Τέλος έλαβαν οι έρευνες στη θαλάσσια περιοχή Μακρονήσου – Λαυρεωτικής, στο πλαίσιο του προγράμματος της υποβρύχιας αναγνωριστικής έρευνας του Νότιου Ευβοϊκού που υλοποιήθηκαν υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Κουτσουφλάκη, καταδυόμενου αρχαιολόγου της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων (Ε.Ε.Α.), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών (ΙΕΝΑΕ).

Εντοπισμός και τεκμηρίωση


Στο πλαίσιο των δύο τελυταίων ερευνητικών περιόδων, έχουν ανακαλυφθεί και ταυτοποιηθεί έξι αρχαία ναυάγια, σωζόμενα, κατά πλειονότητα, σε καλή κατάσταση. Τέσσερα εκ των ναυαγίων εντοπίστηκαν στη θαλάσσια περιοχή της Μακρονήσου, σε βάθη που κυμαίνονται μεταξύ 37 και 47 μέτρων.

 

Ιδιαίτερα σημαντικό για τη σπανιότητα του φορτίου του είναι ένα ναυάγιο ύστερης ρωμαϊκής περιόδου, το οποίο χρονολογείται στα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ., με φορτίο αμφορέων που προέρχονται από τη βόρεια Αφρική και τη Σικελία.

 

Την ίδια βαρύτητα έχει, για το μέγεθος και την αρτιότητα του φορτίου του, ένα δεύτερο ναυάγιο με ροδιακούς αμφορείς, που εντοπίστηκε στην ανατολική πλευρά της Μακρονήσου, και χρονολογείται στα τέλη 3ου ή τις αρχές του 2ου αιώνα π.Χ.

 

Σε όμορη περιοχή, βρέθηκε το τρίτο ναυάγιο σε άκρως ικανοποιητική κατάσταση, με μικτό φορτίο από αμφορείς της Ιταλίας και της Ρόδου, χρονολογούμενο στα τέλη του 2ου αιώνα π.Χ.

 

Το τέταρτο ναυάγιο της Μακρονήσου ανήκει σε μικρό πλοίο του 1ου αιώνα μ.Χ. που, επίσης, μετέφερε αμφορείς. Στις ακτές βόρεια του Θορικού (Λαυρεωτική), εντοπίστηκαν δύο ακόμα ναυάγια, το πρώτο χρονολογούμενο στο 1ο - 2ο αιώνα μ.Χ., έμφορτο με οικοδομικό υλικό (κεράμους και πλίνθους) και το δεύτερο, με αμφορείς της ελληνιστικής περιόδου.

 

Σε 24 ανέρχονται τα εντοπισμένα ναυάγια


Παράλληλα όμως με τον εντοπισμό των ναυαγίων, ολοκληρώθηκε και η αποτύπωση όλων των επιφανειακών ευρημάτων των ναυαγίων της Μακρονήσου. Με χρήση φωτογραμμετρικής μεθόδου, εκπονήθηκαν ορθοφωτομωσαϊκά υψηλής ευκρίνειας και ανελκύστηκαν δειγματοληπτικά αμφορείς και χρηστική κεραμική. Ο εντοπισμός και η καταγραφή των έξι ναυαγίων της Μακρονήσου - Λαυρεωτικής έρχεται να προστεθεί στα ήδη δεκαοκτώ εντοπισμένα ναυάγια του Νότιου Ευβοϊκού, είκοσι τέσσερα στο σύνολο.

 

Θαλάσσιος δρόμος μεταξύ Βορείου και Νοτίου Αιγαίο


Η παρουσία των εν λόγω ναυαγίων πιστεύεται ότι καταδεικνύει μία υδάτινη οδό  υπερτοπικής σημασίας, μέσω της οποίας φαίνεται ότι ενωνόταν το Βόρειο με το Νότιο Αιγαίο. Η έρευνα και η μελέτη των ναυαγίων και της διασποράς τους εκτιμάται πως θα«φωτίσει» τη νοερή ανασυγκρότηση των θαλασσίων δρόμων και τη διάρθρωση της εμπορικής κίνησης προϊόντων στον αρχαίο κόσμο.