Ο χειμώνας είναι η εποχή του έτους όπου το σπέρμα των υγιών ανδρών βρίσκεται στην καλύτερη και πιο υγιεινή, άρα και πιο γόνιμη, φάση του, ενώ από την άνοιξη αρχίζει σιγά-σιγά να πέφτει η ποιότητά του, σύμφωνα με μια νέα ισραηλινή επιστημονική έρευνα. Οι ερευνητές, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό περιοδικό γυναικολογίας «American Journal of Obstetrics and Gynecology», σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, συνέλεξαν και ανέλυσαν δείγματα σπέρματος από σχεδόν 6.500 άνδρες που είχαν προσφύγει σε κλινικές γονιμότητας. Από αυτούς, οι περίπου 5.000 είχαν υγιές σπέρμα και οι 1.500 προβληματικό π.χ. με λιγότερα σπερματοζωάρια.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σπέρμα των ανδρών περιέχει μεγαλύτερο αριθμό σπερματοζωαρίων και ότι, παράλληλα, αυτά είναι καλύτερης ποιότητας (πιο κινητικά και με λιγότερες μορφολογικές ανωμαλίες) κατά τους χειμωνιάτικους μήνες, ενώ από την άνοιξη αρχίζει η σταδιακή μείωση της ποιότητας του σπέρματος.

Η διαπίστωση «αποτελεί μια εύλογη εξήγηση για το αποκορύφωμα των γεννήσεων στη διάρκεια του φθινοπώρου», όπως είπε ο Λέβιτας. Αν όντως υπάρχει τέτοιο εποχικό μοτίβο στο σπέρμα, τότε, σύμφωνα με τους ερευνητές, «έχει μεγάλη σημασία, ιδίως για τα ζευγάρια όπου υπάρχει πρόβλημα ανδρικής υπογονιμότητας και τα οποία παιδεύονται με μακρόχρονες και ανεπιτυχείς θεραπείες γονιμότητας».

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί ως φυσιολογική την ποσότητα των σπερματοζωαρίων, όταν ξεπερνούν τουλάχιστον τα 16 εκατομμύρια ανά χιλιοστόλιτρο σπέρματος. Η ισραηλινή έρευνα έδειξε ότι το χειμώνα οι άνδρες με φυσιολογική παραγωγή σπέρματος παρήγαν έως 70 εκατομμύρια ανά χιλιοστόλιτρο και το 5% αυτών των σπερματοζωαρίων ήσαν ιδιαίτερα κινητικά, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες γονιμοποίησης του ωαρίου. Αντίθετα, την άνοιξη η παραγωγή σπερματοζωαρίων από τους υγιείς άνδρες έπεφτε στα 68 εκατ. και από αυτά μόνο το 3% ανήκε στην κατηγορία των άκρων κινητικών σπερματοζωαρίων.

Η κατάσταση όμως περιπλέκεται όσον αφορά όμως τους άνδρες με μη φυσιολογική παραγωγή σπέρματος, στους οποίους δεν ίσχυε κάτι ανάλογο με τους υγιείς. Στη δική τους περίπτωση, καταγραφόταν ελαφρώς καλύτερη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων στη διάρκεια του φθινοπώρου, ενώ ο μεγαλύτερος αριθμός σπερματοζωαρίων με φυσιολογική μορφολογία (περίπου το 7% του συνόλου) παρατηρούταν κατά την άνοιξη.

«Με βάση τα ευρήματά μας, το φυσιολογικό σπέρμα θα έχει καλύτερες επιδόσεις το χειμώνα, ενώ οι υπογόνιμοι άνδρες με αραιότερο σπέρμα θα πρέπει να ενθαρρύνονται να επιλέγουν το φθινόπωρο και την άνοιξη (σ.σ. για τις προσπάθειες γονιμοποίησης)», όπως ανέφεραν οι ερευνητές.

Προηγούμενες μελέτες σε ζώα έχουν βρει ανάλογα εποχικά πρότυπα στην ποιότητα του σπέρματος, τα οποία συμβαδίζουν σε γενικές γραμμές με τις διαφορετικές περιόδους αναπαραγωγής. Οι εποχικές μεταβολές του σπέρματος στα ζώα έχουν συνδεθεί με τις ορμονικές αλλαγές και με άλλους παράγοντες, όπως η θερμοκρασία και η διάρκεια του φωτός στο περιβάλλον.