Παγκόσμια ανησυχία για τον ιό Ζίκα: Όσα πρέπει να γνωρίζετε - Ο κίνδυνος για την Ελλάδα

Παγκόσμια ανησυχία για τον ιό Ζίκα: Όσα πρέπει να γνωρίζετε - Ο κίνδυνος για την Ελλάδα

Μετά την επιδημία του ιού Έμπολα, που άφησε πίσω του χιλιάδες νεκρούς, η παγκόσμια ιατρική κοινότητα βρίσκεται εκ νέου σε «συναγερμό», εξαιτίας του ιού Ζίκα. Μέχρι στιγμής, ο ιός έχει «χτυπήσει» περισσότερο τη Βραζιλία, ωστόσο η εξάπλωσή του και στην Ευρώπη έχει εγείρει πολλούς φόβους. Την ίδια ώρα, οι υγειονομικές αρχές στην Ελλάδα είναι σε πλήρη ετοιμότητα για τυχόν εμφάνιση κρούσματος στη χώρα μας.

Η έντονη δραστηριότητα του ιού Ζίκα έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος κάνει λόγο για «εκρηκτική εξάπλωση» του ιού Ζίκα στις ΗΠΑ και εκτιμά ότι εντός του έτους στην αμερικανική ήπειρο αναμένεται να εκδηλωθούν 2-4 εκατ. κρούσματα. 

Εκφράζοντας ανησυχία για την «πιθανότητα εξάπλωσης του ιού σε παγκόσμιο επίπεδο», ενόψει και των Ολυμπιακών Αγώνων στη Βραζιλία, ο ΠΟΥ τονίζει ότι «συνιστά απειλή για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο» και συγκαλεί έκτακτη διάσκεψη τη Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου. 

Πώς μεταδίδεται ο ιός, τα συμπτώματα 

Ο ιός Ζίκα ανακαλύφθηκε στην Αφρική πριν από δεκαετίες και το 2014 άρχισε να εξαπλώνεται με ταχύτατο ρυθμό στη Λατινική Αμερική. 

Μεταδίδεται κυρίως από κουνούπια του γένους Aedes, γνωστού και ως κουνούπι τίγρης. Επίσης, μπορεί να μεταδοθεί και μέσω του αίματος, ενώ έχει ανιχνευθεί και σε ανθρώπινο σπέρμα, χωρίς να έχει αποδειχθεί ακόμα η μετάδοσή του με τη σεξουαλική επαφή.  

«Τέτοιες περιπτώσεις καθιστούν βιολογικά πιθανή μία μετάδοση δια της σεξουαλικής επαφής, όμως σε αυτό το στάδιο η επιστήμη είναι ξεκάθαρη, δηλαδή ο ιός Zika μεταδίδεται με το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού», τόνισε η δρ. Αν Σουσάτ, υποδιευθύντρια των Αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών.

Παράλληλα, μπορεί να μην θεωρείται ότι ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, όμως εάν ένα υγιές κουνούπι τσιμπήσει έναν φορέα του ιού , το κουνούπι γίνεται φορέας και το τσίμπημά του θα οδηγήσει στη συνέχεια σε μόλυνση εάν τσιμπήσει ένα υγιές άτομο.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, όλα τα κρούσματα που έχουν καταγραφεί στις ΗΠΑ θεωρούνται «εισαγόμενα», δηλαδή οι ασθενείς που μολύνθηκαν σε άλλη χώρα, έφεραν τον ιό στις ΗΠΑ. Ακόμη, όπως σημειώνουν, ένα μολυσμένο κουνούπι είναι απίθανο να επιβιώσει και να μεταφερθεί στη χώρα προορισμού. Υπάρχει όμως κίνδυνος ένας ταξιδιώτης που φέρνει μαζί του τον ιό να μολύνει κουνούπια που θα τον τσιμπήσουν και με τον τρόπο αυτό να αρχίσει να εξαπλώνεται ο ιός στα κουνούπια που ζουν στη χώρα προορισμού.

Τα συμπτώματα του Ζίκα συνήθως είναι ήπια, ενώ περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους δεν παρουσιάζει καθόλου συμπτώματα.

Ωστόσο, όταν εμφανίζονται συμπτώματα αυτά είναι:

  • πυρετός,
  • εξάνθημα, 
  • πόνος στις αρθρώσεις,
  • επιπεφυκίτιδα (κόκκινα μάτια),
  • πόνος των μυών και 
  • πονοκέφαλος.

