Αμερικανοί επιστήμονες κατόρθωσαν για πρώτη φορά να αντιστρέψουν τις βλάβες του εμφράγματος, χρησιμοποιώντας βλαστοκύτταρα που πήραν από τις ίδιες τις καρδιές των ασθενών που συμμετείχαν στην πρωτοποριακή έρευνά τους. Όπως γράφει η ιατρική επιθεώρηση «The Lancet», οι βλάβες στις καρδιές των ασθενών μειώθηκαν κατά το ήμισυ μέσα σε έναν χρόνο από την έγχυση των βλαστικών κυττάρων και την θέση τους πήρε υγιής καρδιακός ιστός.

Αν και η όλη έρευνα βρίσκεται στα αρχικά στάδιά της (προς το παρόν ελέγχεται κυρίως η ασφάλεια και δευτερευόντως η αποτελεσματικότητά της), οι ειδικοί εκτιμούν πως η είδηση είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρα για όσους παθαίνουν σοβαρό έμφραγμα, το οποίο ανοίγει τον δρόμο για την καρδιακή ανεπάρκεια.

Το έμφραγμα συμβαίνει όταν η καρδιά παύει να τροφοδοτείται με αίμα και οξυγόνο, επειδή ένας θρόμβος αίματος ή κάποιο έμβολο αποφράσσουν κάποια από τις στεφανιαίες αρτηρίες της.

Το σημείο του καρδιακού μυός που παύει να τροφοδοτείται με αίμα, νεκρώνεται και στη θέση του αναπτύσσεται ουλώδης ιστός – δημιουργείται δηλαδή μία ουλή. Ο ιστός αυτός δεν έχει την ικανότητα να πάλλεται όπως ο υγιής καρδιακός ιστός, με συνέπεια να ελαττώνεται η ικανότητα της καρδιάς να ωθεί αίμα προς όλο το σώμα – και έτσι αναπτύσσεται βαθμιαία η καρδιακή ανεπάρκεια.

Οι γιατροί σε όλο τον κόσμο αναζητούν τρόπους «αναγέννησης» της καρδιάς, ώστε να αντικαθίσταται ο ουλώδης ιστός από υγιή, παλλόμενο καρδιακό ιστό. Τα βλαστοκύτταρα, που είναι αρχέγονα κύτταρα και εξελίσσονται σε κάθε είδους κύτταρο του οργανισμού, αποτελούν ένα από τα κυριότερα πεδία ερεύνης.

Η μέθοδος

Η νέα μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Ιδρύματος Καρδιάς Cedars-Sinai, στο Λος Άντζελες, σε 25 ασθενείς που είχαν υποστεί έμφραγμα και δέχθηκαν να ληφθεί δείγμα καρδιακού μυός από την καρδιά τους.

Η λήψη έγινε μέσα σε ένα μήνα από το έμφραγμα, με την εισαγωγή ενός καθετήρα σε μία φλέβα στον λαιμό τους. Ο καθετήρας ωθήθηκε έως την καρδιά τους, από την οποία και ελήφθη δείγμα μεγέθους ίσου με μισή σταφίδα.

Τα δείγματα μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο, όπου απομονώθηκαν και καλλιεργήθηκαν τα βλαστικά κύτταρα. Στη συνέχεια, οι ερευνητές εισήγαγαν στις αρτηρίες της καρδιάς κάθε εθελοντή, τα δικά του βλαστοκύτταρα – ήταν έως 25 εκατομμύρια κύτταρα ανά ασθενή.

Πριν από την έγχυση των βλαστοκυττάρων, ο ουλώδης ιστός κάλυπτε κατά μέσον όρο το 24% του τοιχώματος της αριστεράς κοιλίας της καρδιάς των ασθενών (η αριστερά κοιλία είναι ένας από τους τέσσερις θαλάμους της καρδιάς).
Έξι μήνες αργότερα, ο ουλώδης ιστός κάλυπτε το 16% του τοιχώματος της αριστεράς κοιλίας, ενώ έναν χρόνο αργότερα κάλυπτε μόνο το 12%.

Επιπλέον, στην θέση του ουλώδους ιστού είχε αναπτυχθεί υγιής καρδιακός μυς (η καρδιά είναι ουσιαστικά ένας μεγάλος μυς).

Κλάσμα εξώθησης

«Αν και ο κύριος στόχος της μελέτης μας ήταν να επιβεβαιώσουμε την ασφάλεια της μεθόδου μας, αναζητήσαμε και ενδείξεις ότι η θεραπεία μας μπορεί να διαλύσει τον ουλώδη ιστό και να αναγεννήσει τον νεκρωμένο καρδιακό μυ – και διαπιστώσαμε πως όντως κάνει και τα δύο», δήλωσε ο διευθυντής του Ιδρύματος Καρδιάς Cedars-Sinai δρ Εντουάρντο Μαρμπάν.

«Είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται αυτό, παρότι εδώ και μία δεκαετία διεξάγονται έρευνες με βλαστοκύτταρα σε ασθενείς με έμφραγμα. Το όφελος είναι σημαντικό και απρόσμενα μεγαλύτερο στους ανθρώπους απ’ ό,τι στα πειραματόζωα».

Αυτό, ωστόσο, που δεν έδειξε η θεραπεία είναι να βελτιώνει έναν σημαντικό δείκτη της καρδιακής λειτουργίας: το κλάσμα εξώθησης της αριστεράς κοιλίας, που είναι το ποσοστό του αίματος το οποίο εξωθεί η κοιλία όταν συσπάται για να τροφοδοτήσει με αίμα το σώμα.

Εντούτοις, οι ειδικοί δεν απελπίζονται, επισημαίνοντας ότι η όλη έρευνα βρίσκεται ακόμα στα αρχικά της στάδια, ενώ δεν αποκλείεται να χρειάζεται αρκετός χρόνος έως ότου η αναγέννηση της καρδιάς βελτιώσει και την λειτουργικότητά της.

Και για καρδιακή ανεπάρκεια

Η νέα μελέτη είναι η δεύτερη που υποδηλώνει ότι η έγχυση βλαστοκυττάρων μπορεί να βοηθήσει καρδιολογικούς ασθενείς.
Η πρώτη είχε δημοσιευθεί τον περασμένο Νοέμβριο και αφορούσε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια που είχαν υποβληθεί σε εγχείρηση στεφανιαίας παράκαμψης (μπάι πας).

Η μεγαλύτερη, πάντως, μελέτη με βλαστοκύτταρα για καρδιολογικούς ασθενείς πρόκειται να αρχίσει σύντομα στην Ευρώπη. Η μελέτη ονομάζεται BAMI, θα πραγματοποιηθεί σε 3.000 ασθενείς με έμφραγμα και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σε αυτούς τους εθελοντές, τα βλαστοκύτταρα δεν θα ληφθούν από την καρδιά, αλλά από τον μυελό των οστών – και μάλιστα μέσα σε πέντε ημέρες από το έμφραγμα.

Οι εθελοντές θα προέρχονται από 21 νοσηλευτικά ιδρύματα σε 11 χώρες της Ευρώπης.

Κύριος ερευνητής της μελέτης BAMI είναι ο καθηγητής Anthony Mathur, από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου Queen Mary.

Πηγή: tanea.gr