"Η Οδύσσεια του Ματαόρα" ήταν ο τίτλος μιας ξεχωριστής βραδιάς που οργανώθηκε χθες στο Ελληνικό Σπίτι της Πανεπιστημιούπολης των Παρισίων, με την πρωτοβουλία του ελληνικού Προξενίου αλλά και την ενεργό συμμετοχή νέων που είχαν αναλάβει το μουσικό μέρος.

Στόχος της εκδήλωσης, ήταν η αναβίωση, για τις νεότερες γενιές, της ξεχασμένης οδύσσειας μιας γενιάς της μεταπολεμικής Ελλάδας, που αποδείχθηκε "εμβληματική" για το τόπο, στα γράμματα, στις τέχνες, στην σκέψη, δήλωσε η πρόξενος κα Κατερίνα Κόϊκα.

" Ματαόρα " που στην πολυνησιακή διάλεκτο σημαίνει "Η γυναίκα που βλέπει μακριά", ήταν το όνομα ενός νεοζηλανδικού μεταγωγικού πλοίου του Βρετανικού Ναυτικού.

Στο πλοίο αυτό, τον Δεκέμβριο του 1945 με την πρωτοβουλία του διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου Ροζέ Μιλιέξ, επιβιβάστηκαν 150 νέοι, στους οποίους το γαλλικό κράτος είχε δώσει υποτροφίες για σπουδές στο Παρίσι.

Ήταν η περίφημη "Υποτροφιάδα ", ή "Γενιά του Ματαόρα " που ανάμεσά τους πολλά ονόματα έλαμψαν κατά το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα : Καστοριάδης, Αξελός, Ξενάκης, Σβορώνος, Παπαϊωάννου, Μακρής, Κανδύλης, Προβελέγγιος, Βυζάντιος, Χωραφάς, Κριαράς, Αλεξίου, Χατζηλαζάρου, κ.α

Ανάμεσά τους και η γλύπτρια Νέλλυ Ανδρικοπούλου, "ζωντανή μνήμη " για τη γενιά του Ματαόρα, γύρω από την μαρτυρία της οποίας, η κα Κόϊκα αποφάσισε να οργανώσει τη χθεσινή εκδήλωση.

Στη διήγησή της η κα Ανδρικοπούλου μίλησε για "θαύμα" :

"Το μούδιασμα της Κατοχής είχε κάπως ατονήσει" είπε. "Η αίσθηση της ελευθερίας είχε ξυπνήσει σε μας τους νέους την επιθυμία να ξανακερδίσουμε κάτι από το χρόνο που χάσαμε με τον πόλεμο και την Κατοχή. Αυτήν ακριβώς τη στιγμή έγινε για κάποιους από μας, το θαύμα.

Χάρη στην πρωτοβουλία του Διευθυντή της Γαλλικής Ακαδημίας Αθηνών Οκτάβ Μερλιέ, προκηρύχθηκαν στην Αθήνα υποτροφίες για τη Γαλλία".

"Μπορέσαμε", πρόσθεσε η γλύπτρια, "να ξεφύγουμε από τους κινδύνους της διχασμένης Ελλάδας, τους κινδύνους του εμφύλιου και να έλθουμε να σπουδάσουμε, να δουλέψουμε και να προκόψουμε στο Παρίσι".

Για το ταξίδι του Ματαόρα είχε μιλήσει και ο Κορνήλιος Καστοριάδης, που έφθασε στην κορυφή του κόσμου του πνεύματος στη Γαλλία, χαρακτηρίζοντάς το ως "γεγονός ιστορικό".

Σύμφωνα με τη διήγηση της κας Ανδρικοπούλου, το Ματαόρα αποβίβασε τους "φερέλπιδες νέους" και τις σπαγγοδεμένες αποσκευές τους στην Ιταλία, απ' όπου και ξεκίνησε ένα πολυήμερο κουραστικό σιδηροδρομικό ταξίδι, ανάμεσα στα συντρίμμια που είχε αφήσει πίσω του ο πόλεμος.

Έφθασαν τελικά στο Παρίσι, στις 29 Δεκεμβρίου, παραμονές Πρωτοχρονιάς, όπου και τους υποδέχθηκαν Έλληνες και Γάλλοι φιλέλληνες, στην ίδια αίθουσα που πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση μνήμης.

Η διευθύντρια του Ελληνικού Σπιτιού κα Μαρία Γράβαρη με συγκίνηση καλωσόρισε την κα Νέλλυ Ανδρικοπούλου, που για πρώτη φορά ύστερα από 65 χρόνια ξαναβρέθηκε στην ίδια αίθουσα όπου είχε γίνει δεκτή το ΄45, με τους άλλους νέους υποτρόφους.

"Η δυνατότητα του να ζουν στην Πανεπιστημιούπολη", εξήγησε η κα Γράβαρη, "ήταν θέμα επιβίωσης για πολλούς νέους φτωχικής καταγωγής, που δεν είχαν καμία άλλη οικονομική βοήθεια από το μηνιάτικο της υποτροφίας. Επιπλέον οι σπουδαστές των Καλών Τεχνών είχαν τη δυνατότητα να εργασθούν σε ατελιέ τα οποία τους είχαν παραχωρηθεί".

Δίπλα στη Νέλλυ Ανδρικοπούλου, η νέα γενιά συνέβαλε με τη δική της συμμετοχή :

Ο ζωγράφος Αντώνης Στάβερης έδωσε με ακουαρέλα την εικόνα του " Ματαόρα ".

Ο ιστορικός Γεώργιος Καλπαδάκης, αναβίωσε με την μελέτη του, τις ζοφερές στιγμές που έζησε η Ελλάδα του 45-46 και το ρόλο του Γαλλικού Ινστιτούτου στην προσπάθειά του για την πολιτιστική διείσδυση στην Ελλάδα.

Ο νεαρός συνθέτης Στέφανος Τσάπης και το κουαρτέτο του, γέμισαν μουσικά την ατμόσφαιρα με συνθέσεις εμπνευσμένες αποκλειστικά από το Ταξίδι του Ματαόρα.