Τον Οκτώβριο του 1912, όταν οι Έλληνες στρατιώτες έμπαιναν στη Θεσσαλονίκη ως ελευθερωτές, αντίκρισαν μέσα στη βροχή το γαλάζιο και το λευκό μιας ελληνικής σημαίας -της πρώτης που έβλεπαν ν΄ ανεμίζει στην ελεύθερη πια πόλη.

Ήταν υψωμένη στην περιοχή του σιδηροδρομικού σταθμού. Επρόκειτο για τη σημαία, που ο Μιχαήλ Καλός είχε υφάνει στο εργοστάσιό του και που όταν το χαρμόσυνο νέο της απελευθέρωσης έφτασε στις παρυφές της Θεσσαλονίκης, έστειλε την κόρη του, την Αγγελική, να τη σηκώσει. Δεκαετίες μετά, ένας υπέργηρος άντρας διηγείτο τη συγκίνηση που ένιωσε, όταν ξαφνικά, μέσα από τη βροχή, αντίκρισε εκείνα τα γαλάζια χρώματα.

Διηγούμενος αυτή την ιστορία, ο βουλευτής Κώστας Γκιουλέκας, επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στον Δήμο Θεσσαλονίκης, στον οποίο είχε παραδοθεί αρχικά η σημαία από την οικογένεια Καλού, καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην ημερίδα για τον Μακεδονικό Αγώνα, που πραγματοποιήθηκε σήμερα, στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Πάνου Παναγιωτόπουλου (για την ομιλία του υπουργού, βλ. προηγούμενο τηλεγράφημα του ΑΠΕ-ΜΠΕ). Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των παράλληλων εκδηλώσεων της έκθεσης "1912. Η Θεσσαλονίκη των Ελλήνων", που διοργανώθηκε αξιοποιώντας τα αρχεία και τις συλλογές του κ.Γκιουλέκα και του Γιώργου Κωνσταντινίδη.

Ο Παύλος Μελάς και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Δεν ήταν, όμως, η μόνη ιστορία που διηγήθηκε. 'Όπως είπε, το 1995 είχε συναντήσει με τη δημοσιογραφική ιδιότητα τη γεννηθείσα το 1897 κόρη του Παύλου Μελά, Ζωή ή Ζέζα. Όταν τη ρώτησε πώς αισθάνεται ως η κόρη ενός ήρωα, η Ζέζα Μελά τού απάντησε: "μα εμείς δεν κάναμε τίποτε, ο πατέρας έκανε ό, τι έκανε" και τού είπε ότι δεν δήλωνε ποτέ τη συγγένειά της με τον Παύλο Μελά.

Μάλιστα, σε εκείνη τη συνάντηση τού αφηγήθηκε ένα περιστατικό. Είχε πάει να πληρώσει κάποιον λογαριασμό, όταν ο υπάλληλος στο ταμείο πρόσεξε το όνομά της και τη ρώτησε αν ήταν η κόρη του ήρωα. 'Όταν εκείνη απάντησε καταφατικά, ο υπάλληλος ζήτησε να γίνει ησυχία και ανακοίνωσε ότι οι παρευρισκόμενοι είχαν την τιμή να έχουν μπροστά τους, "την κόρη του Παύλου Μελά, του ήρωα που πολέμησε με τον ...Θεόδωρο Κολοκοτρώνη".

Από την πλευρά του, ο έτερος συλλέκτης, που πρόσφερε αντικείμενα της συλλογής του στην έκθεση, ο Γιώργος Κωνσταντινίδης, διάβασε μια άλλη ιστορία, αυτή που ο συγγενής του, Νικόλαος Χριστοδούλου, είχε γράψει το 1962, μεταφέροντας το κλίμα της ημέρας της απελευθέρωσης. Μέσα από τις λέξεις, μετέφερε στο κοινό το κλίμα της ημέρας εκείνης: πώς οι Έλληνες της πόλης είχαν συγκεντρωθεί στα σπίτια τους από νωρίς το βράδυ και πώς στην αρχή κάποιοι πίστεψαν ότι και εκείνη η μέρα -η μέρα του Αγίου Δημητρίου- θα περνούσε χωρίς η πόλη να ελευθερωθεί...

Πώς, βγαίνοντας στον "φαρδύ", όπως αποκαλούσαν τότε την Εγνατία Οδό, είδαν τα μαγαζιά μισόκλειστα, αλλά τους δρόμους γεμάτους, με ανθρώπους που ρωτούσαν, που αγωνιούσαν, που προσπαθούσαν να μάθουν τι συνέβαινε. Και πώς όταν φάνηκαν οι πρώτοι Έλληνες στρατιώτες να καλπάζουν προς την "Καμάρα", ό,τι μέχρι τότε ήταν απλά ελπίδα έγινε πραγματικότητα...

Κειμήλια της εποχής για την οποία μίλησαν οι δύο συλλέκτες παρουσιάζονται στην προαναφερθείσα έκθεση στο Πολεμικό Μουσείο, την οποία έχουν επισκεφτεί μέχρι σήμερα πάνω από 17000 άτομα (πήρε παράταση μέχρι τις 30 Ιουνίου), όπως επισήμανε ο διοικητής του Γ΄ Σώματος Στρατού, Νικόλαος Δεβετζής.

Παρόντες στην εκδήλωση ήταν ακόμη, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης, Θεόδωρος Καράογλου, ο αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Σταύρος Καλαφάτης, ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αναγέννησης, Στέλιος Παπαθεμελής, βουλευτές και γενικοί γραμματείς υπουργείων, ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας και εκπρόσωποι κομμάτων.