Σημειώνεται ότι τα συμπτώματα του Ζίκα επιμένουν για δύο έως επτά ημέρες και είναι παρόμοια με εκείνα του δάγκειου πυρετού και του ιού Chikungunya, ασθενειών, που επίσης μεταδίδονται μέσω των ίδιων κουνουπιών. 

Η περίοδος επώασης (ο χρόνος από την έκθεση στον ιό μέχρι την εκδήλωση συμπτωμάτων) δεν είναι γνωστός, αλλά εκτιμάται ότι κυμαίνεται από μερικές μέρες μέχρι και μία εβδομάδα.

Ο ιός θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνος για τις εγκύους και τα μωρά τους, καθώς συνδέεται με τη δραματική αύξηση στα περιστατικά μικροκεφαλίας, μιας εκ γενετής ανωμαλίας που χαρακτηρίζεται από το μικρό μέγεθος του κρανίου και του εγκεφάλου. Επιπλέον, η μικροκεφαλία συνδέεται με νοητική υστέρηση και καθυστερήσεις στην ομιλία, την κίνηση και την ανάπτυξη. 

Δεδομένης της συσχέτισης του ιού Ζίκα με τη μικροκεφαλία, η πρόληψη της εξάπλωσης της επιδημίας κρίνεται επιτακτική, ειδικά για τις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στη Βραζιλία μέσα στο 2015 καταγράφηκαν περισσότερα από 3.500 νέα περιστατικά μικροκεφαλίας, τα οποία πιθανόν μπορούν να αποδοθούν στον ιό Ζίκα. Έτσι, και άλλες χώρες αναγκάστηκαν να εκδώσουν οδηγία για τις εγκύους που ταξιδεύουν στη Νότια Αμερική.

«Δεν γνωρίζουμε αν αυτός ο ιός μπορεί να διαπεράσει τον πλακούντα», δήλωσε ο υπεύθυνος για την περιοχή της Λατινικής Αμερικής του ΠΟΥ, Μάρκος Εσπινάλ, ενώ ο δρ. Μπρους Έιλουαρντ, υποδιευθυντής του Οργανισμού δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο ΠΟΥ δεν μπορεί να δώσει συμβουλή στις γυναίκες να αποφύγουν την εγκυμοσύνη, διότι αυτό αποτελεί προσωπική επιλογή.

Οι χώρες και οι περιοχές, τις οποίες οι υγειονομικές Αρχές των ΗΠΑ και άλλων χωρών συνιστούν στις εγκύους να αποφεύγουν, είναι:

  • Στην Κεντρική και Νότιο Αμερική: Βολιβία, Ισημερινός, Γουιάνα, Βραζιλία, Κολομβία, Ελ Σαλβαδόρ, Γαλλική Γουιάνα, Γουατεμάλα, Ονδούρα, Μεξικό, Παναμάς, Παραγουάη, Σουρινάμ, Βενεζουέλα
  • Στην Καραϊβική: Μπαρμπάντος, Άγιος Μαρτίνος, Αϊτή, Μαρτινίκα, Πουέρτο Ρίκο, Γουαδελούπη, Δομινικανή Δημοκρατία, αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι
  • Στην Ωκεανία: Σαμόα
  • Στην Αφρική: Πράσινο Ακρωτήριο

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει εμβόλιο κατά της νόσου, ούτε θεραπεία που να στοχεύει εναντίον του. Αντ' αυτού, χορηγούνται φάρμακα για την ανακούφιση από τον πόνο και τον πυρετό.

Σε ύψιστο συναγερμό ο ΠΟΥ

«Ο ιός εντοπίσθηκε τον περασμένο χρόνο στην αμερικανική ήπειρο, όπου εξαπλώνεται κατά εκρηκτικό τρόπο. Το επίπεδο συναγερμού είναι εξαιρετικά υψηλό», δήλωσε στη Γενεύη η διευθύντρια του ΠΟΥ Μάργκαρετ Τσαν.

«Περιμένουμε 3 έως 4 εκατομμύρια κρούσματα» κατά το 2016 στην αμερικανική ήπειρο, δήλωσε αξιωματούχος του ΠΟΥ, ωστόσο ο Οργανισμός θεωρεί ότι η έκταση της επιδημίας έχει υποτιμηθεί διότι η πλειοψηφία των κρουσμάτων δεν παρουσιάζει επιπλοκές.

