Με τον όρο εμπλουτισμός των τροφίμων (food fortification) εννοούμε την προσθήκη ορισμένων μικροθρεπτικών συστατικών, όπως για παράδειγμα βιταμινών και ιχνοστοιχείων σε συγκεκριμένα τρόφιμα μαζικής κατανάλωσης, ούτως ώστε είτε να αυξηθεί η περιεκτικότητά τους σε αυτά είτε να καλυφθούν πιθανές απώλειες που συμβαίνουν κατά την επεξεργασία. Όμως τελικά αυτή η διαδικασία θεωρείται ανάγκη ή υπερβολή; Στόχος του εμπλουτισμού των τροφίμων είναι το όφελος της δημόσιας υγείας,προλαμβάνοντας διάφορες ασθένειες ή και μικροθρεπτικές ανεπάρκειες. Για παράδειγμα, ο εμπλουτισμός του αλατιού με ιώδιο, βοηθά στην πρόληψη κατά της δημιουργία της βρογχοκήλης. Επίσης, μελέτες που έχουν γίνει, καταδεικνύουν ότι ο εμπλουτισμός του γάλακτος με ασβέστιο και βιταμίνη Δ, έχουν μειώσει δραματικά τη ραχίτιδα και την οστεοπόρωση. Άλλα παραδείγματα εμπλουτισμού είναι η προσθήκη ω-3 λιπαρών οξέων και φυτοστερολών, που βοηθούν στη ρύθμιση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα, συμβάλλοντας θετικά στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Παρ’ όλα αυτά, ο εμπλουτισμός των τροφίμων δεν μπορεί να θεωρηθεί ανάγκη, αφού η πρόσληψη ορισμένων θρεπτικών συστατικών σε υπερβολικές ποσότητες μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες συνέπειες στην ανθρώπινη υγεία και σοβαρά προβλήματα. Για παράδειγμα, η ημερήσια προσλαμβανόμενη ποσότητα αναφοράς για ενήλικες (DRV) συγκεκριμένα για το ασβέστιο ανέρχεται στα 800mg ανά ημέρα. Αυτή η ποσότητα μπορεί να επιτευχθεί με την κατανάλωση τριών μερίδων γάλακτος ή γαλακτοκομικών προϊόντων την ημέρα. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι, τα άτομα που καταναλώνουν τη συνιστώμενη ποσότητα ημερησίως δεν έχουν ανάγκη την πρόσληψη προϊόντων εμπλουτισμένων με ασβέστιο. Αντίθετα, η υπερκατανάλωση ασβεστίου μπορεί –μακροπρόθεσμα- να οδηγήσει σε προβλήματα υγείας, όπως η νεφρική δυσλειτουργία.

Ένα άλλο παράδειγμα εμπλουτισμού, είναι η προσθήκη φυλλικού οξέος σε συγκεκριμένα τρόφιμα, όπως τα δημητριακά πρωινού και το ψωμί. Αυτό βοηθάει στη μείωση των ανωμαλιών που συνδέονται με τον νευρικό σωλήνα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης. Το φυλλικό οξύ εμπλέκεται στη σύνθεση και λειτουργία του γενετικού υλικού, για τον λόγο αυτό η παρουσία του σε ανεπαρκείς ποσότητες συνδέεται άμεσα με νευρολογικά προβλήματα στο έμβρυο. Μελέτες έχουν δείξει ότι στις χώρες όπου ο εμπλουτισμός του αλευριού με φυλλικό οξύ είναι αναγκαστικός, οι ανωμαλίες που συνδέονται με τον νευρικό σωλήνα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης παρουσιάζουν μείωση κατά 30-50%. Επίσης, πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι η προσθήκη φυλλικού οξέος δεν συνδέεται με τη δημιουργία ή την πρόληψη οποιουδήποτε τύπου καρκίνου. Αξίζει να σημειωθεί, ότι οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποσότητες φυλλικού οξέος μεγαλύτερες από ό,τι προστίθενται στο αλεύρι και στα δημητριακά.

Συμπερασματικά, ο εμπλουτισμός μπορεί να θεωρηθεί ανάγκη για ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, αλλά υπερβολή για κάποιες άλλες.

Η ανησυχία που υπάρχει σχετικά με την υπερκατανάλωση μικροθρεπτικών συστατικών, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η διαδικασία του εμπλουτισμού χρειάζεται να γίνεται με προσοχή. Τα επιπρόσθετα μικροθρεπτικά συστατικά υπάρχουν στα τρόφιμα σε ποσότητα τέτοια που η συνολική τους κατανάλωση δεν ξεπερνάει τις ημερήσιες προτεινόμενες τιμές αναφοράς. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τρόφιμα όπως τα φρούτα, τα λαχανικά και το κρέας δεν περνούν τη διαδικασία του εμπλουτισμού.

Παρ’ όλα αυτά εμείς σαν καταναλωτές, θα πρέπει να είμαστε ενημερωμένοι για τη διαδικασία και τα οφέλη του εμπλουτισμού, ώστε να είμαστε σε θέση να μπορούμε να κρίνουμε και να αποφασίζουμε αν η κατανάλωση εμπλουτισμένων τροφίμων είναι αναγκαία ή μη για τη δική μας προστασία.    

Πηγή: mednutrition.gr