Το πρόβλημα της υπογονιμότητας είναι πολύ συχνό. Μόνο στην Ευρώπη, η συχνότητα της υπογονιμότητας είναι περίπου 14% (σύμφωνα με τα στοιχεία του National Collaborating Centre for Women’s and Children’s Health).
 

1. Παχυσαρκία

Το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία  (δείκτης μάζας σώματος  < 20kg/m2) επηρεάζουν αρνητικά τις παραμέτρους του σπέρματος. Πιθανοί λόγοι, η επίδραση του λίπους σε μία σειρά από ορμόνες και πεπτίδια, όπως η διαταραχή της σχέσης ανδρογόνων/οιστρογόνων. 

2. Κάπνισμα και εξαρτησιογόνες ουσίες

Γνωρίζουμε πως ο καπνός αλλά και τα προϊόντα της καύσης του λευκού χαρτιού που τον περικλείει έχουν βλαπτική επίδραση στην γονιμότητα ενός άντρα. Έτσι, υπάρχουν αρκετές μελέτες δημοσιευμένες σε επιστημονικά περιοδικά, που αποδεικνύουν πως το κάπνισμα και οι εισπνεόμενες ουσίες προκαλούν το λεγόμενο «οξειδωτικό stress» και βλάπτουν τη γονιμοποιητική ικανότητα του σπέρματος, ακόμη και αν οι παράμετροι του σπέρματος είναι φυσιολογικές. 

3. Κινητό τηλέφωνο και άλλες ακτινοβολίες

Πολλά ακούμε, αλλά λίγα γνωρίζουμε για το θέμα, αφού δυστυχώς υπάρχει μόνο μία επιστημονική μελέτη που δείχνει πως η πολύωρη χρήση του κινητού μπορεί να επηρεάσει σημαντικότατα τη γονιμότητα των αντρών. Βέβαια, ήδη ήταν γνωστό πως κάθε είδους έντονη και πολύωρη ακτινοβολία μπορεί να βλάψει την παραγωγή των σπερματοζωαρίων. 

4. Διατροφή

Τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την αναπαραγωγική υγεία ενός άντρα. Αντιοξειδωτική δράση έχουν οι πλούσιες τροφές σε βιταμίνη Α (όπως το τυρί), σε βιταμίνη C (εσπεριδοειδή) και σε βιταμίνη Ε (ηλιόσποροι), καθώς επίσης τα τρόφιμα πλούσια σε ωμέγα 3 λιπαρά (ψάρια), σε ψευδάργυρο (στρείδια) και σε φολικό οξύ (μπρόκολο). Τέλος, φασόλια και αγκινάρες έχουν υψηλές συγκεντρώσεις αντιοξειδωτικών.

5. Συμπληρώματα άγνωστης προέλευσης και αναβολικά

Τα συμπληρώματα, πολλές φορές, περιέχουν ουσίες βλαβερές και για τη γονιμότητα και πρέπει να λαμβάνονται μόνο μετά τη σύσταση γιατρού. Και, φυσικά, όπως επανειλημμένως έχει τονιστεί, ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της γονιμότητας είναι η χρήση αναβολικών από τους άντρες!  Τα αναβολικά και ιδιαίτερα η χορήγηση τεστοστερόνης διακόπτει τη σπερματογένεση και προκαλεί τεράστιες ορμονικές μεταβολές. Τελευταίες μελέτες, επίσης, έχουν δείξει πως ο ζεστός καφές ή το τσάι, που σερβίρονται σε πλαστικά ποτήρια, προκαλούν την παραγωγή οιστρογόνων που με καθημερινή συχνή χρήση βλάπτουν τη γονιμότητα.

6. Αύξηση της θερμοκρασίας των όρχεων

Αν αντιλαμβάνονταν τα μηνύματα του σώματός τους, οι άντρες θα φρόντιζαν, ώστε οι όρχεις να μην εκτίθενται σε μεγάλες θερμοκρασίες. Ενώ οι ωοθήκες στις γυναίκες βρίσκονται προστατευμένες στο εσωτερικό του σώματός τους, οι όρχεις βρίσκονται έξω από το σώμα. Και αυτό όχι για αισθητικούς λόγους, αλλά λειτουργικούς. Η θερμοκρασία τους πρέπει να είναι χαμηλότερη από αυτήν του υπόλοιπου σώματος, για να λειτουργούν!  

7. Λοιμώξεις

Στους κινδύνους που πιθανόν μπορεί να προκαλέσουν υπογονιμότητα, όπως πλέον είναι γνωστό, υπεισέρχονται τόσο τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα όσο και η ύπαρξη διάφορων μικροοργανισμών που δεν μπορούν φυσικά να ανιχνευθούν με μία απλή παρατήρηση στο μικροσκόπιο. Οι  N. gonorrhoeae, C. trachomatis, Trichomonas vaginalis, Ureaplasma urealiticum, είναι μερικοί μόνο από τους μικροοργανισμοίαυτούς που, για το καλό της γονιμότητας, δεν θα ήταν καλό να ανιχνεύονται στο σπερματικό υγρό! Η ύπαρξή τους ή οι φλεγμονές των γεννητικών οργάνων (π.χ. προστατίτιδα, επιδιδυμίτιδα) που είναι δυνατόν να προκαλέσουν έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή στην ποιότητα του σπέρματος

8. Τραυματισμοί γεννητικών οργάνων

Τραυματισμοί των όρχεων που μπορεί να συμβούν κατά τη διάρκεια της ζωής, εάν δεν αντιμετωπιστούν άμεσα, μπορεί να έχουν συνέπειες στη γονιμότητα μακροπρόθεσμα. Μπορεί όλοι να μιλούν για τη σημασία της άσκησης στη διατήρηση της καλής φυσικής κατάστασης, ωστόσο η αντρική γονιμότητα και πιο συγκεκριμένα οι όρχεις μπορεί να «τραυματιστούν» κατά τη διάρκεια αθλημάτων, όπως οι πολεμικές τέχνες αλλά και η ποδηλασία και η ιππασία, εφόσον οι όρχεις δεν προστατεύονται. 

9. Κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη είναι ένα πολύ συχνό αίτιο αντρικής υπογονιμότητας. Και μάλιστα ύπουλο, αφού δεν δίνει συμπτώματα. Πρόκειται για διάταση και ανεπάρκεια των φλεβών των όρχεων (αντίστοιχο με τους κιρσούς στα κάτω άκρα), με αποτέλεσμα διαταραχή στη λειτουργία των όρχεων.

10. Ηλικία

Αν και οι περισσότεροι πιστεύουν ότι τα χρόνια δεν μετρούν στους άντρες παρά μόνο στις γυναίκες, αυτό δεν είναι απόλυτα ακριβές. Οι παράμετροι του σπέρματος μειώνονται με τα χρόνια και μελέτες από τράπεζες σπέρματος έχουν δείξει ότι, μετά τα 40 έτη, η μείωση είναι αισθητή.