλλόμενης νομοθεσίας, των πολεοδομικών προτύπων και των όρων ή περιορισμών δόμησης, να εξετασθούν όλες εκείνες τις μεταβλητές που χαρακτηρίζουν το φυσικό περιβάλλον μιας περιοχής και οι παράγοντες που προσδιορίζουν την ταυτότητα μιας πόλης, όπως το αστικό και πληθυσμιακό μέγεθος, το κλίμα, η μορφολογία του εδάφους, η οικονομία, η ιστορία και ο πολιτισμός.

Η πόλη της Καρδίτσας κάθε άλλο παρά συμπαγής (compact city) μπορεί να χαρακτηρισθεί. Η βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος επιβάλλει την κατασκευή χαμηλών κτιρίων, με ικανές μεταξύ τους αποστάσεις, ώστε η υγρασία, το κρύο και οι υψηλές θερμοκρασίες να μην εγκλωβίζονται μέσα στην πόλη και να επιτρέπεται η κίνηση του αέρα. Αυτό θα συμβάλλει στην αύξηση του αστικού πρασίνου, τον καλύτερο φωτισμό και ηλιασμό των κτιρίων, την ανάδειξη των αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών των κτιρίων και τη βελτίωση της ελκυστικότητας της πόλης.

Για το λόγο αυτό, οι ισχύοντες συντελεστές δόμησης και τα ποσοστά κάλυψης των οικοδομών πρέπει να μειωθούν, η πόλη να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά μιας σύγχρονης "κηπούπολης" και να επανακτήσει τον τίτλο που είχε παλιότερα ως "πόλη των ρόδων".

Οι λειτουργίες της πρέπει να διαχυθούν και προς τις πέραν του κέντρου περιοχές, έτσι ώστε να αποσυμφορηθεί το κέντρο και η ανάπτυξή της να γίνει "κατά πλάτος" και όχι "καθ' ύψος", όπως γίνεται τα τελευταία χρόνια, τονίζεται στην έρευνα.



Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