Πολλοί άνθρωποι δεν αισθάνονται καθαροί χωρίς ένα μισάωρο τη μέρα κάτω από το καυτό ντουζ. Κατά πόσο, όμως, είναι αυτή η συνήθεια απαραίτητη, ή ακόμα και υγιεινή;

«Νομίζω ότι το μπάνιο έχει περισσότερο να κάνει με αισθητικούς λόγους», λέει ο Δρ. Elaine Larson, ειδικός μεταδοτικών ασθενειών και αντιπρύτανης ερευνών της Σχολής Νοσοκόμων στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. «Ο κόσμος νομίζει ότι κάνει μπάνιο για λόγους υγιεινής και καθαριότητας, από βακτηριολογικής άποψης όμως, τα πράγματα δεν είναι έτσι».

Η έρευνα του Larson αποδεικνύει ότι τα αντιβακτηριακά σαπούνια και προϊόντα καθαρισμού που χρησιμοποιούνται από πολλούς δεν μειώνουν τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών περισσότερο απ΄ότι το απλό σαπούνι. Επιπλέον, τα τριψίματα και οι απολεπίσεις που κάνουμε στο μπάνιο δεν έχουν και πολύ νόημα.

«Το μπάνιο απομακρύνει τις δυσάρεστες οσμές», προκειμένου όμως να προστατευτείτε από ασθένειες, αρκεί ένα απλό, τακτικό πλύσιμο των χεριών.

Αν πλένεστε υπερβολικά συχνά, μπορεί ακόμα και να γίνετε πιο επιρρεπείς σε ορισμένα προβλήματα υγείας. Όταν το δέρμα είναι αφυδατωμένο και πληγωμένο, μπορεί να επιτρέψει την είσοδο μολυσματικών μικροβίων. Το συχνό πλύσιμο, λοιπόν, του δέρματος σε αυτή την κατάσταση, και ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες, οπότε το δέρμα είναι λεπτότερο και λιγότερο ενυδατωμένο, μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες αρρώστιας, σύμφωνα με τον Larson.

Την άποψη του συμμερίζονται και άλλοι ειδικοί. «Νομίζω ότι ο περισσότερος κόσμος κάνει μπάνιο υπερβολικά συχνά», λέει ο Δρ. Brandon Mitchell, αναπληρωτής καθηγητής δερματολογίας στο πανεπιστήμιο George Washington.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το πλύσιμο είναι δυνατό να απομακρύνει τα φυσικά έλαια από το δέρμα, αλλά και να διαταράξει τον πληθυσμό των βακτηρίων στο δέρμα που υποστηρίζουν το ανοσοποιητικό, ειδικά με τη χρήση αντιβακτηριακών καθαριστικών, τα οποία και οι δύο επιστήμονες συστήνουν να πετάξουμε. Άλλο ένα λόγο, παρεμπιπτόντως, να ξεφορτωθούμε αυτά τα σαπούνια δίνουν έρευνες που συνδέουν την τρικλοζάνη, ένα υλικό που συναντάται σε πολλά από αυτά τα προϊόντα, με πιθανούς κινδύνους για την υγεία.

Ποια είναι, τελικά, η ιδανική συχνότητα για να κάνουμε μπάνιο; Όσον αφορά την υγεία μας, όχι βέβαια την εμφάνιση ή την οσμή μας, πιθανότατα μία με δύο φορές την εβδομάδα κατά τον Mitchell. «Το σώμα μας είναι μια φυσικά καλολαδωμένη μηχανή. Το καθημερινό πλύσιμο δεν είναι απαραίτητο.»

Η φυσική μας μυρωδιά μπορεί να μην εκτιμηθεί ιδιαίτερα, και δεν το λες και ασήμαντο αυτό. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, η δυσάρεστη οσμή είναι μία από τις βασικότερες αιτίες χωρισμού. Όσο, πάντως, πλένουμε τα χέρια και τα ρούχα μας, που με την τριβή συλλέγουν πολλά από τα νεκρά κύτταρα και τις βρωμιές του σώματος, πιθανότατα δεν θα έχουμε επιπτώσεις στην υγεία μας, λέει ο Larson.

Ανά τους αιώνες, οι λαοί τάσσονταν άλλοτε υπέρ και άλλοτε κατά του μπάνιου. «Στην Αρχαία Ρώμη αγαπούσαν πολύ το μπάνιο» λέει η Δρ. Katherine Ashenburg, συγγραφέας του The Dirt On Clean: An Unsanitized History. «Συνήθιζαν να επισκέπτονται τα πανέμορφα δημόσια λουτρά μια φορά την ημέρα». Το ίδιο ίσχυε και για τους Αρχαίους Αιγύπτιους, και σε μικρότερη κλίμακα, για τους Αρχαίους Έλληνες.

Με την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όμως, καταστράφηκε η υποδομή που επέτρεπε σε τόσους ανθρώπους την πρόσβαση σε καθαρό νερό για να πλυθούν, σημειώνει η Ashenburg, ενώ η συνήθεια διακόπηκε και κατά τον 14ο αιώνα, όποτε ειδικοί στη Σορβόννη του Παρισίου ανακήρυξαν το πλύσιμο επικίνδυνο για την υγεία. Το ζεστό νερό ανοίγει τους πόρους, και όπως υποστήριξαν λανθασμένα, θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες μετάδοσης της βουβωνικής πανώλης. Ο φόβος για το ζεστό νερό και το πλύσιμο επικράτησε για τα επόμενα 500 χρόνια, σύμφωνα με την επιστήμονα.

Στις μέρες μας, το μπάνιο ανά τακτά διαστήματα είναι και πάλι στη μόδα, και αν αγαπάτε το καθημερινό ντουζ, μπορείτε να το απολαύσετε ελεύθερα αν το δέρμα σας είναι υγιές και ενυδατωμένο, χωρίς βέβαια να ξεχνάτε τις ανάγκες εξοικονόμησης του νερού.

«Η συμβουλή μου στους ασθενείς που κάνουν μπάνιο καθημερινά είναι να μην σαπουνίζουν όλο τους το σώμα», δηλώνει ο Mitchell. Σαπουνίστε τις μασχάλες, τους γλουτούς και τη βουβωνική χώρα, τις περιοχές που αναδίδουν έντονες οσμές. Το υπόλοιπο σώμα δεν χρειάζεται ιδιαίτερο σαπούνισμα.

Τα μαλλιά είναι πιο περίπλοκα. «Το ξηρό κρανίο και μαλλιά πιθανόν χρειάζονται σαπούνισμα μόνο ανά δύο με τρεις εβδομάδες». Ακόμα όμως και σε περιπτώσεις πιτυρίδας ή άλλου θέματος στο κρανίο που απαιτεί πιο συχνό πλύσιμο, ένα με δύο πλυσίματα την εβδομάδα είναι αρκετά.

Πηγή: TIME Health