Επιστήμονες του Ερευνητικού Ινστιτούτου Σκριπς στην Καλιφόρνια εντόπισαν έναν τύπο βλαστικών κυττάρων που φαίνεται ότι είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη των νευρώνων που εμπλέκονται στις ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες. Η ανακάλυψη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science» ανοίγει τον δρόμο για νέες θεραπείες του αυτισμού και της σχιζοφρένειας.

Εγκεφαλικός φλοιός σαν… κρεμμύδι

Ο εγκεφαλικός φλοιός των θηλαστικών είναι δομημένος σε στρώματα, όπως το κρεμμύδι – οι νευρώνες του κάθε στρώματος είναι υπεύθυνοι για διαφορετικά επίπεδα των νοητικών λειτουργιών. Οι νευρώνες των εσωτερικών στρωμάτων συνδέονται με «στόχους» όπως ο θάλαμος και τα βασικά γάγγλια που εμπλέκονται στα βασικά αισθητήρια και κινητικά σήματα. Οι νευρώνες των εξωτερικών στρωμάτων αυτού του πολύπλοκου «κρεμμυδιού» συνδέονται με άλλες περιοχές του φλοιού, οι οποίες εμπλέκονται σε ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες όπως η επίλυση προβλημάτων, η γλώσσα και η συνείδηση.

Στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο βλαστικά κύτταρα που βρίσκονται στην «καρδιά» του φλοιού παράγουν νευρώνες… από μέσα προς τα έξω. «Κάθε φορά που γεννιούνται νέοι νευρώνες αυτοί μεταναστεύουν αφήνοντας πίσω τους μεγαλύτερους σε ηλικία ώστε να καταλάβουν μια θέση σε ένα πιο εξωτερικό στρώμα του φλοιού» εξηγεί ο Ούλριχ Μίλερ, επικεφαλής της νέας μελέτης και προσθέτει ότι αυτή η διαδικασία συνεχίζεται έως ότου δημιουργηθούν όλα τα στρώματα του φλοιού. Ετσι η «ημερομηνία γέννησης» του κάθε νευρώνα προσδιορίζει και το στρώμα του φλοιού στο οποίο ανήκει, άρα και τη λειτουργία του. Ωστόσο μέχρι σήμερα αυτή η σύνδεση δεν είχε αποδειχθεί και η ομάδα του δρος Μίλερ στο Σκριπς αποφάσισε να τη διερευνήσει.

Διαφορετικός τύπος βλαστικών κυττάρων

Στα επικρατούντα μοντέλα διαφορετικοί τύποι νευρώνων παράγονται σε διαδοχικά κύματα από έναν και μόνο τύπο βλαστικών κυττάρων. Ωστόσο όταν ο Μίλερ και οι συνεργάτες του μελέτησαν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο εμβρύων ποντικών ανακάλυψαν ότι οι νευρώνες στα ανώτερα στρώματα του φλοιού παράγονται από έναν διαφορετικό τύπο βλαστοκυττάρων.

Η ανακάλυψη αυτών των νέων βλαστικών κυττάρων θεωρείται πολύ σημαντική καθώς οι νευρώνες των ανώτερων στρωμάτων του φλοιού επηρεάζονται από ψυχικές διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια και ο αυτισμός. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση της σύνθεσης των στρωμάτων του φλοιού μπορεί να οδηγήσει και σε καλύτερη γνώση των αιτίων των ψυχικών νόσων και τελικώς σε αποτελεσματικότερες θεραπείες. Τονίζουν πάντως ότι αν και τα ευρήματα ανοίγουν νέους δρόμους θα αργήσει η ημέρα που οι δρόμοι αυτοί θα ανοίξουν με τη σειρά τους την «πόρτα» της ανακούφισης ασθενών.

Πηγή: tovima.gr