Οι πρόγονοί μας έχουν κλέψει ουκ ολίγα γονίδια από άλλα είδη

Οι πρόγονοί μας έχουν κλέψει ουκ ολίγα γονίδια από άλλα είδη

Αν νομίζετε ότι είστε άνθρωποι 100%, τουλάχιστον όσον αφορά το γενετικό υλικό μέσα στα κύτταρά σας, γελιέστε. Σε έναν βαθμό, είστε βακτήριο και μύκητας!

Ένα μεγάλο μέρος των ανθρωπίνων γονιδίων έχουν μη ανθρώπινη προέλευση και οι πρόγονοί μας τα «έκλεψαν» στο μακρινό εξελικτικό παρελθόν από άλλα είδη,κυρίως από μικροοργανισμούς, όπως βακτήρια, ιούς και μύκητες.

Αυτό προέκυψε από μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, η οποία δείχνει ότι η «κλοπή»γονιδίων (ή η «οριζόντια μεταφορά» επί το επιστημονικότερον) ήταν ρουτίνα κάποτεκαι όχι μεμονωμένη περίπτωση, όπως πίστευαν οι βιολόγοι μέχρι σήμερα.

Η πρακτική αυτή της «υφαρπαγής» γενετικού υλικού έχει αξιοποιηθεί από πολλάζώα (ίσως και όλα), μεταξύ των οποίων και οι πρόγονοί μας, οι οποίοιαπορρόφησαν στο DNA τους ξένα γονίδια από μικροοργανισμούς με τους οποίους«συγκατοικούσαν» στο ίδιο περιβάλλον κάποτε. Η διαπίστωση αυτή αμφισβητεί τηνσυμβατική άποψη ότι η εξέλιξη των ζώων -και των ανθρώπων- βασίστηκεαποκλειστικά σε γονίδια που πέρασαν από γενιά σε γενιά και είχαν μόνο ανθρώπινηπροέλευση.

Η οριζόντια μεταφορά γονιδίων (σε αντιδιαστολή με την «κάθετη» μεταφορά απότους γονείς στα παιδιά) ήταν ήδη γνωστό ότι έχει παίξει -και συνεχίζει να παίζει-καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των ίδιων των μικροοργανισμών, πράγμα που άλλωστεεπιτρέπει στα μικρόβια να γίνονται ολοένα πιο ανθεκτικά στα αντιβιοτικά και σε άλλαφάρμακα. Όμως, η νέα μελέτη δείχνει ότι η διαδικασία αυτή παίζει σημαντικό ρόλοκαι στους μεγαλύτερους οργανισμούς, μη εξαιρουμένου του ανθρώπου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον βιολόγο Άλαστερ Κρισπ του ΠανεπιστημίουΚέμπριτζ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό βιολογίας "Genome Biology", σύμφωνα με το "Science" και τον "Economist", μελέτησανδειγματοληπτικά τα γονιδιώματα 12 ειδών μυγών, τεσσάρων ειδών σκουληκιών καιδέκα ειδών πρωτευόντων (πιθήκων και ανθρώπων).

Η έρευνα έφερε στο φως 145 γονίδια στους ανθρώπους (έναντι 173 στασκουλήκια, 109 στους πιθήκους και 40 στις μύγες), τα οποία είναι «ξένα», δηλαδήμη ανθρώπινης προέλευσης. Αυτά συνιστούν πάντως λιγότερο από το 1% τουανθρωπίνου γονιδιώματος που περιλαμβάνει γύρω στα 20.000 γονίδια.

Μερικά από αυτά τα γονίδια εμπλέκονται στον μεταβολισμό των λιπιδίων και τωναμινοξέων, στις ανοσολογικές αντιδράσεις (π.χ. σε περίπτωση φλεγμονής), στηντροποποίηση των πρωτεϊνών, στις αντιοξειδωτικές δραστηριότητες του οργανισμού κ.α.Παραμένει, προς το παρόν, άγνωστο πώς ακριβώς και πότε κάθε ξένο γονίδιο«τρύπωσε» στο ανθρώπινο DNA.

Οι κυριότεροι «δωρητές» γονιδίων στους ανθρώπους, σύμφωνα με τα ευρήματα,έχουν υπάρξει τα βακτήρια και τα πρώτιστα, ενώ σε μικρότερο βαθμό οι ιοί και οιμύκητες. Οι επιστήμονες δεν αποκλείουν ότι και πάλι μπορεί να υποτιμάται η έκτασητης οριζόντιας μεταφοράς γονιδίων μεταξύ των ζώων, καθώς δεν αποκλείουν αυτή νασυμβαίνει συχνά όχι μόνο μεταξύ των μονοκύτταρων οργανισμών και από τουςμικροοργανισμούς προς τα ζώα, αλλά και μεταξύ των ίδιων των πολύπλοκωνπολυκύτταρων οργανισμών (όπως π.χ. ανάμεσα σε ένα παράσιτο και στον ξενιστή τουή από ένα φυτό σε ένα ζώο).

«Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται και συνεπώς ίσως θα έπρεπε να αναθεωρήσουμε τοπώς σκεφτόμαστε την εξέλιξη», δήλωσε ο Άλαστερ Κρισπ. Άλλοι όμως επιστήμονεςεμφανίστηκαν λιγότερο πεισμένοι και δήλωσαν πως είναι ακόμη πρόωρο μια τέτοιααναθεώρηση.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο