Νέος Κανονισμός Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών τέθηκε σε ισχύ, με απόφαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Γιάννη Μανιάτη, ύστερα από διάλογο και διαβούλευση με τους φορείς του κλάδου. Ο Κανονισμός περιλαμβάνει μέτρα για την ασφάλεια των εργαζομένων, την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος από τις εξορυκτικές δραστηριότητες, καθώς και για τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου δεδομένου ότι η προηγούμενη νομοθεσία θεσπίστηκε το 1984.

Όπως τόνισε ο κ. Μανιάτης σε πρόσφατη ομιλία του: "Η εκμετάλλευση, πλέον, με το νέο Κώδικα, δεν πραγματοποιείται ευκαιριακά ή ληστρικά, ούτε περιορίζεται μόνο στα τμήματα του κοιτάσματος που έχουν καλύτερη ποιότητα, ή μπορούν να εξορυχθούν "ευκολότερα". Αντίθετα, επιβάλλεται να διενεργείται ορθολογικά, με στόχο την βέλτιστη αξιοποίηση του κοιτάσματος, στις επικρατούσες τεχνικοοικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες, στα πλαίσια των αρχών της βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης."

Αναλυτικότερα, τα βασικά σημεία της απόφασης προβλέπουν τα εξής:

    - Απαγορεύεται η εγκατάλειψη, εκφόρτωση ή ανεξέλεγκτη εναπόθεση εξορυκτικών αποβλήτων. Καθιερώνεται η υποχρέωση του εκμεταλλευτή για την εφαρμογή των Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών κατά την έρευνα, εξόρυξη και απόθεση-διαχείριση των εξορυκτικών αποβλήτων.

    -Για την επιλογή των εργολάβων τίθενται πλην του οικονομικού και άλλα κριτήρια, όπως η εξασφάλιση ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος και η δυνατότητά τους να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του Κώδικα.

    -Ενσωματώνονται προβλέψεις για πρόληψη ή μείωση, των δυσμενών περιβαλλοντικών επιπτώσεων κατά τον σχεδιασμό κι εκτέλεση των μεταλλευτικών και λατομικών εργασιών.

    -Καθιερώνεται η υποχρεωτική απασχόληση Τεχνικού Ασφάλειας και Ιατρού Εργασίας. Επιπλέον σε κάθε έργο πρέπει να υφίσταται επίβλεψη, μόνιμη ή προσωρινή, από μηχανικό ανεξάρτητα από ύψος παραγωγής και απασχολούμενο προσωπικό. Καθορίζονται αναλυτικά, τα καθήκοντα του τεχνικού, ιατρού και του επιβλέποντος μηχανικού και κατοχυρώνεται η ηθική τους ανεξαρτησία έναντι του εργοδότη.

    -Για κάθε χώρο εργασίας πρέπει να διατίθενται γραπτές οδηγίες με τους κανόνες για την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων και την ασφαλή χρήση του εξοπλισμού. Τόσο το "έγγραφο υγείας και ασφάλειας" όσο και η γραπτή "Εκτίμηση Επαγγελματικών Κινδύνων", τα οποία οφείλει να διαθέτει κάθε επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον τομέα, ενσωματώνονται στον κανονισμό με καθορισμό των προδιαγραφών και συνοπτικές οδηγίες για τη σύνταξή τους.

    -Τίθενται αυστηρότερες προδιαγραφές για τα χρησιμοποιούμενα Μέσα Ατομικής Προστασίας, τους χώρους στέγασης, υγιεινής και ανάπαυσης των εργαζομένων, τα υλικά παροχής πρώτων βοηθειών κλπ.

    -Ενσωματώνονται παρεμβάσεις που αφορoύν: προστασία των εργαζόμενων από θορύβους, κραδασμούς, θερμική καταπόνηση, αιωρούμενες αδρανείς σκόνες, αέρια, ατμούς, καπνούς και λοιπούς χημικούς παράγοντες και την έκθεση στη σκόνη αμιάντου.

    -Τίθενται αυστηρότεροι κανονισμοί για την εφαρμογή των ενδεδειγμένων μεθόδων αποθήκευσης, μεταφοράς και χρήσης εκρηκτικών υλών, την προμήθεια, τη χρήση και τη συντήρηση του κατάλληλου εξοπλισμού, την προμήθεια κατάλληλων εκρηκτικών υλών, την πρόσληψη και την τοποθέτηση του κατάλληλου προσωπικού (γομωτές-πυροδότες) και τη συνεχή εκπαίδευσή του, τον έλεγχο ασφάλειας του περιβάλλοντα χώρου, καθώς και την τήρηση των σχετικών κανονισμών που αναφέρονται στα θέματα φύλαξης των εκρηκτικών, ώστε να αποφεύγονται απώλειες, κλοπές ή αστοχίες.

    -Καθορίζονται οι γενικές υποχρεώσεις των εκμεταλλευτών/εργοδοτών, καθώς και οι υποχρεώσεις/δικαιώματα των εργαζομένων, με έμφαση στην συνεχή εκπαίδευσή τους, στη χορήγηση και χρήση των κατάλληλων Μέσων Ατομικής Προστασίας, στην ασφαλή χρήση των Μηχανημάτων Έργου και στο χειρισμό τους μόνο από αδειούχους χειριστές.

Σημειώνεται ότι στον κλάδο της εξόρυξης απασχολούνται 23.000 εργαζόμενοι άμεσα και περισσότεροι από 100.000 έμμεσα.