Η διευθύντρια του ΠΟΥ προειδοποίησε ακόμη ότι οι κλιματολογικές συνθήκες που διαμορφώνονται από το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο είναι εξαιρετικά ισχυρό από το περασμένο έτος και ευνοεί την άνοδο της θερμοκρασίας της γης θα αυξήσει φέτος τον πληθυσμό των κουνουπιών.

Ταυτόχρονα, αμερικανοί επιστήμονες καλούν τον ΠΟΥ να λάβει άμεσα μέτρα, επισημαίνοντας ότι ο ιός Ζίκα μπορεί να εξελιχθεί σε πανδημία. 
Όσο για το εμβόλιο κατά του ιού, υπογραμμίζουν πως αν μπορεί να δοκιμαστεί σε δύο χρόνια, η διάθεσή του στο ευρύ κοινό αναμένεται σε δέκα χρόνια. 

Ο κίνδυνος εξάπλωσης του ιού στην Ελλάδα

Ταξιδιωτική οδηγία προφύλαξης από τον ιό Ζίκα εξέδωσε το ΚΕΕΛΠΝΟ, την ώρα που η έντονη παρουσία του κουνουπιού τίγρη στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια εντείνει τις ανησυχίες.

Εν τω μεταξύ, τα πρώτα κουνουπια φέτος ενδέχεται να εμφανιστούν νωρίτερα, λόγω του ήπιου χειμώνα που διανύουμε. Έτσι, οι πολίτες καλούνται να συνεχίσουν να προστατεύονται από τα κουνούπια και οι ταξιδιώτες να ακολουθήσουν τις οδηγίες προφύλαξης από τον ιό Ζίκα.

Σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, οι ταξιδιώτες που επισκέπτονται περιοχές με τρέχουσα τοπική μετάδοση της λοίμωξης συνιστάται να λαμβάνουν συνεχή μέτρα αποφυγής των δηγμάτων από κουνούπια, καθώς το κουνούπι που μεταδίδει τη νόσο τσιμπά κατά τη διάρκεια ημέρας και νύχτας, σε εξωτερικούς και σε εσωτερικούς χώρους, καθώς και στις αστικές περιοχές.

Ιδιαίτερα, όσον αφορά νήπια, ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με σοβαρές χρόνιες νόσους ή ανοσοκαταστολή, συνιστάται συνεκτίμηση του κινδύνου νόσησης και των συνιστώμενων μέτρων προφύλαξης πριν από το ταξίδι σε ενδημικές περιοχές. Ιδιαίτερα στις εγκύους συνιστάται αυξημένη προστασία κατά των δηγμάτων από κουνούπια στις ενδημικές περιοχές.

Ο ταξιδιώτης συνιστάται:

  • Να φορά φαρδιά ελαφρά ρούχα με μακριά μανίκια, μακριά παντελόνια, ψηλές κάλτσες, και, επιπλέον, σε εξωτερικούς χώρους, κλειστά παπούτσια και καπέλο.
  • Να χρησιμοποιεί στο ακάλυπτο δέρμα εντομοαπωθητικά, όπως DEET (N-diethyl-m-toluamide) σε συγκέντρωση 30-50%. Για τον ψεκασμό των ρούχων του (όχι απευθείας στο δέρμα) να χρησιμοποιεί εντομοκτόνα σκευάσματα, όπως περμεθρίνη,τετραμεθρίνη,αλλεθρίνη κ.α.
  • Να χρησιμοποιεί εντομοκτόνα σκευάσματα (σπρέι, φιδάκια, ταμπλέτες) στους χώρους που πρόκειται να καταλύσει.
  • Να χρησιμοποιεί κουνουπιέρα κατά τις ώρες του ύπνου. Συστήνεται η κουνουπιέρα να ψεκάζεται με εντομοκτόνο.

Μετά την επιστροφή από περιοχή με κρούσματα από ιό, ο ταξιδιώτης συνιστάται να παρακολουθεί την υγεία του για 12 ημέρες. Αν κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών παρουσιαστούν τα συμπτώματα του ιού, συνιστάται να αναζητήσει ιατρική βοήθεια και να ενημερώσει τον γιατρό για το ταξιδιωτικό του ιστορικό.
 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο